գլուխ

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Armenian[edit]

Etymology[edit]

From Old Armenian գլուխ ‎(glux).

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

գլուխ ‎(glux)

  1. head
    կլոր գլուխ‎ ― klor glux ― round head
    գլուխս ցավում է‎ ― gluxs cʿavum ē ― my head hurts
    գլխի գցել‎ ― glxi gcʿel ― to explain
    գլխի ընկնել‎ ― glxi ənknel ― to understand, to get
    գլխի լինել‎ ― glxi linel ― to understand
    գլխի հոգը (հոգսը) քաշել‎ ― glxi hogə (hogsə) kʿašel ― to worry
    գլխի ճարը տեսնել‎ ― glxi čarə tesnel ― 1) to worry about one's needs; 2) to find protection or a way to be rescued in times of danger
    գլխի մազից շատ՝ գլխի մազի չափ‎ ― glxi mazicʿ šat, glxi mazi čʿapʿ ― countless, innumerable
    գլխի մեջ մեխել‎ ― glxi meǰ mexel ― to drum into someone's head
    գլխի մեջ մեխվել‎ ― glxi meǰ mexvel ― to impress on the memory
    գլխի վրա‎ ― glxi vra ― 1) with one's head down, with one's head lowered; 2) on, towards
    գլխի վրա բերել‎ ― glxi vra berel ― 1) to overthrow, to topple; 2) to depose
    գլխի վրա գալ‎ ― glxi vra gal ― 1) to fall, to drop down; 2) to be deposed
    գլխի վրա մոլորվել‎ ― glxi vra molorvel ― to lose one's head, to be confused
    գլխի (գլխներիս) վրա տեղ ունենալ‎ ― glxi (glxneris) vra teł unenal ― to accept with love, to lovingly accept
    գլխի վրա տնկվել‎ ― glxi vra tnkvel ― 1) to fall on one's head; 2) to fall, to throw down, to overthrow, to destroy
    մեկի գլխի վրայով‎ ― meki glxi vrayov ― ignoring or not taking into account someone's advice or opinion, going over someone's head
    գլխի տակ փափուկ բարձ դնել‎ ― glxi tak pʿapʿuk barj dnel ― to convince or calm down with promises
    գլխի տեր‎ ― glxi ter ― 1) leader, head; 2) husband
    գլխի (գլուխի) ցավ‎ ― glxi (gluxi) cʿav ― 1) (literally) headache; 2) (figuratively) headache (annoyance, difficulty, added worry)
    գլխին աղուն աղալ / գլխին հատիկ՝ ձավար՝ կորկոտ ծեծել‎ ― glxin ałun ałal / glxin hatik, javar, korkot cecel ― to torment, to torture, to annoy
    մեկի գլխին անպակաս լինել‎ ― meki glxin anpakas linel ― to be alive to someone
    գլխին (գայլի, գելի) ավետարան կարդալ‎ ― glxin (gayli, geli) avetaran kardal ― to give someone useless, pointless advice
    գլխին բաղ(ա)նիք սարքել‎ ― glxin bał(a)nikʿ sarkʿel ― to rebuke someone, to become very angry with someone
    գլխին գալ‎ ― glxin gal ― 1) to hit on the head; 2) to suffer misfortune or bad luck
    գլխին գդակ դնել՝ լինել՝ ունենալ‎ ― glxin gdak dnel, linel, unenal ― to be a man, to be considered a man
    գլխին գլխացավանք դառնալ‎ ― glxin glxacʿavankʿ daṙnal ― to be a worry to someone, to be bad luck to someone
    մեկի գլխին գրել‎ ― meki glxin grel ― to write a will in someone's name
    մեկի գլխին դնել‎ ― meki glxin dnel ― 1) to give someone face, to give someone so much attention that they step out of line; 2) to assign a guard to someone
    գլխին զոռ տալ‎ ― glxin zoṙ tal ― 1) to talk and fruitlessly think about something that is beyond them; 2) to think stubbornly
    գլխին զուլում բերել‎ ― glxin zulum berel ― to bring bad luck, to harm, to hurt
    գլխին զուլում գալ‎ ― glxin zulum gal ― to get bad luck, to be unfortunate
    գլխին թափվել‎ ― glxin tʿapʿvel ― 1) to pile on someone; 2) to turn out to be a big number
    գլխին ժողովել՝ ժողվվել‎ ― glxin žołovel, žołvvelsee գլխին հավաքել՝ հավաքվել
    գլխին (շան) լափ ածել՝ թափել‎ ― glxin (šan) lapʿ acel, tʿapʿel ― to admonish, to rebuke
    գլխին իշխանություն՝ իրավունք բանեցնել‎ ― glxin išxanutʿyun, iravunkʿ banecʿnel ― to believe one is in a position to rule or use the law
    գլխին խաթա դառնալ՝ լինել‎ ― glxin xatʿa daṙnal, linelsee գլխին փորձանք դառնալ՝ լինել
    գլխին խաղ (մի բան) խաղալ՝ սարքել‎ ― glxin xał (mi ban) xałal, sarkʿel ― to trick someone, to cause misfortune
    գլխին խելք թողնել‎ ― glxin xelkʿ tʿołnel(ironically) to distract someone, to keep someone busy
