հոգի

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Armenian[edit]

Etymology[edit]

From Old Armenian հոգի (hogi).

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

հոգի (hogi)

  1. soul

Declension[edit]


Old Armenian[edit]

Alternative forms[edit]

Etymology[edit]

From Proto-Indo-European *powyo-, grown from *pew- (to blow, to breathe). Cognate with հեւ (hew), հոգ (hog), Proto-Germanic *feukaną.

Noun[edit]

հոգի (hogi)

  1. spirit, soul, ghost
    երկնային հոգիerknayin hogicelestial or blessed soul
    աստուածային հոգիastuacayin hogidivine soul
    վեհ հոգիveh hogisublime soul
    անմահ հոգիanmah hogiimmortal soul
    դիւցազնական հոգիdiwcʿaznakan hogiheroic spirit
    առաքինի հոգիaṙakʿini hogivirtuous soul
    գեղեցիկ հոգիgełecʿik hogihigh or elevated soul
    ազնուական հոգիaznuakan hoginoble or great soul
    դիւրազգած հոգիdiwrazgac hogitender or sensible mind
    նուաստ հոգիnuast hogimean or grovelling spirit
    անարգ հոգիanarg hogilow spirit
    յուզեալ հոգիyuzeal hogitroubled spirit
    մոլորեալ հոգիmoloreal hogierring mind
    հոգի իմաստութեանhogi imastutʿeanintellect, spirit of knowledge
    հոգի բանաստեղծականhogi banastełcakanpoetic fire, genius or enthusiasm
    ոգի բանականogi banakanintelligence, reason
    ոգի կենդանութեանogi kendanutʿeanspirit of life
    կենդանական ոգիքkendanakan ogikʿanimal spirits
    ոգի նախանձուogi naxanjuthe spirit of jealousy
    յոգիս ապաստան լինելyogis apastan linelto be extremely downcast, depressed, prostrated, to be tormented
    յոգիս ապաստան առնելyogis apastan aṙnelto reduce to the last extremity; to exhaust, to harass, to vex
    յոգւոցն պարզել ապաստան լինելyogwocʿn parzel apastan linelto be at the last extremity, near the last breath, to be dying
    թափել զոգի ուրուքtʿapʿel zogi urukʿto keep in suspense
    հարկանել զոք յոգիharkanel zokʿ yogito sting, to gall to the quick
    ոգւով չափ սիրելogwov čʿapʿ sirelto love to distraction
    ոգւով չափogwov čʿapʿwith all one's soul, heartily, willingly
    խռովիլ յոգի իւրxṙovil yogi iwrto be disconcerted, perturbed or disturbed
    գիտել յոգի իւրgitel yogi iwrto know within oneself
    ոգւով երգելogwov ergelto sing with great expression
    քաղէին ոգիք նորաkʿałēin ogikʿ norahe fainted or swooned
    ոգին էր դաւոյնogin ēr dawoynhe was the soul of the conspiracy
    խաղաղութիւն հոգւոյxałałutʿiwn hogwoytranquillity or peace of mind, hearts ease
    վեհանձնութիւն հոգւոյvehanjnutʿiwn hogwoymagnanimity, generosity
    կարողութիւնք հոգւոյkarołutʿiwnkʿ hogwoythe faculties of the soul
    հոգւովhogwovin spirit; spiritually; feelingly, warmly
    մարմին ջանայ հակառակ հոգւոյ եւ հոգի հակառակ մարմնոյmarmin ǰanay hakaṙak hogwoy ew hogi hakaṙak marmnoythe flesh is at war with the spirit, and the spirit with the flesh
    հոգւոյ տունhogwoy tunguest's house
  2. (Christianity) the Holy Ghost, Paraclete
    խաղաց հոգի Տեառն ի վերայ նորաxałacʿ hogi Teaṙn i veray norathe spirit of God fell upon him
  3. spirit, genius; manes, shades, ghost, hobgoblin
    ոգիք խաւարիogikʿ xawarithe spirits of darkness, devils
    հոգիք հրեղինացhogikʿ hrełinacʿheavenly spirits, spirits of light
