drapać

See also: drapac

Old Polish

Alternative forms

• dropać

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *der-der.

Proto-Balto-Slavic *dírāˀtei

Proto-Slavic *dьrati

Proto-Slavic *-pati

Proto-Slavic *drāpàti

Old Polish drapać

Inherited from Proto-Slavic *drāpàti. First attested in the 15th century.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /dra(ː)pat͡ɕʲ/
• IPA^(key): (15^th CE) /drapat͡ɕʲ/, /drɒpat͡ɕʲ/

Verb

drapać impf

1. (attested in Greater Poland, Lesser Poland, transitive) to scratch (to tear, to split, to cut)
   • 1874-1891 [XV p. pr], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[1], [2], [3]}, volume XVI, page 327:

     Expositus lecto, crassis lutatus annonis, regidos hic calces non sicco lumine lambit, hic scidit genas, drapal, hic ąuatit vda labella

     [Expositus lecto, crassis lutatus annonis, regidos hic calces non sicco lumine lambit, hic scidit genas, drapał, hic ąuatit vda labella]

   • 1885-2024 [c. 1450], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎^[4], volume IV, page 579:

     Drapaya pasznocthi delaniant ungvibus […] , ut ursus *myedzwyed

     [Drapają paznokty delaniant ungvibus […] , ut ursus miedźwiedź]

   • 1856-1870 [1453], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎^[5], volume II, number 3527:

     Judicium adiudicauit dimidiam secundam marcam Stephano Rosa […] pro wlnere cruentato al. drapana

     [Judicium adiudicauit dimidiam secundam marcam Stephano Rosa […] pro vulnere cruentato al. drapana]

   • 1895 [Fifteenth century], Franciszek Piekosiński, editor, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich. Kodeks Działyńskich I‎^[6], Lesser Poland, page 1:

     Ale ysze nawiączsza dobrocz gest od lvdzi na swiecze sprawiedlywoscz mylowacz, czvdzego nye drapacz, opczego a swego podlvg boszey woley […] vszywacz

     [Ale iże nawięcsza dobroć jest od ludzi na świecie sprawiedliwość miłować, cudzego nie drapać, obcego a swego podług bożej wolej […] używać]

   • 1876-1929 [c. 1500], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎^[7], volume X, Trzemeszno, page 386:

     Drapali scalpebant

     [Drapali scalpebant]

2. (usually of clothing) to tear, to rip, to rend
   • 1461-1467, Sermones. Rękopiśmienne ekscerpty pochodzące z rkpsu Archiwum i Biblioteki Krakowskiej Kapituły Katedralnej o sygn. 230 (dawna sygn. 1421/108 Mns) z roku 1461-1467, page 151r:

     Drapali lacerarent

     [Drapali lacerarent]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[8], page 718:

     Tedy Cayphasch począl na ssobye odzyenye drapacz

     [Tedy Kajpasz począł na sobie odzienie drapać]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[9], page 724:

     Cayphasch drapal na sobye odzyenye […] , bo to ych obyczay, kyedykoly myely zaloscz, tedy na sobye odzyenye drapaly

     [Kajpasz drapał na sobie odzienie […] , bo to ich obyczaj, kiedykoli mieli żałość, tedy na sobie odzienie drapali]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[10], page 725:

     Przetoz ten ystny byskup począl na sobye odzyenye drapacz

     [Przetoż ten istny biskup począł na sobie odzienie drapać]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[11], page 725:

     Obyczay byl zydovsky, kyedykoly vslyschely krzyvdą boską, tedy nathychmyast drapaly na sobye odzyenye

     [Obyczaj był żydowski, kiedykoli usłyszeli krzywdę boską, tedy natychmiast drapali na sobie odzienie]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[12], page 727:

     O kxyaza zlosczyve […] , czemv drapasch sve odzyenye, a nye drapasch svego sercza […] , bo czye o tho napomyna navka proroczska, gdzyez movy: Drapaycze sercza vasche, a nye odzyenya vasze!

