अग्नि

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to navigation Jump to search

Hindi[edit]

Etymology[edit]

Learned borrowing from Sanskrit अग्नि (agní). Doublet of आग (āg). First attested as Old Hindi अग्नि (agni).

Pronunciation[edit]

  • (Delhi Hindi) IPA(key): /əɡ.niː/, [əɡ.n̪iː]
  • (file)

Proper noun[edit]

अग्नि (agnim (Urdu spelling اگنی‎)

  1. (Hinduism) Agni

Declension[edit]

Noun[edit]

अग्नि (agnim (Urdu spelling اگنی‎)

  1. (formal) fire
    Synonyms: आग (āg), आतिश (ātiś)

Declension[edit]


Marathi[edit]

Alternative forms[edit]

Etymology[edit]

Borrowed from Sanskrit अग्नि (agní). Doublet of आग (āg). Compare Old Marathi 𑘀𑘐𑘿𑘡 (agna), 𑘀𑘐𑘿𑘡𑘲 (agnī), 𑘀𑘕𑘿𑘗𑘲 (ajñī).

Proper noun[edit]

अग्नि (agnim

  1. (Hinduism) Agni (Hindu deity of fire)

Noun[edit]

अग्नि (agnim

  1. (formal) fire

Nepali[edit]

Etymology[edit]

Learned borrowing from Sanskrit अग्नि (agní).

Pronunciation[edit]

Proper noun[edit]

अग्नि (agni)

  1. Agni, Hindu deity of fire

Declension[edit]

Declension of अग्नि
Singular
nominative अग्नि (agni)
accusative अग्निलाई (agnilāī)
instrumental अग्निले (agnile)
dative अग्निलाई (agnilāī)
ablative अग्निबाट (agnibāṭa)
genitive अग्निको (agniko)
locative अग्निमा (agnimā)
Notes:
  • -को (-ko) becomes:
    • -का (-kā) when followed by a plural noun.
    • -की (-kī) when followed by a feminine noun.

Noun[edit]

अग्नि (agni)

  1. fire
    Synonym: आगो (āgo)

Declension[edit]

Declension of अग्नि
Singular
nominative अग्नि (agni)
accusative अग्निलाई (agnilāī)
instrumental अग्निले (agnile)
dative अग्निलाई (agnilāī)
ablative अग्निबाट (agnibāṭa)
genitive अग्निको (agniko)
locative अग्निमा (agnimā)
Notes:
  • -को (-ko) becomes:
    • -का (-kā) when followed by a plural noun.
    • -की (-kī) when followed by a feminine noun.

Old Hindi[edit]

Etymology[edit]

Learned borrowing from Sanskrit अग्नि (agní).

Noun[edit]

अग्नि (agnif

  1. fire

Descendants[edit]

  • Hindi: अग्नि (agni)

Sanskrit[edit]

Alternative forms[edit]

Etymology[edit]

From Proto-Indo-Aryan *Hagníṣ, from Proto-Indo-Iranian *Hagnís, from Proto-Indo-European *h₁n̥gʷnís. Cognate with Latin ignis, Old Church Slavonic огнь (ognĭ), ⱁⰳⱀⱐ (ognĭ).

Pronunciation[edit]

Proper noun[edit]

अग्नि (agním

  1. Agni, god of fire
    • c. 1700 BCE – 1200 BCE, Ṛgveda 1.1.1
      अ॒ग्निमी॑ळे पु॒रोहि॑तं य॒ज्ञस्य॑ दे॒वमृ॒त्विजं॑ ।
      होता॑रं रत्न॒धात॑मं ॥
      agnimīḷe purohitaṃ yajñasya devamṛtvijaṃ .
      hotāraṃ ratnadhātamaṃ .
      I Laud Agni, the chosen Priest, God, minister of sacrifice,
      The hotar, lavishest of wealth.

Declension[edit]

Masculine i-stem declension of अग्नि (agní)
Singular Dual Plural
Nominative अग्निः
agníḥ
अग्नी
agnī́
अग्नयः
agnáyaḥ
Vocative अग्ने
ágne
अग्नी
ágnī
अग्नयः
ágnayaḥ
Accusative अग्निम्
agním
अग्नी
agnī́
अग्नीन्
agnī́n
Instrumental अग्निना / अग्न्या¹
agnínā / agnyā̀¹
अग्निभ्याम्
agníbhyām
अग्निभिः
agníbhiḥ
Dative अग्नये / अग्न्ये²
agnáye / agnyè²
अग्निभ्याम्
agníbhyām
अग्निभ्यः
agníbhyaḥ
Ablative अग्नेः / अग्न्यः²
agnéḥ / agnyàḥ²
अग्निभ्याम्
agníbhyām
अग्निभ्यः
agníbhyaḥ
Genitive अग्नेः / अग्न्यः²
agnéḥ / agnyàḥ²
अग्न्योः
agnyóḥ
अग्नीनाम्
agnīnā́m
Locative अग्नौ
agnaú
अग्न्योः
agnyóḥ
अग्निषु
agníṣu
Notes
  • ¹Vedic
  • ²Less common

Noun[edit]

अग्नि (agním

  1. fire, sacrificial fire (of three kinds, गार्हपत्य (gārhapatya), आहवनीय (āhavanīya), and दक्षिण (dakṣiṇa))
  2. the number three
  3. the fire of the stomach, digestive faculty, gastric fluid
  4. bile
  5. gold
  6. name of various plants; Semecarpus anacardium, Plumbago zeylanica, Plumbago indica, Citrus aurantifolia
  7. mystical substitute for the letter r
  8. in the कातन्त्र (kātantra) grammar, name of noun-stems ending in i and u

Declension[edit]

Masculine i-stem declension of अग्नि (agní)
Singular Dual Plural
Nominative अग्निः
agníḥ
अग्नी
agnī́
अग्नयः
agnáyaḥ
Vocative अग्ने
ágne
अग्नी
ágnī
अग्नयः
ágnayaḥ
Accusative अग्निम्
agním
अग्नी
agnī́
अग्नीन्
agnī́n
Instrumental अग्निना / अग्न्या¹
agnínā / agnyā̀¹
अग्निभ्याम्
agníbhyām
अग्निभिः
agníbhiḥ
Dative अग्नये / अग्न्ये²
agnáye / agnyè²
अग्निभ्याम्
agníbhyām
अग्निभ्यः
agníbhyaḥ
Ablative अग्नेः / अग्न्यः²
agnéḥ / agnyàḥ²
अग्निभ्याम्
agníbhyām
अग्निभ्यः
agníbhyaḥ
Genitive अग्नेः / अग्न्यः²
agnéḥ / agnyàḥ²
अग्न्योः
agnyóḥ
अग्नीनाम्
agnīnā́m
Locative अग्नौ
agnaú
अग्न्योः
agnyóḥ
अग्निषु
agníṣu
Notes
  • ¹Vedic
  • ²Less common

Descendants[edit]

See also[edit]

References[edit]