ժամանակ

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Armenian[edit]

Etymology[edit]

From Old Armenian ժամանակ ‎(žamanak).

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

ժամանակ ‎(žamanak)

  1. time
    ժամանակ ծախսել‎ ― žamanak caxsel ― to waste time
  2. (grammar) tense

Declension[edit]

Synonyms[edit]

  • (time): (Western Armenian) ատեն ‎(aten)

Conjunction[edit]

ժամանակ ‎(žamanak)

  1. during, at the time of
    ուտելու ժամանակ‎ ― utelu žamanak ― during eating

Old Armenian[edit]

Etymology[edit]

From Parthian *žamānak ‎(time), from jmʾn ‎(žamān). Cognate with Middle Persian ẕmʾnk' ‎(zamānag) and Persian زمانه ‎(zamâne). Related to ժամ ‎(žam) and ժաման ‎(žaman).

Noun[edit]

ժամանակ ‎(žamanak

  1. time
    ճշմարիտ ժամանակ‎ ― čšmarit žamanak ― true or correct time
    միջին ժամանակ‎ ― miǰin žamanak ― mean time
    արեւային ժամանակ‎ ― arewayin žamanak ― solar time
    աստեղական ժամանակ‎ ― astełakan žamanak ― sidereal time
    գիշերահաւասարային ժամանակ‎ ― gišerahawasarayin žamanak ― equinoctial season, equinox
    ժամանակ պատեհի գտանել‎ ― žamanak patehi gtanel ― to find a favorable moment
    յօգուտ վարել զժամանակն‎ ― yōgut varel zžamanakn ― to make a good use of time
    կորուսանել, անցուցանել զժամանակն‎ ― korusanel, ancʿucʿanel zžamanakn ― to lose, to waste one's time, to while away
    դէպ ժամանակ‎ ― dēp žamanak ― a favorable moment
    ոչ բազում ժամանակք են‎ ― očʿ bazum žamanakkʿ en ― a short time since, not long since, lately, of late
    ոչ սակաւ ժամանակք են‎ ― očʿ sakaw žamanakkʿ en ― along time since, along, long while ago, long since
    առ այնու ժամանակօք էր տեսանել‎ ― aṙ aynu žamanakōkʿ ēr tesanel ― then one saw, it was at that period one saw
    ի սուղ, ի սակաւ ժամանակի‎ ― i suł, i sakaw žamanaki ― in a short time, in a moment
    ի միում, ի նմին ժամանակի‎ ― i mium, i nmin žamanaki ― at the same time
    առ նովին ժամանակօք‎ ― aṙ novin žamanakōkʿ ― towards this period, about the same time
    հզօր ի ժամանակին‎ ― hzōr i žamanakin ― powerful at that time
    ժամանակ ինչ‎ ― žamanak inčʿ ― some time, a short time
    առ ժամանակ մի‎ ― aṙ žamanak mi ― provisionally, for a certain period, for the present
    ժամանակաւ‎ ― žamanakaw ― with time, in the course of time, in time, in the long run
    ընդ/ըստ ժամանակս ժամանակս‎ ― ənd/əst žamanaks žamanaks ― from time to time, at intervals, now and then, ever and anon
    ի ժամանակին՝ յորում...‎ ― i žamanakin, yorum... ― in the time when...
    ընդ ամենայն ժամանակս‎ ― ənd amenayn žamanaks ― at all times
    ժամանակաւ‎ ― žamanakaw ― once upon a time; once there was; formerly
    ժամանակ ինչ առնել առ ձեզ‎ ― žamanak inčʿ aṙnel aṙ jez ― shall remain some time among you
    ժամանակս ձիգս‎ ― žamanaks jigs ― long time
    բազում ժամանակս աշխատ եղէ ի վաստակս այս‎ ― bazum žamanaks ašxat ełē i vastaks ays ― this work has cost me much time
    բազում ժամանակի պէտք են առ այս‎ ― bazum žamanaki pētkʿ en aṙ ays ― that requires much time
    անցանէ ժամանակն‎ ― ancʿanē žamanakn ― time flies
  2. year; century, epoch, period
    Ժամանակք Թագաւորաց‎ ― Žamanakkʿ Tʿagaworacʿ ― The Books of Kings
    առ ժամանակօք Վարդանայ Մեծի‎ ― aṙ žamanakōkʿ Vardanay Meci ― in the time of Vardan the Great
    յաւուրս ժամանակաց սորա‎ ― yawurs žamanakacʿ sora ― of his epoch
    ի վաղեմի ժամանակսն‎ ― i vałemi žamanaksn ― in remote ages
    ի յետին ժամանակս‎ ― i yetin žamanaks ― in these latter times, years or days
    անդստին ի ժամանակաց անտի/յառաջին ժամանակաց‎ ― andstin i žamanakacʿ anti/yaṙaǰin žamanakacʿ ― thenceforth, from the earliest or olden times
    զայնու/առ այնու ժամանակաւ, զայնու ժամանակօք, ընդ ժամանակս/յամս ժամանականց այնոցիկ, առ սովիմբ/զսովին ժամանակաւ, ընդ ժամանակս ընդ այնոսիկ, ընդ ամս ժամանակացն այնոսիկ‎ ― zaynu/aṙ aynu žamanakaw, zaynu žamanakōkʿ, ənd žamanaks/yams žamanakancʿ aynocʿik, aṙ sovimb/zsovin žamanakaw, ənd žamanaks ənd aynosik, ənd ams žamanakacʿn aynosik ― then, at that time, in those times, at that epoch, during that century
  3. age
    անցանել զժամանակօք‎ ― ancʿanel zžamanakōkʿ ― to grow old, to advance in years
  4. the end of life, death
    հասեալ է ժամանակ քո‎ ― haseal ē žamanak kʿo ― you are no longer a child, the end of thy days is therefore at hand
  5. the present life, our times
  6. season
  7. opportunity, leisure
    ընտրել զժամանակն‎ ― əntrel zžamanakn ― to choose the time, to select the opportunity
    ժամանակ առնուլ, գտանել‎ ― žamanak aṙnul, gtanel ― to find a favorable occasion or opportunity
    ժամանակի մնալ, սպասել/սպասել դիպող ժամանակի‎ ― žamanaki mnal, spasel/spasel dipoł žamanaki ― to wait the favorable moment
  8. appointment
  9. (music) time
  10. (grammar) tense

Declension[edit]

Derived terms[edit]

Related terms[edit]

Descendants[edit]

References[edit]

  • ժամանակ in Mathias Bedrossian (1879), New Dictionary Armenian–English, Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • ժամանակ in Gabriēl Awetikʿean, Xačʿatur Siwrmēlean, Mkrtičʿ Awgerean (1836–37), Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language, a.k.a. NHB], in 2 vols, Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • ժամ in Hračʿeay Ačaṙean (1971–79), Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words], in 4 vols (second edition), Yerevan: Yerevan State University [Reprint of the original edition: 1926–1935, in 7 volumes, Yerevan]