     [O książę złościwe […] , czemu drapasz swe odzienie, a nie drapasz swego serca […] , bo cie o to napomina nauka prorocska, gdzież mowi: Drapajcie serca wasze a nie odzienia wasze]

3. The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:
   1. to itch
      • 1915 [XV med.], Jan Łoś, editor, Przegląd językowych zabytków staropolskich do r. 1543‎^[13], page 523:

        Nye bądze szwyrbyalo any bądze dropano tunc gaudes defricacione

        [Nie będzie świrbiało ani będzie dropano tunc gaudes defricacione]

      • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 131:

        Drapyanczie prurientes

        [Drapiące prurientes]

Derived terms

nouns

• drapający

proper nouns

• Drapacz
• Drapała

verbs

• przedrapać pf
• rozdrapać pf
• wydrapać pf
• zdrapać pf

Related terms

adjectives

• drapieżliwy
• drapieżny

adverbs

• drapieżnie

nouns

• drapienie
• drapiestwo
• drapież
• drapieżca
• drapieżnik
• odrapaniec
• podrapienie
• przedrapnienie
• rozdrapienie
• zdrapanie

proper nouns

• Drapież

verbs

• podrapieżyć pf, zdrapieżyć pf, drapieżyć impf
• podrapić pf, zdrapić pf, drapić impf
• rozdrapić pf

Descendants

• Polish: drapać
• Silesian: drŏpać

References

• Boryś, Wiesław (2005), “drapać”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Mańczak, Witold (2017), “drapać”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• Bańkowski, Andrzej (2000), “drapać”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• Sławski, Franciszek (1958-1965), “drapać”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
• Brückner, Aleksander (1927), “drapać”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna
• K. Nitsch, editor (1957), “drapać”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 2, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 177
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “drapać, dropać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
• Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska-Różycka, Magdalena Klapper, Tomasz Kolowca, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Joanna Duska, Maria Bugajska, Jan German, Beata Hejmo, Iwona Nobis, Dariusz Piwowarczyk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, editors (2024), “drapać, dropać”, in Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny [Lexical Base of Medieval Polish] (in Polish), Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *der-der.

Proto-Balto-Slavic *dírāˀtei

Proto-Slavic *dьrati

Proto-Slavic *-pati

Proto-Slavic *drāpàti

Old Polish drapać

Polish drapać

Inherited from Old Polish drapać.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /ˈdra.pat͡ɕ/

• (Middle Polish) IPA^(key): /ˈdra.pat͡ɕ/, /ˈdrɒ.pat͡ɕ/

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -apat͡ɕ
• Syllabification: dra‧pać

Verb

drapać impf

1. (transitive) to scratch (to rub a surface with a sharp object) [with instrumental ‘with what’]

   Synonym: skrobać

   Perfectives: drapnąć, podrapać

2. (transitive) to scratch (to cause damage to some surface, e.g. one's skin, by sliding something over it) [with po (+ locative) ‘along what’]
3. (transitive, of clothes) to scratch, to irritate (to cause or induce displeasure or irritation) [with w (+ accusative) ‘where’]
4. (transitive, of dust, smoke) to scratch (to cause burning or itching by entering the respiratory tract or eyes) [with w (+ accusative) ‘where’; or with w (+ locative) ‘where’]

   Drapie mnie w gardle. ― My throat is scratchy.

5. (intransitive, colloquial) to escape, to flee, to run away

   Synonyms: see Thesaurus:uciekać

   Perfective: drapnąć

6. (transitive, colloquial) to arrest, to catch

   Synonyms: aresztować, łapać

   Perfective: drapnąć

7. (transitive, colloquial) to steal

   Synonyms: see Thesaurus:kraść

   Perfective: drapnąć

8. (transitive, obsolete) to wrong; to loot

   Near-synonyms: grabić, krzywdzić

9. (transitive, Middle Polish) to tear; to rend; to rip; to strike; to wound, to maim; to bite; to torture; to torment
10. (transitive, Middle Polish) to persecute, to oppress, to harass, to criticize, to slander
11. (transitive, Middle Polish, humorous, as a pun) to shave

