palić

See also: palic and pálíc

Old Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Slavic *polti

Proto-Indo-European *-yeti

Proto-Indo-European *-éyeti

Proto-Balto-Slavic *-éitei

Proto-Slavic *-iti

Proto-Slavic *pālìti

Old Polish palić

Inherited from Proto-Slavic *pālìti. First attested in the 15th century.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /paːlʲit͡ɕʲ/
• IPA^(key): (15^th CE) /pɒlʲit͡ɕʲ/

Verb

palić impf

1. to burn (to cause something to be aflame by lighting and maintaining a fire)

   Synonyms: zażegać, żec

   • 1930 [c. 1455], “III Reg”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 22, 44:

     Ale wszdi gornich modl nye zatracyl, bo gescze lyvd obyatowal a palyl obyati na wisokoscyach

     [Ale wżdy gornych modl nie zatracił, bo jeszcze lud obiatował a palił obiaty na wysokościach]

   • 1930 [c. 1455], chapter IV, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, Reg 12, 3:

     Lyvd obyatowal a palyl na gorach zazszonø obyatø

     [Lud obiatował a palił na gorach zażżoną obiatę]

   • 1930 [c. 1455], “II Par”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 29, 11:

     Palcye gemv kadzidlo

     [Palcie jemu kadzidło]

   • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 20:

     Adolere prazicz albo palycz

     [Adolere prażyć albo palić]

Derived terms

adjectives

• palony
• palący

nouns

• palenie

proper nouns

• Palibroda
• Palikij
• Palikije
• Palisz
• Paliszewski
• Paliszowic

verbs

• podpalić pf, podpalać impf
• rozpalić pf, ozpalać impf
• spalić pf
• wypalić pf
• zapalić pf, zapalać impf

Descendants

• Polish: palić, polić (Przemyśl, Western Kraków, Rudawa)
• Silesian: pŏlić

References

• Boryś, Wiesław (2005), “palić”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Mańczak, Witold (2017), “palić”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• Bańkowski, Andrzej (2000), “palić”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• S. Urbańczyk, editor (1970), “palić”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 6, Wrocław, Warsaw, Kraków: Polish Academy of Sciences, page 10
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “palić”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

Polish

Alternative forms

• polić (Przemyśl, Western Kraków, Rudawa)

Etymology

Etymology tree

Proto-Slavic *polti

Proto-Indo-European *-yeti

Proto-Indo-European *-éyeti

Proto-Balto-Slavic *-éitei

Proto-Slavic *-iti

Proto-Slavic *pālìti

Old Polish palić

Polish palić

Inherited from Old Polish palić.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /ˈpa.lit͡ɕ/

• (Middle Polish) IPA^(key): /ˈpɒ.lit͡ɕ/
• (Masovia):
  • (Near Masovian) IPA^(key): [ˈpa.lit͡ɕ]
• (Lesser Poland):
  • (Western Kraków) IPA^(key): [ˈpa.lit͡ɕ]
  • (Eastern Lublin) IPA^(key): [ˈpa.lʲit͡ɕ]

• Audio 1; “palić”:

  (file)

• Audio 2; “palić się”:

  (file)

• Rhymes: -alit͡ɕ
• Syllabification: pa‧lić

Verb

palić impf (frequentative (dialectal) palać or (dialectal) páliwać)

1. (transitive) to burn; to heat (to light a fire in order to obtain heat, light, cooking, etc.) [with accusative ‘what’; or with instrumental ‘what’]

   Zimą palę drewnem. ― In the winter I heat with wood.

2. (transitive) to burn (to destroy with fire)

   Synonyms: fajczyć, spalać

   1. (transitive, Eastern Kraków, Gdów, Bochnia) to burn someone's house down

      Naprzód pálę wójta, potém przysięznego.

      First I'm burning down the clerk's house, then his assistant's.