    գլխին խելք մնալ‎ ― glxin xelkʿ mnal(ironically) to be very busy, to become scatterbrained
    գլխին խրով լինել‎ ― glxin xrov linel ― to not enjoy, to not take pleasure in
    գլխին խրատ կարդալ‎ ― glxin xrat kardal ― to lecture someone
    գլխին կանգնել‎ ― glxin kangnel ― 1) to attack unexpectedly; 2) to be alive to someone; 3) to be prepared to do something
    մեկի գլխին կապել‎ ― meki glxin kapelsame as գլուխը կապել
    գլխին կիտել‎ ― glxin kitel ― to gather, to give an opportunity to gather
    մեկի գլխին կիտվել‎ ― meki glxin kitvel ― to gather at someone's, to pile on someone
    մեկի գլխին կոտրել‎ ― meki glxin kotrel ― to berate, to let someone have it
    գլխին (մի բան) կոտրել‎ ― glxin (mi ban) kotrel ― to hit someone hard on the head with something
    գլխին կպչել‎ ― glxin kpčʿel(Western Armenian) to be one's own, to belong to oneself
    գլխին կրակ բերել‎ ― glxin krak berel ― to make someone unfortunate
    գլխին կրակ թափել‎ ― glxin krak tʿapʿel ― 1) to get very angry (with someone); 2) to bring misfortunate or bad luck
    գլխին կրակ թափվել‎ ― glxin krak tʿapʿvel(curse) 1) to experience adversity or misfortune; 2) to be very hot
    գլխին կրակ վառվել‎ ― glxin krak vaṙvel ― 1) to have a heavy heart, to be sorrowful; 2) (curse) to experience great misfortune or bad luck
    գլխին հավաքել‎ ― glxin havakʿelsame as գլխին կիտել
    գլխին հավաքվել‎ ― glxin havakʿvelsame as գլխին կիտվել
    գլխին հարամ անել‎ ― glxin haram anel ― to disturb someone's enjoyment, to not allow someone to have fun
    գլխին հարամ լինել՝ կենալ‎ ― glxin haram linel, kenal ― to not enjoy oneself, to have one's enjoyment disrupted, to not digest
    մեկի գլխին հարսանիք դնել՝ սարքել‎ ― meki glxin harsanikʿ dnel, sarkʿel ― to fight with someone, to become very angry with someone
    մեկի գլխին հոգս դառնալ‎ ― meki glxin hogs daṙnal ― to be a worry for someone
    գլխին հող տալ‎ ― glxin hoł tal ― to mourn, to grieve
    գլխին գցել՝ ձգել‎ ― glxin gcʿel, jgel ― to leave something to someone else's care, to leave something on someone else
    գլխին ձի քացի տալ‎ ― glxin ji kʿacʿi tal ― 1) to freeze, to move slowly; 2) to be foolish or stupid
    գլխին ձյուն գալ՝ մաղվել‎ ― glxin jyun gal, małvel ― to encounter misfortune, bad luck
    գլխին ձյուն իջնել‎ ― glxin jyun iǰnel ― to turn gray, to get old
    մեկի գլխին մատաղ լինել‎ ― meki glxin matał linel ― 1) to give or dedicate one's life to someone (out of love); 2) to be of help or use to someone
    մեկի գլխին մեռնել‎ ― meki glxin meṙnelsame as մեկի գլխին մատաղ (definition 1)
    մեկի գլխին մնալ՝ լինել՝ կենալ‎ ― meki glxin mnal, linel, kenalsee գլխից անպակաս լինել
    գլխին մոխիր ածել‎ ― glxin moxir acel ― to mourn, to grieve
    գլխին (գլխուն) մթնել (աշխարհը, երկինքը և այլն)‎ ― glxin (glxun) mtʿnel (ašxarhə, erkinkʿə ew ayln) ― to live through great grief, great pain
    գլխին նստել‎ ― glxin nstel ― 1) to rule over someone; 2) to become courageous, to not be subjugated
    գլխին նստեցնել‎ ― glxin nstecʿnel ― 1) to become a burden to someone; 2) to give someone heart or courage
    մեկի գլխին պայթել‎ ― meki glxin paytʿel ― to happen to someone, to blow up in one's face
    գլխին պոպոք՝ կակալ կոտրել‎ ― glxin popokʿ, kakal kotrel ― to annoy, to oppress, to torment, to torture
    գլխին պատիժ դառնալ‎ ― glxin patiž daṙnal ― to become bad luck for someone, to cause worry or dissatisfaction
    մի բան գլխին պտտվել, գլխին շուռ գալ‎ ― mi ban glxin pttvel, glxin šuṙ gal ― to make one's head spin
    գլխին (սառը) ջուր ածել՝ լցնել՝ մաղել‎ ― glxin (saṙə) ǰur acel, lcʿnel, małel ― to kill someone's hopes, to disappoint someone, to make someone lose their enthusiasm
    գլխին սառը ջուր մաղվել՝ լցվել‎ ― glxin saṙə ǰur małvel, lcʿvel ― to pour cold water over someone, to discourage someone, to kill someone's hopes
