ус

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to navigation Jump to search
See also: үс, ӱс, YC, ᎩᏟ, and yC

Bashkir[edit]

Ус [1]
Бер ус [2] һыу

Etymology[edit]

From Proto-Turkic *ạbuč (palm, handful).

Cognate with Kazakh уыс (wıs), Kyrgyz ууч (uuç, handful), Turkish avuç (palm, handful).

Pronunciation[edit]

  • IPA(key): [us]
  • Hyphenation: ус (one syllable)

Noun[edit]

ус (us)

  1. (anatomy) palm
    Һиҙәм: бына, маңлайымдан һыйпай йәп-йәш әжәлемдең һалҡын усы. (Mustai Karim)
    Hiðäm: bïna, mañlayïmdan hïypay yäp-yäš äžälemdeñ halqïn usï.
    I feel: here, the cool palm of my very young death strokes along my forehead.
  2. handful

Declension[edit]


Komi-Zyrian[edit]

Etymology[edit]

Borrowed from Russian ус (us).

Pronunciation[edit]

  • IPA(key): /ˈus/
  • Hyphenation: ус

Noun[edit]

ус (us)

  1. moustache

Declension[edit]

Declension of ус
singular plural
nominative ус (us) усъяс (usʺjas)
accusative ус (us) усъяс (usʺjas)
instrumental ускӧн (uskön) усъясӧн (usʺjasön)
comitative ускӧд (usköd) усъяскӧд (usʺjasköd)
caritive устӧг (ustög) усъястӧг (usʺjastög)
consecutive усла (usla) усъясла (usʺjasla)
genitive услӧн (uslön) усъяслӧн (usʺjaslön)
ablative услысь (uslysʹ) усъяслысь (usʺjaslysʹ)
dative услы (usly) усъяслы (usʺjasly)
inessive ускын (uskyn) усъясын (usʺjasyn)
elative ускысь (uskysʹ) усъясысь (usʺjasysʹ)
illative ускӧ (uskö) усъясӧ (usʺjasö)
egressive уссянь (ussjanʹ) усъяссянь (usʺjassjanʹ)
approximative услань (uslanʹ) усъяслань (usʺjaslanʹ)
terminative ускӧдз (usködz) усъясӧдз (usʺjasödz)
prolative ускӧд (usköd) усъясӧд (usʺjasöd)
усті (ustï) усъясті (usʺjastï)
Possessive declension of ус
First person singular
singular plural
nominative ускӧй (usköj) усъясӧй (usʺjasöj)
accusative ускӧй (usköj) усъясӧй (usʺjasöj)
instrumental уснам (usnam) усъяснам (usʺjasnam)
comitative ускӧйкӧд (usköjköd) усъясӧйкӧд (usʺjasöjköd)
caritive устӧгым (ustögym) усъястӧгым (usʺjastögym)
consecutive ускӧйла (usköjla) усъясӧйла (usʺjasöjla)
genitive ускӧйлӧн (usköjlön) усъясӧйлӧн (usʺjasöjlön)
ablative ускӧйлысь (usköjlysʹ) усъясӧйлысь (usʺjasöjlysʹ)
dative ускӧйлы (usköjly) усъясӧйлы (usʺjasöjly)
inessive ускам (uskam) усъясам (usʺjasam)
elative уссьым (ussʹym) усъяссьым (usʺjassʹym)
illative ускам (uskam) усъясам (usʺjasam)
egressive уссяньым (ussjanʹym) усъяссяньым (usʺjassjanʹym)
approximative усланьым (uslanʹym) усъясланьым (usʺjaslanʹym)
terminative ускӧдзым (usködzym) усъясӧдзым (usʺjasödzym)
prolative ускӧдым (usködym) усъясӧдым (usʺjasödym)
устіым (ustïym) усъястіым (usʺjastïym)
Second person singular
singular plural
nominative ускыд (uskyd) усъясыд (usʺjasyd)
accusative ускыд (uskyd) усъясыд (usʺjasyd)
instrumental уснад (usnad) усъяснад (usʺjasnad)
comitative ускыдкӧд (uskydköd) усъясыдкӧд (usʺjasydköd)
caritive устӧгыд (ustögyd) усъястӧгыд (usʺjastögyd)
consecutive ускыдла (uskydla) усъясыдла (usʺjasydla)
genitive ускыдлӧн (uskydlön) усъясыдлӧн (usʺjasydlön)
ablative ускыдлысь (uskydlysʹ) усъясыдлысь (usʺjasydlysʹ)
dative ускыдлы (uskydly) усъясыдлы (usʺjasydly)
inessive ускад (uskad) усъясад (usʺjasad)
elative уссьыд (ussʹyd) усъяссьыд (usʺjassʹyd)
illative ускад (uskad) усъясад (usʺjasad)
egressive уссяньыд (ussjanʹyd) усъяссяньыд (usʺjassjanʹyd)
approximative усланьыд (uslanʹyd) усъясланьыд (usʺjaslanʹyd)
terminative ускӧдзыд (usködzyd) усъясӧдзыд (usʺjasödzyd)
prolative ускӧдыд (usködyd) усъясӧдыд (usʺjasödyd)
устіыд (ustïyd) усъястіыд (usʺjastïyd)
Third person singular
singular plural
nominative ускыс (uskys) усъясыс (usʺjasys)
accusative ускыс (uskys) усъясыс (usʺjasys)
instrumental уснас (usnas) усъяснас (usʺjasnas)
