Jump to content

ojciec

From Wiktionary, the free dictionary
See also: ôjciec

Polish

[edit]
Polish Wikipedia has an article on:
Wikipedia pl

Alternative forms

[edit]

Etymology

[edit]
Etymology tree
Proto-Indo-European *átta
Proto-Balto-Slavic *áta
Proto-Slavic *otъ
Proto-Indo-European *-ikos
Proto-Balto-Slavic *-ikas
Proto-Slavic *-ьcь
Proto-Slavic *otь̀cь
Old Polish ociec
Polish ojciec

    Inherited from Old Polish ociec. The additional j in the nominative is by analogy with the oblique stem (genitive oćca > Polish ojca).[1][2]

    Pronunciation

    [edit]
     
    • Audio:(file)
    • Rhymes: -ɔjt͡ɕɛt͡s
    • Syllabification: oj‧ciec

    Noun

    [edit]

    ojciec m pers (diminutive ojczulek, augmentative ojczysko, abbreviation o. or oo.)

    1. father (human male who begets a child)
      Synonyms: rodzic, rodziciel, papa, staruszek, stary, tata, zgred
    2. father (animal male that begets a child)
    3. (figurative) father (person who instigates something)
      Synonym: twórca
    4. (Christianity) father (member of a church council)
    5. (Christianity) term of address for a priest; father
      Synonyms: see Thesaurus:ksiądz
    6. term of address for a man; father
    7. (chiefly in the plural) father (ancestor)
    8. (obsolete, endearing) protector
      Synonym: opiekun
    9. (obsolete or dialectal, Kuyavia, Far Masovian, Kielce, Biecz, Podegrodzie, Żywiec, Masovian Borderland, Łowicz, in the plural) parents
      Synonym: rodzice
    10. (obsolete, games) type of party game
    11. (obsolete, theater) great actor
    12. (obsolete) starost
      Synonym: starosta
    13. (Middle Polish) hermit
      Synonym: pustelnik
    14. (Middle Polish, Christianity) father (the Pope)
      Synonym: papież
    15. (Middle Polish, Christianity) patron
      Synonym: patron
    16. (Middle Polish, theology) scholar, theological writer (expert in the history of the Church and religion)

    Declension

    [edit]
    Declension of ojciec
    singular plural
    nominative ojciec ojcowie/ojce (deprecative)
    genitive ojca ojców
    dative ojcu ojcom
    accusative ojca ojców
    instrumental ojcem ojcami
    locative ojcu ojcach
    vocative ojcze ojcowie

    Derived terms

    [edit]
    adjectives
    interjection
    proverb
    nouns
    phrase

    Trivia

    [edit]

    According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), ojciec is one of the most used words in Polish, appearing 17 times in scientific texts, 13 times in news, 5 times in essays, 87 times in fiction, and 116 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 238 times, making it the 229th most common word in a corpus of 500,000 words.[3]

    References

    [edit]
    1. ^ Boryś, Wiesław (2005), “ojciec”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
    2. ^ Bańkowski, Andrzej (2000), “ociec”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
    3. ^ Ida Kurcz (1990), “ojciec”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 1, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 328

    Further reading

    [edit]
    • ojciec in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
    • ojciec in Polish dictionaries at PWN
    • Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “ojciec”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
    • “OJCIEC”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 17 October 2013
    • Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “ojciec”, in Słownik języka polskiego
    • Aleksander Zdanowicz (1861), “ojciec”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
    • J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1904), “ojciec”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 3, Warsaw, page 724
    • Brückner, Aleksander (1927), “ojciec”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna
    • ojciec in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
    • Oskar Kolberg (1867), “ojciec”, in Dzieła wszystkie: Kujawy (in Polish), page 274
    • Wojciech Grzegorzewicz (1894), “ojce”, in “O języku ludowym w powiecie przasnyskim”, in Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności (in Polish), volume 5, Krakow: Akademia Umiejętności, page 117
    • Izydor Kopernicki (1875), “ojciec”, in “Spostrzeżenia nad właściwościami językowémi w mowie Górali Bieskidowych z dodatkiem słowniczka wyrazów góralskich”, in Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności (I)‎[2], volume 3, Kraków: Akademia Umiejętności, page 373
    • Jan Łoś (1886), “ᵘojcowie”, in “Gwara opoczyńska. Studium dialektologiczne”, in Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności (1), volume 11, page 186
    • Roman Zawiliński (1880), “ᵘojcov́e”, in “Gwara brzezińska w pow. ropczyckim”, in Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności (I)‎[3] (in Polish), volume 8, Krakow: Akademia Umiejętności, page 230
    • Karol Mátyás (1891), “ojcowie”, in “Słowniczek gwary ludu zamieszkującego wschodnio-południową najbliższą okolicę Nowego Sącza”, in Sprawozdania Komisyi Językowej Akademii Umiejętności (in Polish), volume 4, Kraków: Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego, page 326
    • Małgorzata Kapusta (2017), “ojce/ojcowie”, in Mowa mieszkańców pogranicza Mazowsza (na przykładzie gminy Głowaczów w powiecie kozienickim) (in Polish), Warsaw: Elipsa, →ISBN, page 82
    • Marzena Kozanecka-Zwierz, Magdalena Bartosiewicz, Renata Marciniak-Firadza, editors (2014), “łojce”, in Gwara – Księżaków "język ojczysty" Dziedzictwo regionu łowickiego (in Polish), Łowicz: Muzeum w Łowiczu, →ISBN, page 45
    Retrieved from "https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=ojciec&oldid=89360885"