ел

See also: эл, ёл, and Appendix:Variations of "el"

Bashkir

Etymology

From Proto-Turkic *yel (“wind”). Cognate with Tatar җил (cil), Southern Altai јел (ǰel), Kumyk ел (yel), etc.

Pronunciation

• IPA^(key): [jɪ̞l]

• Audio:

  (file)

• Hyphenation: ел (one syllable)

Noun

ел • (yel)

1. wind

   Ел тирмәне.

   Yel tirməne.

   Windmill.

   Ел ҡайһы яҡтан өрә?

   Yel qayhı yaqtan örə?

   From which direction is the wind blowing?

   • (Can we date this quote?), Ural-batyr (Bashkir folk epic):

     Мин сапҡанда ел ҡубыр,// Таш та ятып түҙәлмәҫ, // Һыу тулҡыныр-ҡайнашыр, // Һыуҙа балыҡ йөҙәлмәҫ.

     Min sapqanda yel qubır,// Taş ta yatıp tüźəlməś, // Hıw tulqınır-qaynaşır, // Hıwźa balıq yöźəlməś.

     When I gallop, the wind will rise, a stone won't rest unmoved, the water will run high and boil, the fish won't be able to swim in the water.

Declension

Declension of ел

	singular	plural
absolute	ел (yel)	елдәр (yeldər)
definite genitive	елдең (yeldeñ)	елдәрҙең (yeldərźeñ)
dative	елгә (yelgə)	елдәргә (yeldərgə)
definite accusative	елде (yelde)	елдәрҙе (yeldərźe)
locative	елдә (yeldə)	елдәрҙә (yeldərźə)
ablative	елдән (yeldən)	елдәрҙән (yeldərźən)

Derived terms

• хәйерсегә ел ҡаршы (xəyersegə yel qarşı)

Kazakh

Alternative scripts

Arabic	ەل
Cyrillic	ел
Latin	el

Etymology

Inherited from Kipchak [Term?], from Proto-Common Turkic *ēl, from Proto-Turkic *ēl. Cognate with Turkish el and il, etc.

Pronunciation

• IPA^(key): /el/, [je̘lʲ]
• Hyphenation: ел

Noun

ел • (el)

1. people, mass
2. population
3. nation, country

   дамыған елдер ― damyğan elder ― developed countries

   дамушы елдер ― damuşy elder ― developing countries

   неғұрлым аз дамыған елдер ― neğūrlym az damyğan elder ― least developing countries

Declension

Declension of ел

	singular	plural
nominative	ел (el)	елдер (elder)
genitive	елдің (eldıñ)	елдердің (elderdıñ)
dative	елге (elge)	елдерге (elderge)
accusative	елді (eldı)	елдерді (elderdı)
locative	елде (elde)	елдерде (elderde)
ablative	елден (elden)	елдерден (elderden)
instrumental	елмен (elmen)	елдермен (eldermen)
similative	елдей (eldei)	елдердей (elderdei)

See also

• дүние (dünie, “kingdom, world”)
• мемлекет (memleket, “country, state”)
• жер (jer, “land”)
• патшалық (patşalyq, “tsardom”)
• штат (ştat, “(federated) state”)

Kumyk

Etymology

From Proto-Turkic *yẹl.

Noun

ел • (yel)

1. wind
2. intestinal gas

Declension

Declension of ел (yel)

	singular	plural
nominative	ел (yel)	еллер (yeller)
accusative	елни (yelni)	еллени (yelleni)
dative	елге (yelge)	еллеге (yellege)
locative	елде (yelde)	еллерде (yellerde)
ablative	елден (yelden)	еллерден (yellerden)
genitive	елни (yelni)	еллени (yelleni)

Possessive forms of ел (yel)