3. (transitive) to light, to turn on (to turn on a light source)

   Synonym: zapalać

   Hypernym: włączać

4. (transitive) to smoke (to inhale and exhale the smoke from a burning cigarette, cigar, pipe, etc.)

   Synonyms: ćmić, jarać, kopcić, kurzyć, smolić

   Palę od czasów liceum. ― I've smoked since high school.

5. (intransitive) to burn (to consume a certain amount of fuel)

   Synonym: spalać

   Ile pali na setkę? ― How much does it burn per 100 kilometers?

6. (transitive) to roast; to burn (to subject to high temperatures to impart particular, desired properties)

   Synonym: upalać

7. (transitive) to burn (to cause a strong feeling of heat)

   Synonyms: piec, prażyć, przypiekać, skwarzyć

   Słońce pustyni paliło nas niemiłosiernie. ― The desert sun seared us mercilessly.

8. (transitive, of e.g. alcohol) to burn (to cause a burning sensation)

   Synonym: piec

9. (transitive, of e.g. emotions) to burn (to be felt very intensely and cause unpleasant experiences)
10. (transitive) to flub (to make a mistake when performing a jump, throw, etc.)
11. (transitive, dated or military, imperative) to fire (to shoot a weapon)

    Synonym: strzelać

    Cel! Pal! ― Ready, aim, fire!

12. (transitive) to blurt (to say something quickly, without thinking)
13. (transitive, obsolete, rare, education) to fail (to consider a test as unsuccessful)
14. (transitive, obsolete) to snap (to do something quickly, without thinking, particularly to write, go, give, or consume)
15. (intransitive, Middle Polish, of fire) to burn (to come about and continue)

    Synonyms: goreć, gorzeć, jarać się, palić się, płonąć

16. (reflexive with się, of fire) to burn (to come about and continue)

    Synonyms: goreć, gorzeć, jarać się, płonąć

17. (reflexive with się) to burn (to be consumed by fire or in flames)

    Synonyms: fajczyć się, goreć, gorzeć, płonąć, spalać się

    Dom się pali. ― The house is burning.

18. (reflexive with się, of electronic items, e.g. fuses) to burn (to be damaged due to excessive current load)
19. (reflexive with się, of a light source) to burn (to give off light)

    Synonyms: goreć, gorzeć, płonąć, świecić się

    Dziadek jeszcze nie śpi, widać że w jego pokoju pali się światło. ― Grandpa is still up, you can see that the light is on in his room.

20. (reflexive with się) to burn (to be very eager for something) [with do (+ genitive) ‘for what’; or with żeby (+ infinitive or past tense) ‘to do what’]

    Nowi rekruci palili się do walki. ― The new recruits were burning to fight.

21. (reflexive with się) to burn (to feel by some strong, violent feeling)
    1. (reflexive with się, obsolete) to burn (to blush)

       Synonym: rumienić się

22. (reflexive with się) to burn (to feel a strong sexual attraction to someone)
    1. (reflexive with się, obsolete, zootechnics, of mammals or dialectal, Eastern Lublin, Tworyczów, Zamość County, of mares) to be in heat (to show a desire to satisfy one's sexual drive)
23. (reflexive with się, Middle Polish) to burn (to hurry, to wait impatiently for something, to be confrontational)
24. (reflexive with się, Middle Polish) to burn (to be produced or processed by fire)
25. (reflexive with się, Middle Polish, of a disease) to burn (to manifest as high temperature, fever, inflammation)

