bąk

See also: Appendix:Variations of "bak"

Kashubian

Etymology

Etymology tree

Proto-Slavic *bǫkъ

Kashubian bąk

Inherited from Proto-Slavic *bǫkъ.

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈbɔ̃k/
• Rhymes: -ɔ̃k
• Syllabification: bąk

Noun

bąk m animal

1. bumblebee or other buzzing insect
2. (humorous) child, little one
3. spinning top (toy)

   Synonym: kùżel

4. gas; fart

Further reading

• Jan Trepczyk (1994), “bąk”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
• Eùgeniusz Gòłąbk (2011), “bąk”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎^[1]
• “bąk”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

Old Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Slavic *bǫkъ

Old Polish bąk

Inherited from Proto-Slavic *bǫkъ. First attested in the 15th century.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /bɑ̃k/
• IPA^(key): (15^th CE) /bɑ̃k/

Noun

bąk m animacy unattested

1. (hapax legomenon) Eurasian bittern (Botaurus stellaris)
   • 1900 [1472], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2‎^[2], number 1359:

     Bøk onocrotalus

     [Bąk onocrotalus]

2. (attested in Lesser Poland, Greater Poland) Eurasian eagle owl (Bubo bubo)
   • 1876-1929 [c. 1455], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎^[3], volume XIV, Miechów, Kruchowo, page 489:

     Bąmk bubo

     [Bąk bubo]

   • 1874-1891 [1471], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[4], [5], [6]}, volume XXIII, page 283:

     Bąnk bubo

     [Bąk bubo]

   • 1874-1891 [1475], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[7], [8], [9]}, volume XXV, Ruszcza, page 127:

     Bąk bubo

     [Bąk bubo]

   • XV p. post., Wokabularz petersburski II, Cesarskiej Biblioteki Publicznej w Petersburgu, sygn. Lat.F.ch.XVI.12:

     Bubo bąk

     [Bubo bąk]

   • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 20v:

     Bubo ein steinkeutz oder eule […] bank

     [Bubo ein steinkeutz oder eule […] bąk]

3. (hapax legomenon) bumblebee (insect that buzzes when it flies)
   • 1442, Wokabularz Raczyńskich, Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, sygn. 1360/I, page 27v:

     Alitutus vermis volatilis vlg. bąk

     [Alitutus vermis volatilis vlg. bąk]

Declension

Declension of bąk

	singular	dual	plural
nominative	bąk	—	—
genitive	—	—	—
dative	—	—	—
accusative	—	—	—
instrumental	—	—	—
locative	—	—	—
vocative	—	—	—

Descendants

• Polish: bąk
• Silesian: bōnk

References

• Boryś, Wiesław (2005), “bąk”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Mańczak, Witold (2017), “bąk”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• Bańkowski, Andrzej (2000), “bąk”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• Sławski, Franciszek (1958-1965), “bąk”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
• Brückner, Aleksander (1927), “bąk”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna
• K. Nitsch, editor (1953), “bąk”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 1, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 72
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “bąk”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
• Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “bąk”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

Polish

Alternative forms

• bok (Kielce)

Etymology

Etymology tree

Proto-Slavic *bǫkъ

Old Polish bąk

Polish bąk

Inherited from Old Polish bąk.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /ˈbɔŋk/

• (Middle Polish) IPA^(key): /ˈbɔ̃k/
• (Masovia):
  • (Near Masovian) IPA^(key): /ˈbɔŋk/
  • (Far Masovian) IPA^(key): /ˈbɔŋk/
• (Lesser Poland):
  • (Masovian Borderland) IPA^(key): /ˈbɔŋk/
  • (Kielce) IPA^(key): /ˈbɔŋk/
  • (Western Kraków) IPA^(key): /ˈbɔŋk/
  • (Podegrodzie) IPA^(key): /ˈbɔŋk/
  • (Biecz) IPA^(key): /ˈbɔŋk/
  • (Goral):
    • (Żywiec) IPA^(key): /ˈbɔŋk/
    • (Podhale) IPA^(key): /ˈbɔŋk/

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -ɔŋk
• Syllabification: bąk
• Homophone: Bąk, Bonk

Noun

bąk m animal (female equivalent (dialectal) bączka, diminutive bączek)

1. horsefly (any of several medium to large flies, of the family Tabanidae, that suck the blood of mammals (not to be confused with Stomoxys calcitrans, the stable fly, or dog fly))
   1. (Middle Polish or Far Masovian, Western Kraków, Żywiec) botfly, gadfly (any insect of the family Oestridae)

      Synonym: giez

   2. (Middle Polish) synonym of bogatek
2. (colloquial) bumblebee (insect similar to a bee, but much thicker and more densely haired, making a humming sound while flying)

   Synonym: trzmiel

3. bittern (several bird species in the Botaurinae subfamily of the heron family Ardeidae)
4. spinning top (a toy with a tapering point that can be made to spin on its axis, either with a built-in pump-action handle, with the fingers or with a string)

   Synonyms: (dated) cyga, (archaic) fryga

5. (colloquial, humorous, endearing) squirt (small child)

   Synonyms: bąbel, brzdąc, szkrab; see also Thesaurus:dziecko

   1. (Western Kraków, Biecz, Ropczyce, Podegrodzie, Podhale) synonym of bękart (“bastard”) (child of unmarried parents)
6. (engineering) gyrostat; gyroscope; rotor; top (rigid body, usually with simple, geometric shapes, rotating rapidly around its axis of symmetry)
7. dinghy (small rowboat; small boat next to larger sailing yachts)
8. (Near Masovian, Płock County, metallurgy) bellows replacement (device in a forge that replaces the bellows)

   Hypernym: miech

9. (obsolete) mistake; error

   Synonyms: błąd, pomyłka

10. (obsolete, botany, chiefly in the singular) scape (onion stalk with seed capsule)
    1. (Kielce, Mikułowice, Opatów County, botany) swell (swollen place of an onion stem)
    2. (Biecz, Ropczyce, botany) scape (tops on onions and garlic; shoots, especially those that bear flowers)
    3. (Masovian Borderland, Rawa Mazowiecka) onion flower
11. (obsolete, historical) forgery (falsified tymf coin from the time of Augustus III of Poland)
12. (obsolete, chiefly in the plural) pipe; drone (pipes of a bagpipe as well as their sound)
13. (obsolete, chiefly in the plural) synonym of dudy (“bagpipes”)
14. (obsolete, figuratively) bloat (pompous, bloated, sulky person)
15. (obsolete, engineering) drafter (device for inducing draft in a chimney)
16. (obsolete) synonym of więzienie (“prison”)
17. (obsolete, derogatory) Synonym: lichwiarz (“usurer”)
18. (Middle Polish, figuratively, derogatory) tyrant (powerful and unjust person)

Declension

Declension of bąk

	singular	plural
nominative	bąk	bąki
genitive	bąka	bąków
dative	bąkowi	bąkom
accusative	bąka	bąki
instrumental	bąkiem	bąkami
locative	bąku	bąkach
vocative	bąku	bąki

Derived terms

adjective

• bąkowaty

nouns

• bąkojad

verbs

• -/zbijać bąki
• bąknąć/bąkać
• puścić bąka/puszczać bąka

Related terms

nouns

• bąkowate

Further reading

• bąk in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• bąk in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “bąk”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Dorota Adamiec (13.03.2023), “BĄK”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “bąk”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “bąk”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “bąk”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 108
• Jan Karłowicz (1900), “bąk”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 1: A do E, Kraków: Akademia Umiejętności, page 59