comitative ускыскӧд (uskysköd) усъясыскӧд (usʺjasysköd)
caritive устӧгыс (ustögys) усъястӧгыс (usʺjastögys)
consecutive ускысла (uskysla) усъясысла (usʺjasysla)
genitive ускыслӧн (uskyslön) усъясыслӧн (usʺjasyslön)
ablative ускыслысь (uskyslysʹ) усъясыслысь (usʺjasyslysʹ)
dative ускыслы (uskysly) усъясыслы (usʺjasysly)
inessive ускас (uskas) усъясас (usʺjasas)
elative уссьыс (ussʹys) усъяссьыс (usʺjassʹys)
illative ускас (uskas) усъясас (usʺjasas)
egressive уссяньыс (ussjanʹys) усъяссяньыс (usʺjassjanʹys)
approximative усланьыс (uslanʹys) усъясланьыс (usʺjaslanʹys)
terminative ускӧдзыс (usködzys) усъясӧдзыс (usʺjasödzys)
prolative ускӧдыс (usködys) усъясӧдыс (usʺjasödys)
устіыс (ustïys) усъястіыс (usʺjastïys)
First person plural
singular plural
nominative усным (usnym) усъясным (usʺjasnym)
accusative усным (usnym) усъясным (usʺjasnym)
instrumental уснаным (usnanym) усъяснаным (usʺjasnanym)
comitative ускныдкӧд (usknydköd) усъясныдкӧд (usʺjasnydköd)
caritive устӧгным (ustögnym) усъястӧгным (usʺjastögnym)
consecutive ускнымла (usknymla) усъяснымла (usʺjasnymla)
genitive ускнымлӧн (usknymlön) усъяснымлӧн (usʺjasnymlön)
ablative ускнымлысь (usknymlysʹ) усъяснымлысь (usʺjasnymlysʹ)
dative ускнымлы (usknymly) усъяснымлы (usʺjasnymly)
inessive усканым (uskanym) усъясаным (usʺjasanym)
elative уссьыным (ussʹynym) усъяссьыным (usʺjassʹynym)
illative усканым (uskanym) усъясаным (usʺjasanym)
egressive ускӧдзыным (usködzynym) усъясӧдзыным (usʺjasödzynym)
approximative ускӧдыным (usködynym) усъясланьыным (usʺjaslanʹynym)
terminative ускӧдзыным (usködzynym) усъясӧдзыным (usʺjasödzynym)
prolative ускӧдыным (usködynym) усъясӧдыным (usʺjasödynym)
устіыным (ustïynym) усъястіыным (usʺjastïynym)
Second person plural
singular plural
nominative усныд (usnyd) усъясныд (usʺjasnyd)
accusative усныд (usnyd) усъясныд (usʺjasnyd)
instrumental уснаныд (usnanyd) усъяснадныд (usʺjasnadnyd)
comitative усныдкӧд (usnydköd) усъясныдкӧд (usʺjasnydköd)
caritive устӧгныд (ustögnyd) усъястӧгныд (usʺjastögnyd)
consecutive усныдла (usnydla) усъясныдла (usʺjasnydla)
genitive усныдлӧн (usnydlön) усъясныдлӧн (usʺjasnydlön)
ablative усныдлысь (usnydlysʹ) усъясныдлысь (usʺjasnydlysʹ)
dative усныдлы (usnydly) усъясныдлы (usʺjasnydly)
inessive усканыд (uskanyd) усъясаныд (usʺjasanyd)
elative уссьыныд (ussʹynyd) усъяссьыныд (usʺjassʹynyd)
illative усканыд (uskanyd) усъясаныд (usʺjasanyd)
egressive уссяньыныд (ussjanʹynyd) усъяссяньыныд (usʺjassjanʹynyd)
approximative усланьыныд (uslanʹynyd) усъясланьыныд (usʺjaslanʹynyd)
terminative ускӧдзныд (usködznyd) усъясӧдзныд (usʺjasödznyd)
prolative ускӧдныд (usködnyd) усъясӧдныд (usʺjasödnyd)
ускӧдныд (usködnyd) усъястіныд (usʺjastïnyd)
Third person plural
singular plural
nominative ускныс (usknys) усъясныс (usʺjasnys)
accusative усныс (usnys) усъясныс (usʺjasnys)
instrumental уснаныс (usnanys) усъяснаныс (usʺjasnanys)
comitative ускныскӧд (usknysköd) усъясныскӧд (usʺjasnysköd)
caritive устӧгныс (ustögnys) усъястӧгныс (usʺjastögnys)
consecutive ускнысла (usknysla) усъясныссла (usʺjasnyssla)
genitive ускныслӧн (usknyslön) усъяснысслӧн (usʺjasnysslön)
ablative ускныслысь (usknyslysʹ) усъяснысслысь (usʺjasnysslysʹ)
dative ускныслы (usknysly) усъяснысслы (usʺjasnyssly)
inessive усканыс (uskanys) усъясаныс (usʺjasanys)
elative уссьыныс (ussʹynys) усъяссьыныс (usʺjassʹynys)
illative усканыс (uskanys) усъясаныс (usʺjasanys)
egressive уссяньныс (ussjanʹnys) усъяссяньныс (usʺjassjanʹnys)
approximative усланьныс (uslanʹnys) усъясланьныс (usʺjaslanʹnys)
terminative ускӧдзныс (usködznys) усъясӧдзныс (usʺjasödznys)
prolative ускӧдныс (usködnys) усъясӧдныс (usʺjasödnys)
устіныс (ustïnys) усъястіныс (usʺjastïnys)