    գլխին սև բերել‎ ― glxin sew berel ― to bring bad luck to someone, to make someone unfortunate
    գլխին սուր կախել՝ ճոճել‎ ― glxin sur kaxel, čočel ― to have one's life under threat
    գլխին վայ տալ‎ ― glxin vay tal ― 1) to mourn, to grieve; 2) to regret
    մեկի գլխին վեր ըկնել‎ ― meki glxin ver əknel ― to live at someone else's expense, to be a burden to someone
    գլխին տալ‎ ― glxin tal ― 1) to hit on the head; 2) to oppress, to silence; 3) to regret or grieve by slapping oneself on the head
    գլխին տեղալ‎ ― glxin tełalsee գլխին թափել՝ թափվել
    գլխին տեր ունենալ‎ ― glxin ter unenal ― to have a guardian or a sponsor
    գլխին ցավ բերել‎ ― glxin cʿav berel ― to cause worry, to be a headache
    գլխին ցեց դառնալ‎ ― glxin cʿecʿ daṙnal ― to be a headache, to be a burden
    (մեկի) գլխին փափախ դնել‎ ― (meki) glxin pʿapʿax dnel ― to think of someone as a man, to consider someone brave
    գլխին փափախ ունենալ‎ ― glxin pʿapʿax unenal ― to be a man
    մեկի գլխին փորձանք բերել‎ ― meki glxin pʿorjankʿ berel ― to cause misfortune, to hurt someone
    գլխին փորձանք գալ‎ ― glxin pʿorjankʿ gal ― to encounter misfortune, to get hurt
    մեկի գլխին փորձանք դառնալ‎ ― meki glxin pʿorjankʿ daṙnal ― to become a headache or a burden
    գլխին փչել‎ ― glxin pʿčʿel(ironically) to cross one’s mind
    գլխին քամի փչել‎ ― glxin kʿami pʿčʿelsame as գլխին փչել
    գլխին քաշել‎ ― glxin kʿašelsee գլուխը քաշել
    գլխին քար գցել‎ ― glxin kʿar gcʿel ― to disrupt or obstruct
    գլխին քար ընկնել‎ ― glxin kʿar ənknel ― 1) to experience misfortune; 2) to not succeed, to fail
    գլխին քարոզ կարդալ‎ ― glxin kʿaroz kardal ― to lecture someone at length, to advise someone in vain
    գլխին (մի) օյին բերել / գլխին օյին խաղալ / գլխին օյին հանել‎ ― glxin (mi) ōyin berel / glxin ōyin xałal / glxin ōyin hanel ― 1) to cause misfortune; 2) to fight, to dishonor; 3) to make fun of, to ridicule
    գլխին (մի) օյին գալ‎ ― glxin (mi) ōyin gal ― to experience misfortune, to have bad luck
    գլխիս վրա‎ ― glxis vra ― with pleasure, with love
    գլխից ազատել‎ ― glxicʿ azatel ― to remove from oneself, to spread
    գլխից էլ ազատվել, գլխացավից էլ‎ ― glxicʿ ēl azatvel, glxacʿavicʿ ēl ― to get rid of something unpleasant or bad by getting rid of something important
    գլխից անպակաս անել‎ ― glxicʿ anpakas anel ― to keep alive
    գլխից անպակաս լինել‎ ― glxicʿ anpakas linel ― 1) to be alive to someone; 2) to always be, to happen often
    գլխից անցնել‎ ― glxicʿ ancʿnel ― 1) to happen to someone, to happen in someone's day; 2) to take leave of life
    գլխից բան հանել՝ հնարել‎ ― glxicʿ ban hanel, hnarel ― to make something up, to have a wrong thought
    գլխից բարձր՝ մեծ բան անել՝ բռնել‎ ― glxicʿ barjr, mec ban anel, bṙnel ― to take on work beyond one's capabilities
    գլխից գնալ‎ ― glxicʿ gnal ― to forget, to be forgotten
    գլխից դեն՝ դուրս գցել, գլխից դուրս հանել‎ ― glxicʿ den, durs gcʿel, glxicʿ durs hanel ― to put out of one’s mind, to make oneself forget
    գլխից դուրս խոսել‎ ― glxicʿ durs xoselsee գլխից դուրս տալ (definition 1)
    գլխից դուրս տալ‎ ― glxicʿ durs tal ― 1) to talk nonsense; 2) to make something up
    գլխից թռչել‎ ― glxicʿ tʿṙčʿel ― to forget, to be forgotten
    գլխից հանել‎ ― glxicʿ hanel ― 1) to confuse, to mix up, to divert; 2) to forget; 3) to make oneself forget, to put out of one's mind
    գլխից հեռացնել‎ ― glxicʿ heṙacʿnel ― to remove from oneself
    գլխից ձեր(ք) վեր առնել՝ վեր կալել՝ վերցնել՝ քաշել‎ ― glxicʿ jer(kʿ) ver aṙnel, ver kalel, vercʿnel, kʿašel ― to take a great risk, to put one's life in danger
    գլխից (մի) մազ պակասել‎ ― glxicʿ (mi) maz pakasel ― to be in danger, to experience misfortune
    գլխից մինչև ոտք / ոտից գլուխ‎ ― glxicʿ minčʿew otkʿ / oticʿ glux ― from head to toe, completely
    գլխից վեր բան անել՝ բռնել‎ ― glxicʿ ver ban anel, bṙnel ― to do or start something beyond one's strength or capability
    գլխից ցանել‎ ― glxicʿ cʿanel ― to remove from oneself, to free oneself from someone
    գլխից քաշվել‎ ― glxicʿ kʿašvel ― to leave, to get lost
    գլխով անել‎ ― glxov anel ― 1) to nod; 2) to beckon with one's head; 3) to greet with one's head
    գլխով անցնել՝ անց կենալ‎ ― glxov ancʿnel, ancʿ kenal ― 1) to think about something, to cross one's mind; 2) to happen, to occur
    գլխով երդվել‎ ― glxov erdvel ― to swear in one's name or a relative's name to establish a truth
    գլխով հատուցել‎ ― glxov hatucʿel ― to swear on one's life
    գլխով(դ) շուռ գամ‎ ― glxov(d) šuṙ gam ― I'll sacrifice myself for you, I'll do anything for you, I’ll
    գլխովդ պտույտ գամ‎ ― glxovd ptuyt gamsee գլխովդ շուռ գամ
    գլխով տալ‎ ― glxov tal ― to hit on the head with something
    գլխով փորձանք անցնել‎ ― glxov pʿorjankʿ ancʿnel ― to experience misfortune
    գլխում խելք՝ խելքի կտոր լինել‎ ― glxum xelkʿ, xelkʿi ktor linel ― 1) to have a brain, to be sharp; 2) to be smart or intelligent
    գլխում խելք՝ միտք մնալ‎ ― glxum xelkʿ, mitkʿ mnal ― to have one's mind or attention on something
    գլխում նստել‎ ― glxum nstel ― 1) to understand well, to grasp something; 2) to believe
    գլխում նստեցնել‎ ― glxum nstecʿnel ― 1) to make something understood; 2) to make someone believe
    գլուխ անցնել‎ ― glux ancʿnel ― to become a leader
    գլուխ(ն) առնել գնալ՝ կորչել‎ ― glux(n) aṙnel gnal, korčʿel ― to run away, to leave
    գլուխ բարձրացնել‎ ― glux barjracʿnel ― 1) to resist, to rebel; 2) to come forward, to come into existence; 3) to begin to work, to come to life
    գլուխ բերել‎ ― glux berel ― 1) to make successful; 2) to finish any kind of work successfully
    գլուխ բռնել‎ ― glux bṙnel(in botany) to grow a head, e.g., on certain vegetables such as a cauliflower
    գլուխ գալ‎ ― glux gal ― to succeed, to successfully end
    գլուխ գլխի‎ ― glux glxi ― 1) very close, in close quarters; 2) together
    գլուխ գլխի լինել‎ ― glux glxi linel ― to correspond, to match, to be equal to
    գլուխ գլխի տալ‎ ― glux glxi tal ― to think of something together, to put heads together
    գլուխ(ը) գովել‎ ― glux(ə) govel ― to boast about oneself
    գլուխ գցել‎ ― glux gcʿel ― 1) to collect money, to bring in money; 2) same as գլուխ բռնել
    գլուխ դարձնել‎ ― glux darjnel ― to pay attention to, to turn one's attention to
    մի բանի գլուխ դնել‎ ― mi bani glux dnel ― to assign a leader or boss for a job
    գլուխ դնել‎ ― glux dnel ― 1) to argue, to fight; 2) to pay attention to, to make time for; 3) to adjust, to accommodate
    գլուխ ելնել‎ ― glux elnel ― to adjust, to adapt, to settle
    մեկի համար գլուխ(ը) ետ դնել‎ ― meki hamar glux(ə) et dnel ― to not spare anything for anyone, not even someone's life
    գլուխ թափել‎ ― glux tʿapʿel ― to free oneself from someone
    գլուխ թեքել‎ ― glux tʿekʿel ― 1) to refuse, to decline, to leave; 2) to obey, to yield
    գլուխը թռչել‎ ― gluxə tʿṙčʿel ― to be killed
    գլուխը թռցնել‎ ― gluxə tʿṙcʿnel ― to be killed, to be beheaded
    գլուխը իջեցնել՝ խոնարհեցնել՝ խոնարհել‎ ― gluxə iǰecʿnel, xonarhecʿnel, xonarhel ― 1) to apologize, to ask for forgiveness; 2) to yield, to submit; 3) to greet with respect, to bow
    գլուխ ծռել‎ ― glux cṙel ― 1) to bow, to lower one's head; 2) to ask, to beg, to plead
    (մի բանի) գլուխ կանգնել‎ ― (mi bani) glux kangnel ― to lead something, to become a leader
    գլուխ կապել‎ ― glux kapelsee գլուխ բռնել
    գլուխ կոտրել՝ ճաքեցնել‎ ― glux kotrel, čakʿecʿnel ― 1) to put much effort into reaching or achieving something; 2) to do intellectual work, to put much thought into something
    գլուխ հանել‎ ― glux hanel ― 1) to understand, to decide; 2) to succeed, to do, to put into work
    գլուխը ճաքել‎ ― gluxə čakʿelsame as գլուխ(ը) պայթել
