अक्षर

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Hindi[edit]

Etymology[edit]

Borrowing from Sanskrit अक्षर ‎(akṣara)

Pronunciation[edit]

  • Hyphenation: अ‧क्ष‧र

Noun[edit]

अक्षर ‎(akṣarm ‎(Urdu spelling اکشر)

  1. letter, character (of an alphabet)
    इस शब्द से कुछ अक्षर मिट गये हैं
    is śabd se kuch akṣar miṭ gaye h͠ai
    Some letters have been erased from this word.
  2. syllable
    इस शब्द को और अक्षर जोड़ो
    is śabd ko aur akṣar joṛo
    Add more letters/syllables to this word.

Declension[edit]

Declension of अक्षर
singular plural
direct अक्षर ‎(akṣar) अक्षर ‎(akṣar)
oblique अक्षर ‎(akṣar) अक्षरों ‎(akṣarõ)
vocative अक्षर ‎(akṣar) अक्षरो ‎(akṣaro)

Derived terms[edit]

References[edit]

  • Bahri, Hardev (1989), “अक्षर”, in Siksarthi Hindi-Angrejhi Sabdakosa [Learners' Hindi-English Dictionary], Delhi: Rajpal & Sons

Sanskrit[edit]

Etymology 1[edit]

Adjective[edit]

अक्षर ‎(akṣara)

  1. imperishable
  2. unalterable
Declension[edit]
Masculine a-stem declension of अक्षर
Nom. sg. अक्षरः ‎(akṣaraḥ)
Gen. sg. अक्षरस्य ‎(akṣarasya)
Singular Dual Plural
Nominative अक्षरः ‎(akṣaraḥ) अक्षरौ ‎(akṣarau) अक्षराः ‎(akṣarāḥ)
Vocative अक्षर ‎(akṣara) अक्षरौ ‎(akṣarau) अक्षराः ‎(akṣarāḥ)
Accusative अक्षरम् ‎(akṣaram) अक्षरौ ‎(akṣarau) अक्षरान् ‎(akṣarān)
Instrumental अक्षरेन ‎(akṣarena) अक्षराभ्याम् ‎(akṣarābhyām) अक्षरैः ‎(akṣaraiḥ)
Dative अक्षराय ‎(akṣarāya) अक्षराभ्याम् ‎(akṣarābhyām) अक्षरेभ्यः ‎(akṣarebhyaḥ)
Ablative अक्षरात् ‎(akṣarāt) अक्षराभ्याम् ‎(akṣarābhyām) अक्षरेभ्यः ‎(akṣarebhyaḥ)
Genitive अक्षरस्य ‎(akṣarasya) अक्षरयोः ‎(akṣarayoḥ) अक्षरानाम् ‎(akṣarānām)
Locative अक्षरे ‎(akṣare) अक्षरयोः ‎(akṣarayoḥ) अक्षरेषु ‎(akṣareṣu)
Feminine ā-stem declension of अक्षर
Nom. sg. अक्षरा ‎(akṣarā)
Gen. sg. अक्षरायाः ‎(akṣarāyāḥ)
Singular Dual Plural
Nominative अक्षरा ‎(akṣarā) अक्षरे ‎(akṣare) अक्षराः ‎(akṣarāḥ)
Vocative अक्षरे ‎(akṣare) अक्षरे ‎(akṣare) अक्षराः ‎(akṣarāḥ)
Accusative अक्षराम् ‎(akṣarām) अक्षरे ‎(akṣare) अक्षराः ‎(akṣarāḥ)
Instrumental अक्षरया ‎(akṣarayā) अक्षराभ्याम् ‎(akṣarābhyām) अक्षराभिः ‎(akṣarābhiḥ)
Dative अक्षरायै ‎(akṣarāyai) अक्षराभ्याम् ‎(akṣarābhyām) अक्षराभ्यः ‎(akṣarābhyaḥ)
Ablative अक्षरायाः ‎(akṣarāyāḥ) अक्षराभ्याम् ‎(akṣarābhyām) अक्षराभ्यः ‎(akṣarābhyaḥ)
Genitive अक्षरायाः ‎(akṣarāyāḥ) अक्षरयोः ‎(akṣarayoḥ) अक्षरानाम् ‎(akṣarānām)
Locative अक्षरायाम् ‎(akṣarāyām) अक्षरयोः ‎(akṣarayoḥ) अक्षरासु ‎(akṣarāsu)
Neuter a-stem declension of अक्षर
Nom. sg. अक्षरम् ‎(akṣaram)
Gen. sg. अक्षरस्य ‎(akṣarasya)
Singular Dual Plural
Nominative अक्षरम् ‎(akṣaram) अक्षरे ‎(akṣare) अक्षरानि ‎(akṣarāni)
Vocative अक्षर ‎(akṣara) अक्षरे ‎(akṣare) अक्षरानि ‎(akṣarāni)
Accusative अक्षरम् ‎(akṣaram) अक्षरे ‎(akṣare) अक्षरानि ‎(akṣarāni)
Instrumental अक्षरेन ‎(akṣarena) अक्षराभ्याम् ‎(akṣarābhyām) अक्षरैः ‎(akṣaraiḥ)
Dative अक्षरा ‎(akṣarā) अक्षराभ्याम् ‎(akṣarābhyām) अक्षरेभ्यः ‎(akṣarebhyaḥ)
Ablative अक्षरात् ‎(akṣarāt) अक्षराभ्याम् ‎(akṣarābhyām) अक्षरेभ्यः ‎(akṣarebhyaḥ)
Genitive अक्षरस्य ‎(akṣarasya) अक्षरयोः ‎(akṣarayoḥ) अक्षरानाम् ‎(akṣarānām)
Locative अक्षरे ‎(akṣare) अक्षरयोः ‎(akṣarayoḥ) अक्षरेषु ‎(akṣareṣu)