References[edit]

  • Bubrikh, Dmitry V. (1949) Грамматика литературного Коми языка [Grammar of the literary Komi language] (in Russian), Leningrad: Zhdanov Leningrad State University, page 32
  • L. M. Beznosikova; E. A. Ajbabina; R. I. Kosnyreva (2000) Коми-Русский словарь [Komi-Russian dictionary], →ISBN, page 685

Mongolian[edit]

ус

Etymology[edit]

From Proto-Mongolic *usun. Cognate with Buryat уһан (uhan), Dongxiang usu, Kalmyk усн (usn).

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

ус (us) (Uyghurjin spelling ᠤᠰᠤ (usu)); (hidden-n declension)

  1. water

Russian[edit]

Alternative forms[edit]

Etymology[edit]

From Old East Slavic усъ (usŭ), from Proto-Slavic *ǫsъ < *vǫsъ < *vǫdsъ, from Proto-Balto-Slavic *wónsa, from Proto-Indo-European *wondʰsom, s-expansion of root *wendʰ- (hair, wool, beard).

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

ус (usm inan (genitive у́са, nominative plural усы́, genitive plural усо́в, diminutive у́сик)

  1. (usually in the plural) moustache
  2. whisker
  3. feeler, antenna
  4. tendril, awn

Declension[edit]

Descendants[edit]

  • Komi-Zyrian: ус (us)

Related terms[edit]

References[edit]

  • Vasmer, Max (1964–1973) , “ус”, in Etimologičeskij slovarʹ russkovo jazyka [Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), translated from German and supplemented by Oleg Trubačóv, Moscow: Progress
  • Černyx, P. Ja. (1999) , “усы”, in Istoriko-etimologičeskij slovarʹ russkovo jazyka [Historical-Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), volume 2, 3rd reprint edition, Moscow: Russkij jazyk, page 293