1st person singular
	singular	plural
nominative	елим (yelim)	еллерим (yellerim)
accusative	елимни (yelimni)	еллеримни (yellerimni)
dative	елимге (yelimge)	еллериме (yellerime)
locative	елимде (yelimde)	еллеримде (yellerimde)
ablative	елимден (yelimden)	еллеримден (yellerimden)
genitive	елимни (yelimni)	еллеримни (yellerimni)
1st person plural
	singular	plural
nominative	елибиз (yelibiz)	еллерибиз (yelleribiz)
accusative	елибизни (yelibizni)	еллерибизни (yelleribizni)
dative	елибизге (yelibizge)	еллерибизге (yelleribizge)
locative	елибизде (yelibizde)	еллерибизде (yelleribizde)
ablative	елибизден (yelibizden)	еллерибизден (yelleribizden)
genitive	елибизни (yelibizni)	еллерибизни (yelleribizni)
2nd person singular
	singular	plural
nominative	елинг (yeliñ)	еллеринг (yelleriñ)
accusative	елингни (yeliñni)	еллерингни (yelleriñni)
dative	елинге (yeliñe)	еллеринге (yelleriñe)
locative	елингде (yeliñde)	еллерингде (yelleriñde)
ablative	елингден (yeliñden)	еллерингден (yelleriñden)
genitive	елингни (yeliñni)	еллерингни (yelleriñni)
2nd person plural
	singular	plural
nominative	елигиз (yeligiz)	еллеригиз (yellerigiz)
accusative	елигизни (yeligizni)	еллеригизни (yellerigizni)
dative	елигизге (yeligizge)	еллеригизге (yellerigizge)
locative	елигизде (yeligizde)	еллеригизде (yellerigizde)
ablative	елигизден (yeligizden)	еллерибизден (yelleribizden)
genitive	елигизни (yeligizni)	еллеригизни (yellerigizni)
3rd person
	singular	plural
nominative	ели (yeli)	еллери (yelleri)
accusative	елин (yelin)	еллерин (yellerin)
dative	елине (yeline)	еллерине (yellerine)
locative	елинде (yelinde)	еллеринде (yellerinde)
ablative	елинден (yelinden)	еллеринден (yellerinden)
genitive	елини (yelini)	еллерини (yellerini)

Further reading

• Бамматов Б.Г., editor (2013), “ел”, in Кумыкско-русский словарь [Kumyk–Russian dictionary], Makhachkala: ИЯЛИ ДНЦ РАН

Nogai

Etymology

From Proto-Turkic *yẹl.

Noun

ел • (yel)

1. wind

References

• N. A. Baskakov, S.A Kalmykov, editor (1963), “ел”, in Nogajsko-Russkij Slovarʹ [Nogai-Russian Dictionary], Moscow: karačajevo-čerkesskij naučno- issledovatelʹskij institut jazyka, literatury i istorii, →ISBN

Russian

Pronunciation

• IPA^(key): [jeɫ]

Verb

ел • (jel)

1. masculine singular past indicative imperfective of есть (jestʹ)
   • 1876, Russian Synodal Bible, Mark 1:6:

     Иоанн же носил одежду из верблюжьего волоса и пояс кожаный на чреслах своих и ел акриды и дикий мед.

     Ioann že nosil odeždu iz verbljužʹjevo volosa i pojas kožanyj na čreslax svoix i jel akridy i dikij med.

     John wore clothing made of camel's hair, with a leather belt around his waist, and he ate locusts and wild honey.

Tatar

Other scripts

Cyrillic	ел (yıl)‍
Zamanälif	yıl‍
Jaꞑalif	jьl
Yaña imlâ	‍ࢭیل (yl)
İske imlâ	یل (yl)

Etymology

From Proto-Turkic *yïl (“year”). Cognate with Azerbaijani il, Bashkir йыл (yıl), Kazakh жыл (jyl), Turkish yıl.