Conjugation

Conjugation of palić impf

	person	singular			plural
		masculine	feminine	neuter	virile	nonvirile
infinitive		palić
present tense	1st	palę			palimy
	2nd	palisz			palicie
	3rd	pali			palą
	impersonal	pali się
past tense	1st	paliłem, -(e)m palił	paliłam, -(e)m paliła	paliłom, -(e)m paliło	paliliśmy, -(e)śmy palili	paliłyśmy, -(e)śmy paliły
	2nd	paliłeś, -(e)ś palił	paliłaś, -(e)ś paliła	paliłoś, -(e)ś paliło	paliliście, -(e)ście palili	paliłyście, -(e)ście paliły
	3rd	palił	paliła	paliło	palili	paliły
	impersonal	palono
future tense	1st	będę palił, będę palić	będę paliła, będę palić	będę paliło, będę palić	będziemy palili, będziemy palić	będziemy paliły, będziemy palić
	2nd	będziesz palił, będziesz palić	będziesz paliła, będziesz palić	będziesz paliło, będziesz palić	będziecie palili, będziecie palić	będziecie paliły, będziecie palić
	3rd	będzie palił, będzie palić	będzie paliła, będzie palić	będzie paliło, będzie palić	będą palili, będą palić	będą paliły, będą palić
	impersonal	będzie palić się
conditional	1st	paliłbym, bym palił	paliłabym, bym paliła	paliłobym, bym paliło	palilibyśmy, byśmy palili	paliłybyśmy, byśmy paliły
	2nd	paliłbyś, byś palił	paliłabyś, byś paliła	paliłobyś, byś paliło	palilibyście, byście palili	paliłybyście, byście paliły
	3rd	paliłby, by palił	paliłaby, by paliła	paliłoby, by paliło	paliliby, by palili	paliłyby, by paliły
	impersonal	palono by
imperative	1st	niech palę			palmy
	2nd	pal			palcie
	3rd	niech pali			niech palą
active adjectival participle		palący	paląca	palące	palący	palące
passive adjectival participle		palony	palona	palone	paleni	palone
contemporary adverbial participle		paląc
verbal noun		palenie

Verb

palić impf

1. (reflexive with się, impersonal, of fire) to light (to arise)

Conjugation

Conjugation of palić

infinitive	palić
present indicative	pali
past indicative	paliło
future indicative	będzie palić będzie paliło
conditional	paliłoby by paliło
imperative	niech pali

Derived terms

adjectives

• palący

interjections

• pal gumę
• pal licho

nouns

• bierne palenie
• palacz
• palący
• palenie Judasza
• paliwo
• paliwoda
• palnik
• wapno palone

proper nouns

• Palacz
• Palarz
• Palej
• Palichleb
• Palimąka
• Paliwoda
• Palkij

phrases

• grunt pali się pod nogami
• nie pali się
• robota pali się w rękach
• rura pali
• żeby się waliło i paliło

proverbs

• w starym piecu diabeł pali

verbs

• dopalić pf, dopalać impf
• nadpalić pf, nadpalać impf
• napalić pf, napalać impf
• odpalić pf, odpalać impf
• opalić pf, opalać impf
• podpalić pf, podpalać impf
• popalić pf, popalać impf
• przepalić pf, przepalać impf
• przypalić pf, przypalać impf
• rozpalić pf, rozpalać impf
• spalić pf, spalać impf
• upalić pf, upalać impf
• wypalić pf, wypalać impf
• zapalić pf, zapalać impf

verbs

• palić cegłę impf, spalić cegłę pf
• palić gumy impf
• palić jak smok impf
• (dialectal) palić się czarnym płomieniem impf
• palić się ze wstydu impf, spalić się ze wstydu pf
• palić za sobą mosty impf, spalić za sobą mosty pf

Related terms

noun

• płomień

proper nouns

• Palarczyk
• Palenica
• Palonek
• Palonka

Further reading

• “palić”, in Wielki słownik języka polskiego‎^[1] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
• “palić się”, in Wielki słownik języka polskiego‎^[2] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
• “palić”, in Polish dictionaries at PWN‎^[3] (in Polish)
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “palić”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “palić się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Paweł Kupiszewski (05.04.2016), “PALIĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
• Paweł Kupiszewski (14.06.2012), “PALIĆ SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “palić”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “palić”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1908), “palić”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 4, Warsaw, page 19
• Jan Karłowicz (1906), “palić”, in Jan Łoś, editors, Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 4: P, Kraków: Akademia Umiejętności, page 17
• palić się in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego