Jump to content

aithris

From Wiktionary, the free dictionary

Irish

[edit]

Pronunciation

[edit]

Etymology 1

[edit]

From Old Irish aithris f (relation; imitation).[2]

Noun

[edit]

aithris f (genitive singular as substantive aithrise, genitive as verbal noun aithriste)

  1. verbal noun of aithris
  2. narration
  3. imitation
  4. mimicry
Declension
[edit]
Verbal noun
Declension of aithris (second declension, no plural)
bare forms
singular
nominative aithris
vocative a aithris
genitive aithriste
dative aithris
forms with the definite article
singular
nominative an aithris
genitive na haithriste
dative leis an aithris
don aithris
Substantive
Declension of aithris (second declension, no plural)
bare forms
singular
nominative aithris
vocative a aithris
genitive aithrise
dative aithris
forms with the definite article
singular
nominative an aithris
genitive na haithrise
dative leis an aithris
don aithris
Alternative forms
[edit]

Etymology 2

[edit]

From Old Irish aithrisid (repeats, tells; imitates, verb),[3] from aithris f.

Verb

[edit]

aithris (present analytic aithrisíonn, future analytic aithriseoidh, verbal noun aithris, past participle aithriste) or
aithris (present analytic aithriseann, future analytic aithrisfidh, verbal noun aithris, past participle aithriste) (ambitransitive)

  1. narrate, recite
  2. imitate
  3. mimic, mock
Conjugation
[edit]
Conjugation of aithris (second conjugation)
indicative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present aithrisím aithrisíonn tú;
aithrisír
aithrisíonn sé, sí aithrisímid;
aithrisíonn muid
aithrisíonn sibh aithrisíonn siad;
aithrisíd
a aithrisíonn; a aithrisíos aithrisítear
past d'aithris mé; d'aithrisíos /
aithris; aithrisíos
d'aithris tú; d'aithrisís /
aithris; aithrisís
d'aithris sé, sí /
aithris sé, sí
d'aithrisíomar; d'aithris muid /
aithrisíomar; aithris muid
d'aithris sibh; d'aithrisíobhair /
aithris sibh; aithrisíobhair
d'aithris siad; d'aithrisíodar /
aithris siad; aithrisíodar
a d'aithris aithrisíodh;
haithrisíodh
past habitual d'aithrisínn /
aithrisínn
d'aithrisíteá /
aithrisíteá
d'aithrisíodh sé, sí /
aithrisíodh sé, sí
d'aithrisímis; d'aithrisíodh muid /
aithrisímis; aithrisíodh muid
d'aithrisíodh sibh /
aithrisíodh sibh
d'aithrisídís; d'aithrisíodh /
aithrisídís; aithrisíodh siad
a d'aithrisíodh d'aithrisítí /
aithrisítí
singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
future aithriseoidh mé;
aithriseod;
aithriseochaidh
aithriseoidh tú;
aithriseoir;
aithriseochaidh
aithriseoidh sé, sí;
aithriseochaidh sé, sí
aithriseoimid;
aithriseoidh muid;
aithriseochaimid;
aithriseochaidh muid
aithriseoidh sibh;
aithriseochaidh sibh
aithriseoidh siad;
aithriseoid;
aithriseochaidh siad
a aithriseoidh; a aithriseos; a aithriseochaidh; a aithriseochas aithriseofar; aithriseochar
conditional d'aithriseoinn; d'aithriseochainn /
aithriseoinn; aithriseochainn
d'aithriseofá; d'aithriseochthá /
aithriseofá; aithriseochthá
d'aithriseodh sé, sí; d'aithriseochadh sé, sí /
aithriseodh sé, sí; aithriseochadh sé, sí
d'aithriseoimis; d'aithriseodh muid; d'aithriseochaimis; d'aithriseochadh muid /
aithriseoimis; aithriseodh muid; aithriseochaimis; aithriseochadh muid
d'aithriseodh sibh; d'aithriseochadh sibh /
aithriseodh sibh; aithriseochadh sibh
d'aithriseoidís; d'aithriseodh siad; d'aithriseochaidís; d'aithriseochadh siad /
aithriseoidís; aithriseodh siad; aithriseochaidís; aithriseochadh siad
a d'aithriseodh; a d'aithriseochadh d'aithriseofaí; d'aithriseochthaí /
aithriseofaí; aithriseochthaí
subjunctive singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present go n-aithrisí mé;
go n-aithrisíod
go n-aithrisí tú;
go n-aithrisír
go n-aithrisí sé, sí go n-aithrisímid;
go n-aithrisí muid
go n-aithrisí sibh go n-aithrisí siad;
go n-aithrisíd
go n-aithrisítear
past n-aithrisínn n-aithrisíteá n-aithrisíodh sé, sí n-aithrisímis;
n-aithrisíodh muid
n-aithrisíodh sibh n-aithrisídís;
n-aithrisíodh siad
n-aithrisítí
imperative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
aithrisím aithris aithrisíodh sé, sí aithrisímis aithrisígí;
aithrisídh
aithrisídís aithrisítear
past participle aithriste
verbal noun aithris

archaic or dialect form
dependent form

Alternative conjugation
Conjugation of aithris (first conjugation – B)
indicative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present aithrisim aithriseann tú;
aithrisir
aithriseann sé, sí aithrisimid; aithriseann muid aithriseann sibh aithriseann siad;
aithrisid
a aithriseann; a aithriseas aithristear
past d'aithris mé; d'aithriseas /
aithris; aithriseas
d'aithris tú; d'aithrisis /
aithris; aithrisis
d'aithris sé, sí /
aithris sé, sí
d'aithriseamar; d'aithris muid /
aithriseamar; aithris muid
d'aithris sibh; d'aithriseabhair /
aithris sibh; aithriseabhair
d'aithris siad; d'aithriseadar /
aithris siad; aithriseadar
a d'aithris aithriseadh;
haithriseadh
past habitual d'aithrisinn /
aithrisinn
d'aithristeá /
aithristeá
d'aithriseadh sé, sí /
aithriseadh sé, sí
d'aithrisimis; d'aithriseadh muid /
aithriseadh muid
d'aithriseadh sibh /
aithriseadh sibh
d'aithrisidís; d'aithriseadh siad /
aithrisidís; aithriseadh siad
a d'aithriseadh d'aithristí /
aithristí
singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
future aithrisfidh mé;
aithrisfead
aithrisfidh tú;
aithrisfir
aithrisfidh sé, sí aithrisfimid;
aithrisfidh muid
aithrisfidh sibh aithrisfidh siad;
aithrisfid
a aithrisfidh; a aithrisfeas aithrisfear
conditional d'aithrisfinn /
aithrisfinn
d'aithrisfeá /
aithrisfeá
d'aithrisfeadh sé, sí /
aithrisfeadh sé, sí
d'aithrisfimis; d'aithrisfeadh muid /
aithrisfimis; aithrisfeadh muid
d'aithrisfeadh sibh /
aithrisfeadh sibh
d'aithrisfidís; d'aithrisfeadh siad /
aithrisfidís; aithrisfeadh siad
a d'aithrisfeadh d'aithrisfí /
aithrisfí
subjunctive singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present go n-aithrise mé;
go n-aithrisead
go n-aithrise tú;
go n-aithrisir
go n-aithrise sé, sí go n-aithrisimid;
go n-aithrise muid
go n-aithrise sibh go n-aithrise siad;
go n-aithrisid
go n-aithristear
past n-aithrisinn n-aithristeá n-aithriseadh sé, sí n-aithrisimis;
n-aithriseadh muid
n-aithriseadh sibh n-aithrisidís;
n-aithriseadh siad
n-aithristí
imperative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
aithrisim aithris aithriseadh sé, sí aithrisimis aithrisigí;
aithrisidh
aithrisidís aithristear
past participle aithriste
verbal noun aithris

archaic or dialect form
dependent form

Derived terms
[edit]

Mutation

[edit]
Mutated forms of aithris
radical eclipsis with h-prothesis with t-prothesis
aithris n-aithris haithris not applicable

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

[edit]
  1. ^ Sjoestedt, M. L. (1931), Phonétique d’un parler irlandais de Kerry [Phonetics of an Irish Dialect of Kerry] (in French), Paris: Librairie Ernest Leroux, § 246, page 124
  2. ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “aithris”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
  3. ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “aithrisid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language

Further reading

[edit]

Scottish Gaelic

[edit]

Etymology

[edit]

From Old Irish aithris (act of telling, relating; relation, account; act of imitating, copying; imitation; example).

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): /ˈaɾʲɪʃ/
  • Hyphenation: aith‧ris

Verb

[edit]

aithris (past dh'aithris, future aithrisidh, verbal noun aithris, past participle aithriste)

  1. report, relate, recite, allege, repeat
  2. narrate, enunciate, rehearse
  3. quote, tell
  4. imitate

Conjugation

[edit]
Conjugation of aithris (regular)
stem aithris
verbal noun aithris
past participle aithriste
independent dependent
active passive active passive
past dh'aithris dh'aithriseadh dh'aithris dh'aithriseadh
future aithrisidh aithrisear
aithristear
aithris aithrisear
aithristear
conditional 1st singular dh'aithrisinn dh'aithristeadh
dh'aithrisist1
dh'aithrisiste1
aithrisinn aithristeadh
aithrisist1
aithrisiste1
1st plural dh'aithriseamaid
dh'aithriseadh sinn
aithriseamaid
aithriseadh sinn
2nd & 3rd dh'aithriseadh aithriseadh
relative
future
dh'aithriseas dh'aithrisear
imperative 1st singular aithriseam aithrisear
aithristear
2nd singular aithris
3rd singular aithriseadh
1st plural aithriseamaid
2nd plural aithrisibh
3rd plural aithriseadh

1 Lewis dialect form

Combined conjugation of aithris (regular)
stem aithris
verbal noun aithris
past participle aithriste
singular plural impersonal
first second third m/f first second third
independent past dh'aithris mi dh'aithris tu dh'aithris e/i dh'aithris sinn dh'aithris sibh dh'aithris iad dh'aithriseadh
future aithrisidh mi aithrisidh tu aithrisidh e/i aithrisidh sinn aithrisidh sibh aithrisidh iad aithrisear
aithristear
conditional dh'aithrisinn dh'aithriseadh tu dh'aithriseadh e/i dh'aithriseamaid
dh'aithriseadh sinn
dh'aithriseadh sibh dh'aithriseadh iad dh'aithristeadh
dh'aithrisist1
dh'aithrisiste1
negative past cha do dh'aithris mi cha do dh'aithris tu cha do dh'aithris e/i cha do dh'aithris sinn cha do dh'aithris sibh cha do dh'aithris iad cha do dh'aithriseadh
future chan aithris mi chan aithris tu chan aithris e/i chan aithris sinn chan aithris sibh chan aithris iad chan aithrisear
chan aithristear
conditional chan aithrisinn chan aithriseadh tu chan aithriseadh e/i chan aithriseamaid
chan aithriseadh sinn
chan aithriseadh sibh chan aithriseadh iad chan aithristeadh
chan aithrisist1
chan aithrisiste1
affirmative
interrogative
past an do dh'aithris mi? an do dh'aithris tu? an do dh'aithris e/i? an do dh'aithris sinn? an do dh'aithris sibh? an do dh'aithris iad? an do dh'aithriseadh?
future an aithris mi? an aithris tu? an aithris e/i? an aithris sinn? an aithris sibh? an aithris iad? an aithrisear?
an aithristear?
conditional an aithrisinn? an aithriseadh tu? an aithriseadh e/i? an aithriseamaid?
an aithriseadh sinn?
an aithriseadh sibh? an aithriseadh iad? an aithristeadh?
an aithrisist?1
an aithrisiste?1
negative
interrogative
past nach do dh'aithris mi? nach do dh'aithris tu? nach do dh'aithris e/i? nach do dh'aithris sinn? nach do dh'aithris sibh? nach do dh'aithris iad? nach do dh'aithriseadh?
future nach aithris mi? nach aithris tu? nach aithris e/i? nach aithris sinn? nach aithris sibh? nach aithris iad? nach aithrisear?
nach aithristear?
conditional nach aithrisinn? nach aithriseadh tu? nach aithriseadh e/i? nach aithriseamaid?
nach aithriseadh sinn?
nach aithriseadh sibh? nach aithriseadh iad? nach aithristeadh?
nach aithrisist?1
nach aithrisiste?1
relative
future
affirmative (ma) dh'aithriseas mi (ma) dh'aithriseas tu (ma) dh'aithriseas e/i (ma) dh'aithriseas sinn (ma) dh'aithriseas sibh (ma) dh'aithriseas iad (ma) dh'aithrisear
negative (mur) aithris mi (mur) aithris tu (mur) aithris e/i (mur) aithris sinn (mur) aithris sibh (mur) aithris iad (mur) aithrisear
(mur) aithristear
imperative aithriseam aithris aithriseadh e/i aithriseamaid aithrisibh aithriseadh iad aithrisear
aithristear

1 Lewis dialect form

Derived terms

[edit]

Noun

[edit]

aithris f (genitive singular aithrise, plural aithrisean)

  1. verbal noun of aithris
  2. report, allegation, narration, narrative
  3. recitation, rehearsal, recital
  4. report, statement
  5. imitation
  6. tradition, tale

Declension

[edit]
Declension of aithris (class IIb feminine noun)
indefinite
singular plural
nominative aithris aithrisean
genitive aithrise, aithris aithrisean
dative aithris aithrisean; aithrisibh1
definite
singular plural
nominative (an) aithris (na) h-aithrisean
genitive (na) h-aithrise, h-aithris (nan) aithrisean
dative (an) aithris (na) h-aithrisean; h-aithrisibh1
vocative aithris aithrisean

1 archaic or poetic form

Derived terms

[edit]

References

[edit]
  • Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “aithris”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
  • Edward Dwelly (1911), “aithris”, in Faclair Gàidhlig gu Beurla le Dealbhan [The Illustrated Gaelic–English Dictionary], 10th edition, Edinburgh: Birlinn Limited, →ISBN