    Synonym: golić

12. (reflexive with się) to scratch oneself (to rub a surface with a sharp object) [with instrumental ‘with what’]

    Synonym: skrobać się

    Perfective: podrapać sie

13. (reflexive with się, colloquial) to scramble over, to scramble up (to trudge, move with difficulty, upwards)

    Perfective: wdrapać sie

    Synonyms: piąć się, wdrapywać się, wspinać się

14. (reflexive with się, obsolete) to get through (to cross or go through with difficulty)

    Synonym: przedzierać się

15. (reflexive with się, Middle Polish) to fight, to quarrel, to argue (to conflict with physically or verbally)

    Synonyms: szarpać się, bić się, kłócić się

16. (reflexive with się, Middle Polish) to be scratched (to be rubbed with a sharp object)

Conjugation

Conjugation of drapać impf

	person	singular			plural
		masculine	feminine	neuter	virile	nonvirile
infinitive		drapać
present tense	1st	drapię			drapiemy
	2nd	drapiesz			drapiecie
	3rd	drapie			drapią
	impersonal	drapie się
past tense	1st	drapałem, -(e)m drapał	drapałam, -(e)m drapała	drapałom, -(e)m drapało	drapaliśmy, -(e)śmy drapali	drapałyśmy, -(e)śmy drapały
	2nd	drapałeś, -(e)ś drapał	drapałaś, -(e)ś drapała	drapałoś, -(e)ś drapało	drapaliście, -(e)ście drapali	drapałyście, -(e)ście drapały
	3rd	drapał	drapała	drapało	drapali	drapały
	impersonal	drapano
future tense	1st	będę drapał, będę drapać	będę drapała, będę drapać	będę drapało, będę drapać	będziemy drapali, będziemy drapać	będziemy drapały, będziemy drapać
	2nd	będziesz drapał, będziesz drapać	będziesz drapała, będziesz drapać	będziesz drapało, będziesz drapać	będziecie drapali, będziecie drapać	będziecie drapały, będziecie drapać
	3rd	będzie drapał, będzie drapać	będzie drapała, będzie drapać	będzie drapało, będzie drapać	będą drapali, będą drapać	będą drapały, będą drapać
	impersonal	będzie drapać się
conditional	1st	drapałbym, bym drapał	drapałabym, bym drapała	drapałobym, bym drapało	drapalibyśmy, byśmy drapali	drapałybyśmy, byśmy drapały
	2nd	drapałbyś, byś drapał	drapałabyś, byś drapała	drapałobyś, byś drapało	drapalibyście, byście drapali	drapałybyście, byście drapały
	3rd	drapałby, by drapał	drapałaby, by drapała	drapałoby, by drapało	drapaliby, by drapali	drapałyby, by drapały
	impersonal	drapano by
imperative	1st	niech drapię			drapmy
	2nd	drap			drapcie
	3rd	niech drapie			niech drapią
active adjectival participle		drapiący	drapiąca	drapiące	drapiący	drapiące
passive adjectival participle		drapany	drapana	drapane	drapani	drapane
contemporary adverbial participle		drapiąc
verbal noun		drapanie

Derived terms

nouns

• drapacz
• drapak
• drapalnia
• draparka
• draparnia
• drapichrust

verbs

• obdrapać pf, obdrapywać impf
• odrapać pf, odrapywać impf
• podrapać pf
• rozdrapać pf, rozdrapywać impf
• udrapać pf
• wdrapać pf, wdrapywać impf
• wydrapać pf, wydrapywać impf
• zadrapać pf, zadrapywać impf
• zdrapać pf, zdrapywać impf

Related terms

adjective

• drapaczowy

nouns

• drapacz chmur
• drapaczka

verb

• drapaczować impf

Further reading

• drapać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• drapać się in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• drapać in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “drapać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “drapać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• “DRAPAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 23.06.2010
• “DRAPAĆ SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 23.06.2010
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “drapać”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “drapać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “drapać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 551
• drapać in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego