քար

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Armenian[edit]

Etymology[edit]

From Old Armenian քար ‎(kʿar).

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

քար ‎(kʿar)

  1. stone, rock
    քար առնել‎ ― kʿar aṙnelsee քար քաշել
    քար դառնալ‎ ― kʿar daṙnal ― to turn to stone; to freeze, to stop moving; (figuratively) to be ruthless or merciless
    քար կտրել‎ ― kʿar ktrel ― to mine; (figuratively) to be stumped, to be baffled, to be brought to a standstill; to freeze from cold
    քար նետել‎ ― kʿar netel ― to throw stones; to make a sharp remark, to retort
    քար ու կապ‎ ― kʿar u kap ― prohibition; bad luck, misfortune
    քար ու կարկուտ տեղալ գլխին‎ ― kʿar u karkut tełal glxin ― to oppress and torment a lot
    քար ու հող‎ ― kʿar u hoł ― land, earth
    քար ուտել‎ ― kʿar utel ― to be starving
    քար ուտեմ, քացախ խմեմ‎ ― kʿar utem, kʿacʿax xmem ― let me be deprived of food and drink, let me not live well
    քար ու քանդ անել‎ ― kʿar u kʿand anel ― to destroy, to ruin
    քար ու քաշանք‎ ― kʿar u kʿašankʿ ― tribulations, ordeals
    քար ու քարափ‎ ― kʿar u kʿarapʿ ― areas difficult to access; impasse, rock, cliff, mountain
    քար ու քացախ‎ ― kʿar u kʿacʿax ― poison, blight
    քար ու քացախ ուտել‎ ― kʿar u kʿacʿax utel ― to not live well, to deprive oneself of everything
    քար ու քոլ‎ ― kʿar u kʿol ― wasteland, wilderness, desert
    քար ու քռա‎ ― kʿar u kʿṙa ― rocky, rugged (area)
    քար քաշել‎ ― kʿar kʿašel ― to do heavy work, to work hard; to place a gravestone; (ironically) said to someone who complains after a little bit of light work
    քար քարի վրա չթողնել՝ չմնալ‎ ― kʿar kʿari vra čʿtʿołnel, čʿmnal ― to destroy, to be destroyed
    քարը այնպես ձգել փոսը, որ յոթը զույգ եզներ չկարողանան հանել‎ ― kʿarə aynpes jgel pʿosə, or yotʿə zuyg ezner čʿkarołanan hanel ― to destroy work in such a way so as to make it impossible to correct
    քարը գոգիցը՝ փեշիցը թափել‎ ― kʿarə gogicʿə, pʿešicʿə tʿapʿel ― to step back, to yield
    քարը ծովն ընկնել‎ ― kʿarə covn ənknel ― 1) to meet with misfortune or bad luck. 2) to be deposed or dethroned.
    քարը ծովը գցել‎ ― kʿarə covə gcʿel ― to cause misfortune, to do harm
    քարը կճաթի‎ ― kʿarə kčatʿi ― it’s extremely cold
    քարը տեղը դնել‎ ― kʿarə tełə dnel ― to say the right thing
    քարն էլ է իր ձեռքին, պոպոքն էլ‎ ― kʿarn ēl ē ir jeṙkʿin, popokʿn ēl ― he (or she) has all the power in his hands; he can do as he pleases.
    քարե քար ընկնել‎ ― kʿare kʿar ənknel ― to live a hard life
    քարի հետ քաղվել, մաղի հետ մաղվել‎ ― kʿari het kʿałvel, małi het małvel ― to work wickedly
    քարի-հողի (կամ՝ քարի-քոլի) հետ կռիվ տալ‎ ― kʿari-hołi (kam, kʿari-kʿoli) het kṙiv tal ― to work hard, to go to great pains to do or get something
    քարից հաց հանել‎ ― kʿaricʿ hacʿ hanel ― to obtain one’s daily bread through heavy agricultural work
    քարից հացի հոտ առնել‎ ― kʿaricʿ hacʿi hot aṙnel ― to suffer from starvation
    քարից յուղ հանել‎ ― kʿaricʿ yuł hanel ― to be dexterous or handy
    քարից-քար խփել‎ ― kʿaricʿ-kʿar xpʿel ― to trap, to ensnare
    քարն իմ գլուխը‎ ― kʿarn im gluxə ― let whatever happen
    քարովն ընկնել‎ ― kʿarovn ənknel ― to fall from a rock or cliff and die
    քարով տալ‎ ― kʿarov tal ― to hit or beat with a rock
    քարով քոլով գցել‎ ― kʿarov kʿolov gcʿel ― to deliberately change the subject to avoid dealing with someone’s problem
    քարերը կաղաղակեն‎ ― kʿarerə kałałaken ― 1) to try to hide something that cannot be hidden and will come to light sooner or later. 2) the rocks are witnesses to the secret.
    բախտին քար գցել‎ ― baxtin kʿar gcʿel ― to throw away your luck or fortune because of malpractice or wrongdoing
    յոթ քարի արանք‎ ― yotʿ kʿari arankʿ ― a very trapped, inescapable situation
  2. rock, cliff
  3. mountain
  4. precious stone, gem
  5. flint, gunflint
  6. weight (stone used for weighing objects)
  7. (figuratively) piece (in board games, such as backgammon and chess)
    քար առնել‎ ― kʿar aṙnel ― (in backgammon) to remove an opponent’s lost piece
    քար տալ‎ ― kʿar tal ― (in board games) to deliberately leave a piece unprotected for an opponent to take
  8. (figuratively) distress, grief, anguish

