Jump to content

uważać

From Wiktionary, the free dictionary
See also: ùważac

Polish

[edit]

Etymology

[edit]
Etymology tree
Proto-Indo-European *h₂ew
Proto-Balto-Slavic *au
Proto-Slavic *u
Proto-Slavic *u-
Old Polish u-
Polish u-
Proto-Indo-European *weǵʰ-
Proto-Indo-European *wéǵʰeti
Proto-Germanic *weganą
Proto-Germanic *wēgō
Proto-West Germanic *wāgu
Old High German waga
Middle High German wāgebor.
Old Polish waga
Proto-Indo-European *-yeti
Proto-Indo-European *-éyeti
Proto-Balto-Slavic *-éitei
Proto-Slavic *-iti
Old Polish -ić
Old Polish -yć
Old Polish ważyć
Polish ważyć
Polish uważyć
Proto-Indo-European *-h₂
Proto-Indo-European *-éh₂
Proto-Indo-European *-yéti
Proto-Indo-European *-eh₂yéti
Proto-Balto-Slavic *-ā́ˀtei
Proto-Slavic *-ati
Old Polish -ać
Polish -ać
Polish uważać

    From uważyć + -ać. First attested in the 16th century.[1] Compare Kashubian ùważac.

    Pronunciation

    [edit]
     
    • Audio 1; “uważać”:(file)
    • Audio 2; “uważać”:(file)
    • Audio 3; “uważać się”:(file)
    • Rhymes: -aʐat͡ɕ
    • Syllabification: u‧wa‧żać

    Verb

    [edit]

    uważać impf

    1. (intransitive) to watch out, to take care, to look out (to be careful of) [with na (+ accusative) ‘for what’]
      Synonym: baczyć
    2. (intransitive) to watch out, to take care (to ensure nothing bad happens to someone or something) [with na (+ accusative) ‘for whom/what’]
      Synonym: baczyć
    3. (intransitive) to pay attention (to focus on) [with na (+ accusative) ‘to what’]
      Synonym: zwracać uwagę
    4. (intransitive) to think, to consider (to be of the opinion)
      Synonym: myśleć
    5. (transitive) to consider, to regard, to take for [with za (+ accusative) ‘(to be) what/whom’]
      Synonym: uznawać
      Wszyscy uważają mnie przez to za dziwaczkę. ― Everyone thinks I'm weird because of it.
    6. (transitive, obsolete) to regard, to respect
      Synonym: szanować
    7. (intransitive, obsolete) to consider (to think about)
      Synonym: rozważać
    8. (intransitive, Middle Polish) to observe, to see
    9. (reflexive with się) to consider oneself to be [with za (+ accusative) ‘(to be) what/whom’]
      Synonyms: czuć się, mieć się, poczytywać się

    Verb

    [edit]

    uważać impf (perfective uważyć)

    1. (transitive, obsolete) to notice; to realize
    2. (transitive, obsolete) to weigh (to measure the weight of)

    Conjugation

    [edit]
    Conjugation of uważać impf
    person singular plural
    masculine feminine neuter virile nonvirile
    infinitive uważać
    present tense 1st uważam uważamy
    2nd uważasz uważacie
    3rd uważa uważają
    impersonal uważa się
    past tense 1st uważałem,
    -(e)m uważał     		uważałam,
    -(e)m uważała     		uważałom,
    -(e)m uważało     		uważaliśmy,
    -(e)śmy uważali     		uważałyśmy,
    -(e)śmy uważały
    2nd uważałeś,
    -(e)ś uważał     		uważałaś,
    -(e)ś uważała     		uważałoś,
    -(e)ś uważało     		uważaliście,
    -(e)ście uważali     		uważałyście,
    -(e)ście uważały
    3rd uważał uważała uważało uważali uważały
    impersonal uważano
    future tense 1st będę uważał,
    będę uważać     		będę uważała,
    będę uważać     		będę uważało,
    będę uważać     		będziemy uważali,
    będziemy uważać     		będziemy uważały,
    będziemy uważać
    2nd będziesz uważał,
    będziesz uważać     		będziesz uważała,
    będziesz uważać     		będziesz uważało,
    będziesz uważać     		będziecie uważali,
    będziecie uważać     		będziecie uważały,
    będziecie uważać
    3rd będzie uważał,
    będzie uważać     		będzie uważała,
    będzie uważać     		będzie uważało,
    będzie uważać     		będą uważali,
    będą uważać     		będą uważały,
    będą uważać
    impersonal będzie uważać się
    conditional 1st uważałbym,
    bym uważał     		uważałabym,
    bym uważała     		uważałobym,
    bym uważało     		uważalibyśmy,
    byśmy uważali     		uważałybyśmy,
    byśmy uważały
    2nd uważałbyś,
    byś uważał     		uważałabyś,
    byś uważała     		uważałobyś,
    byś uważało     		uważalibyście,
    byście uważali     		uważałybyście,
    byście uważały
    3rd uważałby,
    by uważał     		uważałaby,
    by uważała     		uważałoby,
    by uważało     		uważaliby,
    by uważali     		uważałyby,
    by uważały
    impersonal uważano by
    imperative 1st niech uważam uważajmy
    2nd uważaj uważajcie
    3rd niech uważa niech uważają
    active adjectival participle uważający uważająca uważające uważający uważające
    passive adjectival participle uważany uważana uważane uważani uważane
    contemporary adverbial participle uważając
    verbal noun uważanie

    Derived terms

    [edit]
    phrases

    Trivia

    [edit]

    According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), uważać is one of the most used words in Polish, appearing 28 times in scientific texts, 12 times in news, 36 times in essays, 38 times in fiction, and 57 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 171 times, making it the 336th most common word in a corpus of 500,000 words.[2]

    References

    [edit]
    1. ^ Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “uważać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “uważać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
    2. ^ Ida Kurcz (1990), “uważać”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 2, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 645

    Further reading

    [edit]
    Retrieved from "https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=uważać&oldid=89472083"