dodać

See also: dodac

Old Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *de

Proto-Balto-Slavic *da

Proto-Slavic *do

Proto-Slavic *do-

Proto-Indo-European *deh₃-redup.

Proto-Indo-European *-ti

Proto-Indo-European *dédeh₃ti

Proto-Balto-Slavic *dṓˀtei

Proto-Slavic *dàti

Proto-Slavic *dodati

Old Polish dodać

Inherited from Proto-Slavic *dodati. First attested in 1396. By surface analysis, do- +‎ dać.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /dɔdat͡ɕʲ/
• IPA^(key): (15^th CE) /dɔdat͡ɕʲ/

Verb

dodać pf (imperfective dodawać)

1. (attested in Greater Poland) to add; to give (to supply the rest that is missing)
   • 1888 [1396], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV‎^[2], Greater Poland, page 26:

     Iaco Sandziwoy ne dodal dzeszanczora scotu a szesczoranascze swini, czo sø na starostø dostalo

     [Jako Sędziwoj nie dodał dziesięciora skotu a sześcioranaście świni co się na starostę dostało]

2. to hand, to pass (to give by placing in someone's hands)
   • 1930 [c. 1455], “II Esdr”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 8, 9:

     Przistøpywszi cy, gysz pysaly napysanye krolya Artaxersa, dodaly tego napysanya (tradiderunt scriptum) Ezdrasowy, gesz gemv ot krolya Artexersa bilo dano

     [Przystąpiwszy ci, jiż pisali napisanie króla Artaksersa, dodali tego napisania (tradiderunt scriptum), jeż jemu ot krola Arteksersa było dano, Ezdraszowi]

Descendants

• Polish: dodać
• Silesian: dodać

References

• Boryś, Wiesław (2005), “dać”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “dodać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *de

Proto-Balto-Slavic *da

Proto-Slavic *do

Proto-Slavic *do-

Proto-Indo-European *deh₃-redup.

Proto-Indo-European *-ti

Proto-Indo-European *dédeh₃ti

Proto-Balto-Slavic *dṓˀtei

Proto-Slavic *dàti

Proto-Slavic *dodati

Old Polish dodać

Polish dodać

Inherited from Old Polish dodać. By surface analysis, do- +‎ dać.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /ˈdɔ.dat͡ɕ/

• (Middle Polish) IPA^(key): /ˈdɔ.dat͡ɕ/
• (Greater Poland):
  • (Northern Greater Poland) IPA^(key): [ˈdɔ.dat͡ɕ]
  • (Western Greater Poland) IPA^(key): [ˈdɔ.dat͡ɕ]
  • (Southern Greater Poland) IPA^(key): [ˈdɔ.dat͡ɕ]
• (Masovia):
  • (Ostróda) IPA^(key): [ˈdɔ.dat͡ɕ]
• (Lesser Poland):
  • (Masovian Borderland) IPA^(key): [ˈdɔ.dat͡ɕ]
  • (Western Kraków) IPA^(key): [ˈdɔ.dat͡ɕ]
  • (Western Lublin) IPA^(key): [ˈdɔ.dat͡ɕ]
  • (Eastern Lublin) IPA^(key): [ˈdɔ.dat͡ɕ]
  • (Przemyśl) IPA^(key): [ˈdɔ.dat͡ɕ]

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -ɔdat͡ɕ
• Syllabification: do‧dać

Verb

dodać pf (imperfective dodawać)

1. (transitive, arithmetic) to add (to take the sum) [with do (+ genitive) ‘to what’]

   Synonyms: podliczyć, podsumować, zliczyć, zsumować

   Coordinate term: odjąć

   dodać dwa do dwóch ― to add two and two

2. (transitive) to add (to join something additional to something else) [with accusative or genitive ‘what’, along with do (+ genitive) ‘to what’]

   Antonym: odjąć

3. (transitive) to give; to add (to cause a given trait to become more intense) [with genitive ‘what’ and dative ‘to whom/what’]

   Antonym: odjąć

4. (transitive) to add (to say something additional)

   Synonym: dorzucić

5. (transitive, Middle Polish or Western Greater Poland, Przemęt, Southern Greater Poland, Morownica, Western Kraków, Sławków, Przemyśl, Iwonicz-Zdrój) to give