Declension[edit]

Adjective[edit]

քար ‎(kʿar) ‎(superlative ամենաքար)

  1. (figuratively) hard, strong, solid
    քար անտարբերություն‎ ― kʿar antarberutʿyun ― stone-cold indifference
    քար լռություն պահել‎ ― kʿar lṙutʿyun pahel ― to stay completely silent
  2. (figuratively) insensitive, callous, indifferent, pitiless

Declension[edit]


Old Armenian[edit]

Etymology[edit]

Ačaṙean derives from Proto-Indo-European *kar- ‎(stone; hard), with such cognates as Sanskrit कर्कर ‎(karkara, hard, firm), Ancient Greek κάρκαρος ‎(kárkaros, hard, rough), Latin cancer ‎(crab), Welsh carn ‎(cairn). This is accepted by J̌ahukyan. See Pokorny for this root, without the Armenian.

On the other hand, Martirosyan argues for a derivation from a substrate word *kar-, also reflected in the Armenian place name Քարքէ ‎(Kʿarkʿē); see there for more.

Noun[edit]

քար ‎(kʿar)

  1. stone
    քար պատուական‎ ― kʿar patuakan ― precious stone, jewel, gem
    քար դժոխային‎ ― kʿar džoxayin ― infernal stone, caustic
    քար կրային‎ ― kʿar krayin ― limestone
    քար ծանրակշիռ‎ ― kʿar canrakšiṙ ― ponderous, heavy spar, cawk
    քար մանրիկ‎ ― kʿar manrik ― small stone, pebble, gravel
    հարկանել քարիւ, քարկոծել քարամբք‎ ― harkanel kʿariw, kʿarkocel kʿarambkʿ ― to stone, to lapidate, to stone to death
    հալածել քարամբք‎ ― halacel kʿarambkʿ ― to pelt with stones
    չթողուլ, չմնալ, քար ի քարի վերայ‎ ― čʿtʿołul, čʿmnal, kʿar i kʿari veray ― not to leave, not to remain one stone standing
    հարկանել զոտն զքարի‎ ― harkanel zotn zkʿari ― to strike the foot against a stone
    միով քարամբ զերկուս պարսաքարել (ընդ աջ եւ ընդ ահեակ յաջողել)‎ ― miov kʿaramb zerkus parsakʿarel (ənd aǰ ew ənd aheak yaǰołel) ― to kill two birds with one stone

Declension[edit]

Derived terms[edit]

Descendants[edit]

References[edit]