    գլուխ պահել‎ ― glux pahel ― 1) to be lazy, to not show effort in work; 2) to live somehow, to somehow stay alive
    գլուխը պտտել‎ ― gluxə pttel ― 1) to feel dizzy; 2) to cause dizziness
    գլուխ պտտեցնել‎ ― glux pttecʿnel ― 1) to cause dizziness; 2) to attract, to make heads turn
    գլուխ ջարդել‎ ― glux ǰardelsame as գլուխ կոտրել
    գլուխ վեր առնել՝ վերցնել‎ ― glux ver aṙnel, vercʿnel ― to leave, to depart
    գլուխ վեր՝ վայր բերել‎ ― glux ver, vayr berel ― to bow down, to yield, to submit
    գլուխ տալ‎ ― glux tal ― 1) to bow, to nod in greeting; 2) to spare nothing in order to achieve or get one's hands on something
    գլուխ(ը) տանել‎ ― glux(ə) tanel ― 1) to bore, to talk someone's head off; 2) see գլուխ բերել
    գլուխ(ը) ցավեցնել (ցավացնել)‎ ― glux(ə) cʿavecʿnel (cʿavacʿnel) ― 1) to bore, to talk someone's head off; 2) to exert effort, to exert oneself
    գլուխ տրաքացնել‎ ― glux trakʿacʿnelsee գլուխ ցավեցնել
    գլուխ ունենալ‎ ― glux unenal ― 1) to be intelligent, clever; 2) to have the desire or motivation to do something
    գլուխ(ը) բարձի (վրա) դնել‎ ― glux(ə) barji (vra) dnel ― to sleep, to rest, to lie down
    գլուխը բարձր բռնել՝ պահել‎ ― gluxə barjr bṙnel, pahel ― to hold one's head high, to be proud
    (ձիու) գլուխը բաց թողնել‎ ― (jiu) gluxə bacʿ tʿołnel ― to unfasten a horse, to hold the reins lightly, to give a horse free rein
    գլուխը բերել (մի բան)‎ ― gluxə berel (mi ban) ― to experience misfortune
    գլուխը գալ‎ ― gluxə gal ― 1) to happen to someone; 2) to remember
    գլուխը(ը) գնալ‎ ― gluxə(ə) gnal ― 1) to become bored; 2) to be deprived of life, to lose one's head
    գլուխը դատարկ‎ ― gluxə datarksee դատարկագլուխ
    գլուխը դարձնել‎ ― gluxə darjnel ― to change directions, to segue
    գլուխը դառնալ‎ ― gluxə daṙnal ― to feel dizzy or giddy
    գլուխը դժժալ՝ ղժժալ‎ ― gluxə džžal, łžžal ― to feel a buzz or ring in one's ears
    գլուխը ետ դնել‎ ― gluxə et dnel ― to sacrifice one's being or life for a cause or purpose
    գլուխը զարկել‎ ― gluxə zarkel ― to behead
    գլուխը թակել‎ ― gluxə tʿakelsee գլուխը ծեծել
    գլուխը թաղել‎ ― gluxə tʿałel(curse) to wish someone dead
    գլուխը թափ տալ‎ ― gluxə tʿapʿ tal ― 1) to shake one's head to express regret; 2) to check, to examine, to form a decision; 3) to know something, to reveal something
    գլուխը թողնել (ձիու)‎ ― gluxə tʿołnel (jiu) ― to release the reins, to increase the pace
    գլուխը լալ‎ ― gluxə lal ― to mourn, to grieve
    գլուխը լվանալ‎ ― gluxə lvanal ― 1) to reprimand, to rebuke; 2) to surpass, to excel, to outrank
    գլուխը լցնել‎ ― gluxə lcʿnel ― 1) to fill someone's head with ideas, to motivate; 2) to be convinced; 3) to learn, to acquire
    գլուխը խաշել‎ ― gluxə xašelsee գլուխն աղել
    գլուխը խառը լինել / գլուխը խառնվել‎ ― gluxə xaṙə linel / gluxə xaṙnvel ― to be very busy
    գլուխը խելք լինել‎ ― gluxə xelkʿ linelsee գլխում խելք լինել
    գլուխը խոթել‎ ― gluxə xotʿel ― to poke one's nose in, to interfere with something
    գլուխը ծանր լինել՝ ծանրանալ‎ ― gluxə canr linel, canranal ― to have a headache
    գլուխը ծեծել‎ ― gluxə cecel ― 1) to sob, to mourn, to grieve; 2) to bemoan, to regret
    գլուխը ծռել‎ ― gluxə cṙelsee գլուխ ծռել; 2) to look wretched, to be miserable; 3) see գլուխը շրջել (definition 1)
    գլուխը կախ‎ ― gluxə kax ― 1) embarrassed, abashed, ashamed; 2) focused on one's own business, not interfering with someone else's work
    գլուխը կախ անել՝ գցել՝ կախել‎ ― gluxə kax anel, gcʿel, kaxel ― 1) to bow one's head, to lower one's head; 2) to become sad, to feel miserable
    գլուխը կապել‎ ― gluxə kapel ― 1) to make the bad pass for good through deception, to mislead; 2) to marry off through deception, to trick someone into marrying
    գլուխը կշռել, գլխով սանձ կշռել‎ ― gluxə kšṙel, glxov sanj kšṙel ― to bob one's head when falling asleep sitting up