Noun

ел • (yıl)

1. year

Declension

Declension of ел

	singular	plural
nominative	ел (yıl)	еллар (yıllar)
genitive	елның (yılnıñ)	елларның (yıllarnıñ)
definite accusative	елны (yılnı)	елларны (yıllarnı)
dative	елга (yılğa)	елларга (yıllarğa)
locative	елда (yılda)	елларда (yıllarda)
ablative	елдан (yıldan)	еллардан (yıllardan)

Possessive forms of ел

nominative
	singular	plural
минем (“my”)	елым (yılım)	елларым (yıllarım)
синең (“your”)	елың (yılıñ)	елларың (yıllarıñ)
аның (“his/her/it”)	елы (yılı)	еллары (yılları)
безнең (“our”)	елыбыз (yılıbız)	елларыбыз (yıllarıbız)
сезнең (“your”)	елыгыз (yılığız)	елларыгыз (yıllarığız)
аларның (“their”)	елы (yılı)	еллары (yılları)
genitive
	singular	plural
минем (“my”)	елымның (yılımnıñ)	елларымның (yıllarımnıñ)
синең (“your”)	елыңның (yılıñnıñ)	елларыңның (yıllarıñnıñ)
аның (“his/her/it”)	елының (yılınıñ)	елларының (yıllarınıñ)
безнең (“our”)	елыбызның (yılıbıznıñ)	елларыбызның (yıllarıbıznıñ)
сезнең (“your”)	елыгызның (yılığıznıñ)	елларыгызның (yıllarığıznıñ)
аларның (“their”)	елының (yılınıñ)	елларының (yıllarınıñ)
definite accusative
	singular	plural
минем (“my”)	елымны (yılımnı)	елларымны (yıllarımnı)
синең (“your”)	елыңны (yılıñnı)	елларыңны (yıllarıñnı)
аның (“his/her/it”)	елын (yılın)	елларын (yılların)
безнең (“our”)	елыбызны (yılıbıznı)	елларыбызны (yıllarıbıznı)
сезнең (“your”)	елыгызны (yılığıznı)	елларыгызны (yıllarığıznı)
аларның (“their”)	елын (yılın)	елларын (yılların)
dative
	singular	plural
минем (“my”)	елымга (yılımğa)	елларымга (yıllarımğa)
синең (“your”)	елыңга (yılıñğa)	елларыңга (yıllarıñğa)
аның (“his/her/it”)	елына (yılına)	елларына (yıllarına)
безнең (“our”)	елыбызга (yılıbızğa)	елларыбызга (yıllarıbızğa)
сезнең (“your”)	елыгызга (yılığızğa)	елларыгызга (yıllarığızğa)
аларның (“their”)	елына (yılına)	елларына (yıllarına)
locative
	singular	plural
минем (“my”)	елымда (yılımda)	елларымда (yıllarımda)
синең (“your”)	елыңда (yılıñda)	елларыңда (yıllarıñda)
аның (“his/her/it”)	елында (yılında)	елларында (yıllarında)
безнең (“our”)	елыбызда (yılıbızda)	елларыбызда (yıllarıbızda)
сезнең (“your”)	елыгызда (yılığızda)	елларыгызда (yıllarığızda)
аларның (“their”)	елында (yılında)	елларында (yıllarında)
ablative
	singular	plural
минем (“my”)	елымнан (yılımnan)	елларымнан (yıllarımnan)
синең (“your”)	елыңнан (yılıñnan)	елларыңнан (yıllarıñnan)
аның (“his/her/it”)	елыннан (yılınnan)	елларыннан (yıllarınnan)
безнең (“our”)	елыбыздан (yılıbızdan)	елларыбыздан (yıllarıbızdan)
сезнең (“your”)	елыгыздан (yılığızdan)	елларыгыздан (yıllarığızdan)
аларның (“their”)	елыннан (yılınnan)	елларыннан (yıllarınnan)

Udi

Etymology

Inherited from Aghwan 𐔴𐔾 (el).

Noun

ел • (el)

1. salt

Further reading

• Gippert, Jost; Schulze, Wolfgang (2023), “The Language of the Caucasian Albanians”, in Jost Gippert and Jasmine Dum-Tragut, editors, The Language of the Caucasian Albanians, Berlin and Boston: De Gruyter Mouton, →DOI, pages 167–229
• Gukasjan, Vorošil (1974), “ел”, in Удинско-азербайджанско-русский словарь [Udi–Azerbaijani–Russian Dictionary]‎^[1], Baku: Academy Press, page 121