   Near-synonyms: dać, udzielić

   dodać rady (Przemyśl, Iwonicz-Zdrój) ― to advise

   dodać sposobu (Western Greater Poland, Przemęt, Southern Greater Poland, Morownica, Western Kraków, Sławków)

   to provide a way

   1. (transitive, Central Greater Poland, Kłecko, Northern Greater Poland, Rogowo, Near Masovian, Ostrożeń Pierwszy, Masovian Borderland, Zwoleń, Tczów, Western Lublin, Eastern Lublin, Lublin Voivodeship) synonym of podać [with genitive]
   2. (transitive, Ostróda, Masovian Borderland, Przysucha) synonym of dać [with genitive]
6. (transitive, Middle Polish) to supply with; to deliver; to hand

   Near-synonyms: dostarczyć, wręczyć, zaopatrzyć

7. (transitive, Middle Polish) to cause (to be the causer of the existence of an immaterial good)
8. (reflexive with się) to add oneself (to place oneself in a list) [with do (+ genitive) ‘to what’]

   Synonym: dopisać się

9. (reflexive with się, arithmetic) to add up to (to equal a summed value) [with do (+ genitive) ‘to what’]

Conjugation

Conjugation of dodać pf

	person	singular			plural
		masculine	feminine	neuter	virile	nonvirile
infinitive		dodać
future tense	1st	dodam			dodamy
	2nd	dodasz			dodacie
	3rd	doda			dodadzą
	impersonal	doda się
past tense	1st	dodałem, -(e)m dodał	dodałam, -(e)m dodała	dodałom, -(e)m dodało	dodaliśmy, -(e)śmy dodali	dodałyśmy, -(e)śmy dodały
	2nd	dodałeś, -(e)ś dodał	dodałaś, -(e)ś dodała	dodałoś, -(e)ś dodało	dodaliście, -(e)ście dodali	dodałyście, -(e)ście dodały
	3rd	dodał	dodała	dodało	dodali	dodały
	impersonal	dodano
conditional	1st	dodałbym, bym dodał	dodałabym, bym dodała	dodałobym, bym dodało	dodalibyśmy, byśmy dodali	dodałybyśmy, byśmy dodały
	2nd	dodałbyś, byś dodał	dodałabyś, byś dodała	dodałobyś, byś dodało	dodalibyście, byście dodali	dodałybyście, byście dodały
	3rd	dodałby, by dodał	dodałaby, by dodała	dodałoby, by dodało	dodaliby, by dodali	dodałyby, by dodały
	impersonal	dodano by
imperative	1st	niech dodam			dodajmy
	2nd	dodaj			dodajcie
	3rd	niech doda			niech dodadzą
passive adjectival participle		dodany	dodana	dodane	dodani	dodane
anterior adverbial participle		dodawszy
verbal noun		dodanie

Derived terms

interjections

• nic dodać, nic ująć

nouns

• edukacyjna wartość dodana
• wartość dodana

verbs

• dodać skrzydeł pf, dodawać skrzydeł impf

Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), dodać is one of the most used words in Polish, appearing 9 times in scientific texts, 17 times in news, 19 times in essays, 19 times in fiction, and 2 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 66 times, making it the 984th most common word in a corpus of 500,000 words.

Further reading

• “dodać”, in Wielki słownik języka polskiego‎^[3] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
• “dodać się”, in Wielki słownik języka polskiego‎^[4] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
• “dodać”, in Polish dictionaries at PWN‎^[5] (in Polish)
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “dodać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• “DODAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 25.05.2010
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “dodać”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “dodać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “dodać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 482
• dodać in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

Silesian

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *de

Proto-Balto-Slavic *da

Proto-Slavic *do

Proto-Slavic *do-

Proto-Indo-European *deh₃-redup.

Proto-Indo-European *-ti

Proto-Indo-European *dédeh₃ti

Proto-Balto-Slavic *dṓˀtei

Proto-Slavic *dàti

Proto-Slavic *dodati

Old Polish dodać

Silesian dodać

Inherited from Old Polish dodać. By surface analysis, do- +‎ dać.

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈdɔ.dat͡ɕ/

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -ɔdat͡ɕ
• Syllabification: do‧dać

Verb

dodać pf (imperfective dodŏwać)

1. (transitive) to add (to place something additional to something else)
2. (transitive, arithmetic) to add (to take the sum)

Conjugation

This verb needs an inflection-table template.

Further reading

• dodać in silling.org
• Henryk Jaroszewicz (2022), “dodać”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 72
• Aleksandra Wencel (2023), “dodać”, in Dykcjůnôrz ślų̊sko-polski, page 165