    գլուխը կորցնել‎ ― gluxə korcʿnel ― 1) to panic, to lose one's head; 2) to get confused, to lose one's grip
    գլուխը հակել‎ ― gluxə hakelsame as գլուխը կախել
    գլուխը հանգիստ լինել‎ ― gluxə hangist linel ― to have no worries, to have peace of mind
    գլուխը հանգչել՝ հանգչեցնել‎ ― gluxə hangčʿel, hangčʿecʿnel ― to lie down, to rest
    գլուխը հաստ‎ ― gluxə hastsee հաստագլուխ
    գլուխը հողել‎ ― gluxə hołelsame as գլուխը թաղել
    գլուխը հոպոպներով լիքը լինել‎ ― gluxə hopopnerov likʿə linel ― to have one's head filled with dreams and hopes, to be inspired by dreams and hopes
    գլուխ(ը) ճաքել‎ ― glux(ə) čakʿelsame as գլուխը պայթել
    գլուխը մահի՝ մահու տալ‎ ― gluxə mahi, mahu tal ― to kill oneself, to put one's life at risk
    գլուխը մեղրոտ անել՝ մեղրոտել / գլուխը յուղ ու մեղրոտ անել‎ ― gluxə mełrot anel, mełrotel / gluxə yuł u mełrot anel ― to create an affluent life, to bring abundance
    գլուխը մեռնել‎ ― gluxə meṙnel(curse) to die, to be buried
    գլուխը մթագնել‎ ― gluxə mtʿagnel ― to confuse, to cloud the mind
    գլուխը (մի բան) մտնել‎ ― gluxə (mi ban) mtnel ― 1) to understand, to comprehend; 2) to keep one's mind busy, to be in one's memory
    գլուխը մի սոխ դառնալ / մարդու գլուխը սոխի գլուխ դառնալ‎ ― gluxə mi sox daṙnal / mardu gluxə soxi glux daṙnal ― when murders happen often, when murders become a regular phenomenon, when a person’s life becomes worthless
    գլուխը յուղել‎ ― gluxə yułel ― to coax, to cajole, to sweet-talk
    գլուխը շաղվել‎ ― gluxə šałvel ― to get confused, to get mixed-up
    գլուխը շարժել‎ ― gluxə šaržel ― to nod one's head in agreement or shake one's head in disagreement
    գլուխը շշմել‎ ― gluxə ššmel ― to lose one's mind, to be taken aback
    գլուխը շշմեցնել‎ ― gluxə ššmecʿnel ― to numb, to stupefy
    գլուխը շուռ գալ‎ ― gluxə šuṙ galsee գլուխը պտտվել
    գլուխը շուռ տալ՝ շրջել‎ ― gluxə šuṙ tal, šrǰel ― 1) to turn around; 2) to change the course of a horse
    գլուխը ողջ լինել՝ մնալ՝ պահել‎ ― gluxə ołǰ linel, mnal, pahel(blessing) to be alive, to stay alive
    գլուխը պահել‎ ― gluxə pahel ― 1) to keep one's balance, to keep one's head straight; 2) to live somehow, to get along; 3) to rein in a horse, to stop a horse
    գլուխը պայթել‎ ― gluxə paytʿel ― 1) to have a splitting headache; 2) to be psychologically exhausted
    գլուխը պայթեցնել‎ ― gluxə paytʿecʿnel ― to think a lot
    գլուխը պատեպատ տալ‎ ― gluxə patepat tal ― to go around from place to place trying to find something or to achieve something
    գլուխը պատին զարկել՝ խփել՝ տալ‎ ― gluxə patin zarkel, xpʿel, tal ― 1) see գլուխը պատեպատ տալ; 2) (reproach) to make a mistake, to beat oneself up
    գլուխը պտտել՝ պտտվել՝ պտույտ գալ‎ ― gluxə pttel, pttvel, ptuyt gal ― to feel dizzy
    գլուխը պտտեցնել‎ ― gluxə pttecʿnel ― 1) to cause dizziness, to make head spin; 2) to charm, to seduce
    գլուխը պրծացնել‎ ― gluxə prcacʿnelsee գլուխը ազատել
    գլուխը վայ տալ‎ ― gluxə vay talsee գլխին վայ տալ
    գլուխը վայր դնել‎ ― gluxə vayr dnel ― 1) to rest; 2) to die
    գլուխը վեր անել‎ ― gluxə ver anel ― to shave one's head, to cut one's hair
    գլուխը վերցնել գնալ՝ փախչել‎ ― gluxə vercʿnel gnal, pʿaxčʿelsame as գլուխն առնել գնալ
    գլուխը վկա‎ ― gluxə vka ― used when swearing on someone's life, on someone's grave
    գլուխը վրան լինել‎ ― gluxə vran linel ― to be vigilant, alert, watchful
    գլուխը տալ‎ ― gluxə tal ― 1) to die for something, to pass away; 2) to behead, to kill; 3) to bet on one's life
    գլուխը (որևէ զբաղմունքի) տալ‎ ― gluxə (orewē zbałmunkʿi) tal ― to dedicate oneself to something, to be lost in something
    գլուխը տակը տալ‎ ― gluxə takə tal ― to undertake, to agree to something
    գլուխը տանել‎ ― gluxə tanelsee գլուխ տանել
    գլուխը տանել-բերել՝ տարուբերել‎ ― gluxə tanel-berel, taruberel ― 1) to shake one's head to express suffering, sadness, disappointment, regret, etc.; 2) to nod or shake one's head in agreement or disagreement
    գլուխը տափը դնել‎ ― gluxə tapʿə dnelsee գլուխը թաղել
    գլուխը տափին տալ‎ ― gluxə tapʿin tal ― to not know what to do from despair
    գլուխը տաք‎ ― gluxə takʿ ― drunk, inebriated
    գլուխը տաքանալ‎ ― gluxə takʿanal ― 1) to get drunk; 2) to get angry or upset
    գլուխը տաքացնել‎ ― gluxə takʿacʿnel ― 1) to make drunk, to elevate someone's mood
    գլուխը տրաքել՝ տրաքվել‎ ― gluxə trakʿel, trakʿvel ― to have a splitting headache
    գլուխը տրաքեցնել‎ ― gluxə trakʿecʿnel ― to think a lot
    գլուխը ցած դնել‎ ― gluxə cʿac dnelsame as գլուխը վայր դնել
    գլուխը ցավեցնել‎ ― gluxə cʿavecʿnel ― to talk someone's head off, to bore someone
    գլուխը փեշը դնել՝ գլուխը փեշի տակ դնել‎ ― gluxə pʿešə dnel, gluxə pʿeši tak dnel ― to ignore the risks, to bury one's head in the sand
    գլուխը փետել‎ ― gluxə pʿetelsee մազերը փետել
    գլուխը փորձանք բերել‎ ― gluxə pʿorjankʿ berel ― to bring bad luck, to experience misfortunate
    գլուխը փորձանքի տալ‎ ― gluxə pʿorjankʿi tal ― to risk one's life (for some purpose)
    գլուխը փրկել‎ ― gluxə pʿrkel ― to save oneself somehow, to get oneself out of a dangerous situation
    գլուխը քաշել‎ ― gluxə kʿašel ― 1) to gulp down, to drink greedily; 2) to wear something on one's head, to dress one's head
    գլուխը քարը‎ ― gluxə kʿarə ― let whatever needs to happen happen, so be it
    գլուխը քարը՝ քարին՝ քարով՝ քարեքար տալ‎ ― gluxə kʿarə, kʿarin, kʿarov, kʿarekʿar tal ― 1) to suffer, to knock around; 2) to not know what to do, to have nothing to do; 3) (Western Armenian) to do something wrong, to do something stupid
    գլուխը քարի տակ մնալ‎ ― gluxə kʿari tak mnal ― to remain helpless or wretched
    գլուխը քորել‎ ― gluxə kʿorel ― 1) to be down, to be repentant; 2) to be confused, to be saddened; 3) to not believe, to not be convinced
    գլուխ(ը) քորելու ժամանակ չունենալ‎ ― glux(ə) kʿorelu žamanak čʿunenal ― to be very busy
    գլուխն ազատել‎ ― gluxn azatel ― 1) to free oneself; 2) to save one's life
    գլուխն աղել / գլուխն աղը դնել‎ ― gluxn ałel / gluxn ałə dnel ― to secretly kill, to eliminate
    գլուխն առնել (ու) գնալ՝ թռչել՝ կորչել՝ հեռանալ՝ փախչել‎ ― gluxn aṙnel (u) gnal, tʿṙčʿel, korčʿel, heṙanal, pʿaxčʿel ― to run away, to vanish, to disappear
    գլուխն ընկնելլ‎ ― gluxn ənknell ― to have something on the brain, to constantly think about something
    գլուխն իրենը չլինել‎ ― gluxn irenə čʿlinel ― 1) to be confused, to be mixed-up; 2) to be confused, numb, to have a headache
    գլուխն ուռչել‎ ― gluxn uṙčʿel ― to get tired, to grow bored
    գլուխն ուռեցնել‎ ― gluxn uṙecʿnel ― to talk someone’s head off, to bore
    գլուխն ուսերին լինել‎ ― gluxn userin linel ― to be alive
    գլուխն ուտել‎ ― gluxn utel ― 1) to kill someone, to destroy or lose something; 2) to be the death of someone, to be the cause of someone’s death
    գլուխն օրորել‎ ― gluxn ōrorelsame as գլուխը տարուբերել
    գլխի տերը լինել‎ ― glxi terə linel ― 1) to be one's own boss; 2) to rule over someone, to have power over someone
    մի գլուխ‎ ― mi glux ― continuously, constantly
  2. top, head of something
    գլուխ ելնել‎ ― glux elnel ― to succeed; to vanquish, to surmount, literally 'to come up to the top, head'
    գլուխ հանել/բերել‎ ― glux hanel/berel ― to cope with, to successfully accomplish, literally 'to take/bring to the top/head'
  3. top, summit (e.g., of a mountain)
  4. beginning
    ամսվա գլխին‎ ― amsva glxin ― at the beginning of the month
  5. chapter (of a book)
  6. head, chief, master, leader
  7. round tip of an object
  8. hair (on head)
  9. head (number of cattle)
  10. (figuratively) thought, consciousness
  11. (figuratively) human being, person
  12. (figuratively) life
  13. money given with interest

Declension[edit]

Conjunction[edit]

  1. on, on top of
  2. about, concerning

Adjective[edit]

գլուխ ‎(glux) ‎(superlative ամենագլուխ)

  1. round, conical (said of sugar, cheese, etc.)
  2. skilled, experienced, understanding
  3. smart, clever, intelligent

References[edit]

  • Martirosyan, Hrach (2010) Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden, Boston: Brill, page 425

Old Armenian[edit]

Etymology[edit]

Origin is uncertain. Relation to Proto-Slavic *golva is possible. Perhaps a European substrate word.

Noun[edit]

գլուխ ‎(glux)

  1. (anatomy) head
    ծածկել գլուխ‎ ― cackel glux ― to be covered, to put on one's hat
    բանալ զգլուխ‎ ― banal zglux ― to uncover, to take off one's hat
    հանել ընդ գլուխն/ընդ կառափն զյանցանս ուրուք‎ ― hanel ənd gluxn/ənd kaṙapʿn zyancʿans urukʿ ― to have one's revenge, to punish
    գլուխ ամբառնալ‎ ― glux ambaṙnal ― to revolt
    անկանիլ զգլխով‎ ― ankanil zglxov ― to fall suddenly on the enemy
    դնել զգլուխ ի կշիռս‎ ― dnel zglux i kšiṙs ― to put one's life in jeopardy
    կալ ի գլուխ‎ ― kal i glux ― to put one's self at the head, to be the leader
  2. extremity; summit, top; end or beginning
    գլուխ նաւի‎ ― glux nawi ― prow
    գլուխ ցամաքի‎ ― glux cʿamakʿi ― point, cape
    գլուխ անկեան‎ ― glux ankean ― angular stone
    գլուխ սեան‎ ― glux sean ― capital (of a column)
    զայն ութ օրն ի գլուխ‎ ― zayn utʿ ōrn i glux ― all this week
    ի գլուխ հանել, տանել, ածել‎ ― i glux hanel, tanel, acel ― to finish, to conclude, to bring to a head, to end
    ի գլուխ ելանել, հասանել, գալ, երթալ‎ ― i glux elanel, hasanel, gal, ertʿal ― to be finished or brought to a close, to end, to come to an end
    գլուխ ամսոց‎ ― glux amsocʿ ― the first day of the month, new moon
    գլուխ տարւոյ‎ ― glux tarwoy ― New Year's day
    գլուխ բանից‎ ― glux banicʿ ― exordium, preamble; point, article
    գլուխ ճանապարհաց‎ ― glux čanaparhacʿ ― end of the street
    գլուխ տողին‎ ― glux tołin ― beginning of a verse
    գլուխ բանիցս‎ ― glux banicʿs ― finally, at length, in conclusion
  3. (figuratively) chief, head, commander, leader
  4. (figuratively) the first place, the first rank
    գլուխ գործոց‎ ― glux gorcocʿ ― master-piece
  5. individual, person, head
    ըստ գլխոյ, ըստ գլխոց, ըստ գլուխ, առ գլուխ‎ ― əst glxoy, əst glxocʿ, əst glux, aṙ glux ― by head, for each person; so much a head
    ունել զթիւ գլխոց որդւոցն‎ ― unel ztʿiw glxocʿ ordwocʿn ― to take the number of the children
    քանի՞ գլուխք պատժոց‎ ― kʿani? gluxkʿ patžocʿ ― how many punishments?
    առնու Տէր զտէրդ ի գլխոյ քումմէ‎ ― aṙnu Tēr ztērd i glxoy kʿummē ― the Lord will take away thy master from thee
  6. (finance) capital
    գլուխ դրամոց‎ ― glux dramocʿ ― capital, funds, principal, capital or principal sum
  7. chapter of a book
    գլուխ գրոց‎ ― glux grocʿ ― chapter

Declension[edit]

Derived terms[edit]

Descendants[edit]

References[edit]

  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “գլուխ”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “գլուխ”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “գլուխ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (in Armenian), 2nd edition, Yerevan: University Press, published 1926–1935
  • Martirosyan, Hrach (2010) Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden, Boston: Brill, page 220