Noun[edit]

अक्षर ‎(akṣaran

  1. syllable
  2. the syllable om
  3. letter
  4. vowel
  5. sound
  6. word
  7. a name of Brahma
  8. water
  9. final beatitude, religious austerity, a sacrifice (lexicography)
  10. Achyranthes aspera (devil's horsewhip)
Declension[edit]
Neuter a-stem declension of अक्षर
Nom. sg. अक्षरम् ‎(akṣaram)
Gen. sg. अक्षरस्य ‎(akṣarasya)
Singular Dual Plural
Nominative अक्षरम् ‎(akṣaram) अक्षरे ‎(akṣare) अक्षरानि ‎(akṣarāni)
Vocative अक्षर ‎(akṣara) अक्षरे ‎(akṣare) अक्षरानि ‎(akṣarāni)
Accusative अक्षरम् ‎(akṣaram) अक्षरे ‎(akṣare) अक्षरानि ‎(akṣarāni)
Instrumental अक्षरेन ‎(akṣarena) अक्षराभ्याम् ‎(akṣarābhyām) अक्षरैः ‎(akṣaraiḥ)
Dative अक्षरा ‎(akṣarā) अक्षराभ्याम् ‎(akṣarābhyām) अक्षरेभ्यः ‎(akṣarebhyaḥ)
Ablative अक्षरात् ‎(akṣarāt) अक्षराभ्याम् ‎(akṣarābhyām) अक्षरेभ्यः ‎(akṣarebhyaḥ)
Genitive अक्षरस्य ‎(akṣarasya) अक्षरयोः ‎(akṣarayoḥ) अक्षरानाम् ‎(akṣarānām)
Locative अक्षरे ‎(akṣare) अक्षरयोः ‎(akṣarayoḥ) अक्षरेषु ‎(akṣareṣu)
Descendants[edit]

Etymology 2[edit]

From a root क्शर् ‎(kṣar, to flow, melt, perish)", from which a feminine अक्षरा ‎(ákṣarā) appears in the Rigveda with a meaning of "word" or "speech".

Noun[edit]

अक्षर ‎(akṣaram

  1. sword (lexicography)
  2. Siva (lexicography)
  3. Vishnu (lexicography)

References[edit]

  • Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary, page 3