bogaty

See also: bôgaty

Lower Sorbian

Etymology

Inherited from Proto-Slavic *bogatъ.

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈbɔɡatɨ/

Adjective

bogaty (comparative bogatšy, superlative nejbogatšy, derived adverb bogaśe)

1. rich, wealthy

   Antonym: chudy

Declension

Declension of bogaty

	singular					dual			plural
	masculine		neuter	feminine		virile	nonvirile		virile	nonvirile
	animate	inanimate
nominative vocative	bogaty		bogate	bogata		bogatej			bogate
genitive	bogatego bogateg¹			bogateje bogatej¹		bogateju			bogatych
dative	bogatemu bogatem¹			bogatej		bogatyma			bogatym
accusative	bogatego bogateg¹	bogaty	bogate	bogatu		bogateju	bogatej		bogate, bogatych	bogate
instrumental	bogatym			bogateju bogatej¹		bogatyma			bogatymi
locative	bogatem bogatym²			bogatej		bogatyma			bogatych

¹ poetic, colloquial
² obsolete, dialectal

Further reading

• Muka, Arnošt (1921, 1928), “bogaty”, in Słownik dolnoserbskeje rěcy a jeje narěcow (in German), St. Petersburg, Prague: ОРЯС РАН, ČAVU; Reprinted Bautzen: Domowina-Verlag, 2008
• Starosta, Manfred (1999), “bogaty”, in Dolnoserbsko-nimski słownik / Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch (in German), Bautzen: Domowina-Verlag

Old Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *bʰeh₂g-der.

Proto-Slavic *bȍgъ

Proto-Indo-European *-h₂

Proto-Indo-European *-éh₂

Proto-Indo-European *-tós

Proto-Indo-European *-eh₂tos

Proto-Balto-Slavic *-āˀtas

Proto-Slavic *-а̀tъ

Proto-Slavic *bogàtъ

Old Polish bogaty

Inherited from Proto-Slavic *bogàtъ. First attested in the 14th century.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /bɔɡati/
• IPA^(key): (15^th CE) /bɔɡati/

Adjective

bogaty

1. (attested in Lesser Poland, Greater Poland) rich, wealthy
   • Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎^{transliteration, transcription}, Krakow, page 3a:

     Krol... szø gest on dzysza vczinil... bogaty

     [Krol... się jest on dzisia uczynił... bogaty]

   • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 92v:

     Opulentus id est diues vel opibus plenus bogathy

     [Opulentus id est diues vel opibus plenus bogaty]

Derived terms

nouns

• bogaciec
• bogactwo
• bogacz
• bogatka

verbs

• bogacić impf

Descendants

• Polish: bogaty
• Silesian: bogaty

References

• Boryś, Wiesław (2005), “bogaty”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN, page 518
• Mańczak, Witold (2017), “bogaty”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• Bańkowski, Andrzej (2000), “bogaty”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• Sławski, Franciszek (1958-1965), “bogaty”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
• Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “bogaty”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
• Ewa Deptuchowa, et al., editors (2023), “bogaty”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

Polish

Alternative forms

• bogat (Middle Polish)

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *bʰeh₂g-der.

Proto-Slavic *bȍgъ

Proto-Indo-European *-h₂

Proto-Indo-European *-éh₂

Proto-Indo-European *-tós

Proto-Indo-European *-eh₂tos

Proto-Balto-Slavic *-āˀtas

Proto-Slavic *-а̀tъ

Proto-Slavic *bogàtъ

Old Polish bogaty

Polish bogaty

Inherited from Old Polish bogaty.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /bɔˈɡa.tɘ/

• (Middle Polish) IPA^(key): /bɔˈɡa.tɨ/

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -atɘ
• Syllabification: bo‧ga‧ty

Adjective

bogaty (comparative bogatszy, superlative najbogatszy, derived adverb bogato)

1. (sometimes nominalized) rich, wealthy

   Synonyms: dobrze sytuowany, dostatni, dziany, forsiasty, majętny, nadziany, wzbogacony, zamożny, zasobny

   Antonyms: biedny, goły, niebogaty, skromny, ubogi

   Jego ojciec było bardzo bogatym człowiekiem. ― His father was a very rich man.

2. rich, fancy, ostentatious

   Synonym: okazały

   Antonyms: niebogaty, prosty

3. (literary) rich; varied [with w (+ accusative) ‘in what’]
4. (literary) rich, abundant, plentiful [with w (+ accusative) ‘in what’]

   Synonyms: obfity, zasobny

   Antonyms: niebogaty, ubogi

   Gleba w tym regionie jest bogaty w minerały. ― The soil in this region is rich in minerals.

5. (Middle Polish, figuratively) rich in morals; righteous, honorable
6. (Middle Polish) rich; Further details are uncertain.
   • 1564, J. Mączyński, Lexicon‎^[1], page 64c:

     Copiosus, Okwity/ [...] Doſtáteczny Zbytny/ Bogáty.

     [Copiosus, Okwity/ [...] Dostateczeny Zbytny/ Bogaty.]

   • 1588, A. Calepinus, Dictionarium decem linguarum‎^[2], page [733]a:

     Opimus ‒ Tłuſti, bogati, naſzpikowani.

     [Opimus ‒ Tłusty, bogaty, naszpikowany.]

   • 1646, Michał Kuschius, Wegweiſer ӡur Polniſchen/ vnd Deutſchen Sprache [...] Prӡewodnik do Języká Polskiego/ To iest: Gruntowna/ potrzebna náuká iáko się Niemieckie Pácholę y Dziewczątko Polskiego/ á ӡász Polak Niemieckiego/ Języká łatwiej y rychley/ nietilko práwie pisáć/ rozumieć/ y mowić náuczyć/ náprzesádzie/ y słow szukáć może [...], page H8v:

     Reich bogáty dives.

     [Reich bogaty dives.]

   • 1699, Jan Tobiasz Keller (Kieller), Nowa królewska polska i niemiecka gramatyka, 1699., page 57:

     Reich bogaty.

     [Reich bogaty.]

Declension

Declension of bogaty (hard)

singular					plural
	masculine animate	masculine inanimate	feminine	neuter	virile (= masculine personal)	non-virile
nominative/vocative	bogaty		bogata	bogate	bogaci	bogate
genitive	bogatego		bogatej	bogatego	bogatych
dative	bogatemu		bogatej	bogatemu	bogatym
accusative	bogatego	bogaty	bogatą	bogate	bogatych	bogate
instrumental	bogatym		bogatą	bogatym	bogatymi
locative	bogatym		bogatej	bogatym	bogatych

Derived terms

adjectives

• arcybogaty
• bogaty z domu
• niebogaty
• przebogaty

nouns

• bogactwo
• bogacz
• bogaczka
• bogata przeszłość
• bogatek
• bogatka
• bogatość

phrases

• kto bogatemu zabroni

proverbs

• bogatemu diabeł dziecko kołysze
• czym chata bogata, tym rada

verbs

• bogacić impf
• bogacieć impf

Collocations

Collocations

• bogaty krewny ― a rich relative
• bogaty mąż ― a rich husband
• bogaty człowiek ― a rich person
• bogaty biznesmen ― a rich businessman
• bogaty kupiec ― a rich merchant
• bogaty sponsor ― a rich sponsor
• bogaty właściciel ― a rich owner
• bogaty dom ― a rich house/hom
• bogaty klub sportowy ― a rich sports club
• bogaty kraj ― a rich country
• bogata wdowa ― a rich widow
• bogata rodzina ― a rich family
• bogata firma ― a rich company
• bogate miasto ― a rich city
• bogate państwo ― a rich country
• bogaty strój ― a fancy outfit
• bogaty haft ― fancy embroidery
• bogaty ornament ― a fancy ornament
• bogaty wystrój ― fancy décor
• bogaty obiad ― a fancy lunch
• bogate umeblowanie ― fancy furnishing
• bogate ubranie ― fancy clothes
• bogate złocenia ― fancy gilding
• bogaty księgozbiór ― a rich book collection
• bogaty zbiór ― a rich collection
• bogaty program ― a rich program
• bogaty repertuar ― a rich repetoir
• bogaty wybór ― a wide selection
• bogaty dorobek ― a rich legacy
• bogate archiwum ― a rich archive
• bogata biblioteka ― a rich/extensive library
• bogata kolekcja ― rich/extensive collection
• bogata oferta ― a wide range
• bogata kariera ― an illustrious career
• bogata osobowość ― a great personality
• bogata historia ― a rich history/wealth of history
• bogata kultura ― a rich culture
• bogata literatura ― rich literature
• bogata tradycja ― a rich tradition
• bogate życie kulturalne ― a rich cultural life
• bogate życie ― a rich life
• bogaty w sensy ― rich in meanings
• bogaty w treści ― rich in content
• bogaty w znaczenia ― rich in meanings
• bogaty w wydarzenia ― rich in events
• bogaty posiłek ― a rich meal
• bogaty kraj ― a rich country
• bogata dieta ― a rich diet
• bogata okolica ― a rich area
• bogaty w błonnik ― rich in fiber
• bogaty w białko ― rich in protein
• bogaty w witaminy ― rich in vitamins
• bogaty w ropę ― rich in oil

Further reading

• “bogaty”, in Wielki słownik języka polskiego‎^[3] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
• “bogaty”, in Polish dictionaries at PWN‎^[4] (in Polish)
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “bogaty”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Wiesław Morawski (16.04.2019), “BOGATY”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “bogaty”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “bogaty”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “bogaty”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 182
• bogaty in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

Silesian

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *bʰeh₂g-der.

Proto-Slavic *bȍgъ

Proto-Indo-European *-h₂

Proto-Indo-European *-éh₂

Proto-Indo-European *-tós

Proto-Indo-European *-eh₂tos

Proto-Balto-Slavic *-āˀtas

Proto-Slavic *-а̀tъ

Proto-Slavic *bogàtъ

Old Polish bogaty

Silesian bogaty

Inherited from Old Polish bogaty.

Pronunciation

• IPA^(key): /bɔˈɡa.tɪ/

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -atɪ
• Syllabification: bo‧ga‧ty

Adjective

bogaty (comparative bogatszy, superlative nojbogatszy, derived adverb bogato)

1. rich, wealthy

Declension

Declension of bogaty

		singular					plural
		masculine		neuter	feminine		virile	nonvirile
		animate	inanimate
nominative		bogaty		bogate	bogatŏ		bogaci	bogate
genitive		bogatego			bogatyj		bogatych
dative		bogatymu			bogatyj		bogatym
accusative		bogatego	bogaty	bogate	bogatõ		bogatych	bogate
instrumental		bogatym			bogatōm		bogatymi
locative		bogatym			bogatyj		bogatych
vocative		bogaty		bogate	bogatŏ		bogaci	bogate

Further reading

• bogaty in dykcjonorz.eu
• bogaty in silling.org
• Henryk Jaroszewicz (2022), “bogatŏ”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 65
• Aleksandra Wencel (2023), “bogaty”, in Dykcjůnôrz ślų̊sko-polski, page 68