    հրաժարեալ հոգիքhražareal hogikʿthe dead, the defunct, the deceased
    դատապարտեալ հոգիքdataparteal hogikʿthe damned
    աղօթել վասն հոգւոցն ննջեցելոցałōtʿel vasn hogwocʿn nnǰecʿelocʿto pray for departed souls
    հանգուսցէ Տէր զհոգի նորաhanguscʿē Tēr zhogi noraGod rest his/her soul
  4. soul, person, individual
    հոգիք իբր հարիւր հազար են ի քաղաքին Կարնոյhogikʿ ibr hariwr hazar en i kʿałakʿin Karnoythere are a hundred thousand souls or inhabitants in the city of Erzerum
  5. spirit, meaning, sense, essence, motive
    ճշմարտութիւն է պատմութեան հոգիčšmartutʿiwn ē patmutʿean hogitruth is the soul or life of history
  6. life; heart
    հոգի բանական, զգայական եւ տնկականhogi banakan, zgayakan ew tnkakanrational, animal and vegetable life or existence
    հարկանել զոք յոգիharkanel zokʿ yogito deprive of life, to kill
    դնել զոգի ի ձեռն/ի բռին, զոգի ի բռին ունելdnel zogi i jeṙn/i bṙin, zogi i bṙin unelto endanger oneself, to risk, brave or face death, to risk, expose or hazard one's life, to lavish or to be prodigal of life
    արձակել, հանել, փչել զոգիarjakel, hanel, pʿčʿel zogito yield or give up the ghost, to breathe one's last, to expire
    յոգւոցն ցամաքելyogwocʿn cʿamakʿelto die
    տալ ոգի կամ շունչ ի վէմս կճեայսtal ogi kam šunčʿ i vēms kčeaysto give spirit or life to marble
    սիրել ամենայն հոգւովsirel amenayn hogwovto love with all one's heart or soul
    աւանդել զհոգինawandel zhoginto render or give up the ghost, soul or spirit
    փչել, հանել զհոգինpʿčʿel, hanel zhoginto expire, to die
  7. soul, energy, courage
    ոգի առնուլ, կլանելogi aṙnul, klanelto rest, to take repose, to revive, to acquire new strength or vigor
    եւ դարձաւ ոգի իւր առ ինքնew darjaw ogi iwr aṙ inkʿnhis spirits returned, his strength revived
    հաստատեցաւ ոգի նորաhastatecʿaw ogi norahe regained strength or vigor
    գուն գործեալ ոգւովք չափgun gorceal ogwovkʿ čʿapʿrisking his life
  8. breath, respiration; puff, air, wind
    ոգի առնուլ, կլանելogi aṙnul, klanelto breathe, to take breath, to breathe freely, to respire
    յոգւոց հանել, ելանելyogwocʿ hanel, elanelto sigh, to heave sighs; to groan
  9. (post-classical, chemistry) spirits
    ոգի գինւոյogi ginwoyspirit of wine, alcohol

Usage notes[edit]

  • In Old Armenian the words հոգի (hogi) and ոգի (ogi) were merely alternative spellings of each other. In modern Armenian they have different shades: the first corresponds to English soul and Russian душа (duša), the second to English spirit and Russian дух (dux).
  • The word has the following combining forms: հոգի- (hogi-) (stressed), հոգե- (hoge-) (unstressed); post-classically also հոգ- (hog-) (near a vowel), հոգի- (hogi-) and հոգիա- (hogia-) (unstressed), հոգէ- (hogē-) (misspelling of the second combining form).

Declension[edit]

Derived terms[edit]

Descendants[edit]

References[edit]

  • Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “հոգի”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (in Armenian), 2nd edition, Yerevan: University Press
  • Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “հոգի”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “հոգի”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy