հոգի

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Armenian[edit]

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

հոգի ‎(hogi)

  1. soul

Declension[edit]


Old Armenian[edit]

Alternative forms[edit]

Etymology[edit]

From Proto-Indo-European *powyo-, grown from *peu- ‎(to blow, to breathe). Akin to հեւ ‎(hew) and հոգ ‎(hog).

Noun[edit]

հոգի ‎(hogi)

  1. spirit, soul, ghost
    երկնային հոգի‎ ― erknayin hogi ― celestial or blessed soul
    աստուածային հոգի‎ ― astuacayin hogi ― divine soul
    վեհ հոգի‎ ― veh hogi ― sublime soul
    անմահ հոգի‎ ― anmah hogi ― immortal soul
    դիւցազնական հոգի‎ ― diwcʿaznakan hogi ― heroic spirit
    առաքինի հոգի‎ ― aṙakʿini hogi ― virtuous soul
    գեղեցիկ հոգի‎ ― gełecʿik hogi ― high or elevated soul
    ազնուական հոգի‎ ― aznuakan hogi ― noble or great soul
    դիւրազգած հոգի‎ ― diwrazgac hogi ― tender or sensible mind
    նուաստ հոգի‎ ― nuast hogi ― mean or grovelling spirit
    անարգ հոգի‎ ― anarg hogi ― low spirit
    յուզեալ հոգի‎ ― yuzeal hogi ― troubled spirit
    մոլորեալ հոգի‎ ― moloreal hogi ― erring mind
    հոգի իմաստութեան‎ ― hogi imastutʿean ― intellect, spirit of knowledge
    հոգի բանաստեղծական‎ ― hogi banastełcakan ― poetic fire, genius or enthusiasm
    ոգի բանական‎ ― ogi banakan ― intelligence, reason
    ոգի կենդանութեան‎ ― ogi kendanutʿean ― spirit of life
    կենդանական ոգիք‎ ― kendanakan ogikʿ ― animal spirits
    ոգի նախանձու‎ ― ogi naxanju ― the spirit of jealousy
    յոգիս ապաստան լինել‎ ― yogis apastan linel ― to be extremely downcast, depressed, prostrated, to be tormented
    յոգիս ապաստան առնել‎ ― yogis apastan aṙnel ― to reduce to the last extremity; to exhaust, to harass, to vex
    յոգւոցն պարզել ապաստան լինել‎ ― yogwocʿn parzel apastan linel ― to be at the last extremity, near the last breath, to be dying
    թափել զոգի ուրուք‎ ― tʿapʿel zogi urukʿ ― to keep in suspense
    հարկանել զոք յոգի‎ ― harkanel zokʿ yogi ― to sting, to gall to the quick
    ոգւով չափ սիրել‎ ― ogwov čʿapʿ sirel ― to love to distraction
    ոգւով չափ‎ ― ogwov čʿapʿ ― with all one's soul, heartily, willingly
    խռովիլ յոգի իւր‎ ― xṙovil yogi iwr ― to be disconcerted, perturbed or disturbed
    գիտել յոգի իւր‎ ― gitel yogi iwr ― to know within oneself
    ոգւով երգել‎ ― ogwov ergel ― to sing with great expression
    քաղէին ոգիք նորա‎ ― kʿałēin ogikʿ nora ― he fainted or swooned
    ոգին էր դաւոյն‎ ― ogin ēr dawoyn ― he was the soul of the conspiracy
    խաղաղութիւն հոգւոյ‎ ― xałałutʿiwn hogwoy ― tranquillity or peace of mind, hearts ease
    վեհանձնութիւն հոգւոյ‎ ― vehanjnutʿiwn hogwoy ― magnanimity, generosity
    կարողութիւնք հոգւոյ‎ ― karołutʿiwnkʿ hogwoy ― the faculties of the soul
    հոգւով‎ ― hogwov ― in spirit; spiritually; feelingly, warmly
    մարմին ջանայ հակառակ հոգւոյ եւ հոգի հակառակ մարմնոյ‎ ― marmin ǰanay hakaṙak hogwoy ew hogi hakaṙak marmnoy ― the flesh is at war with the spirit, and the spirit with the flesh
    հոգւոյ տուն‎ ― hogwoy tun ― guest's house
  2. (Christianity) the Holy Ghost, Paraclete
    խաղաց հոգի Տեառն ի վերայ նորա‎ ― xałacʿ hogi Teaṙn i veray nora ― the spirit of God fell upon him
  3. spirit, genius; manes, shades, ghost, hobgoblin
    ոգիք խաւարի‎ ― ogikʿ xawari ― the spirits of darkness, devils
    հոգիք հրեղինաց‎ ― hogikʿ hrełinacʿ ― heavenly spirits, spirits of light
    հրաժարեալ հոգիք‎ ― hražareal hogikʿ ― the dead, the defunct, the deceased
    դատապարտեալ հոգիք‎ ― dataparteal hogikʿ ― the damned
    աղօթել վասն հոգւոցն ննջեցելոց‎ ― ałōtʿel vasn hogwocʿn nnǰecʿelocʿ ― to pray for departed souls
    հանգուսցէ Տէր զհոգի նորա‎ ― hanguscʿē Tēr zhogi nora ― God rest his/her soul
  4. soul, person, individual
    հոգիք իբր հարիւր հազար են ի քաղաքին Կարնոյ‎ ― hogikʿ ibr hariwr hazar en i kʿałakʿin Karnoy ― there are a hundred thousand souls or inhabitants in the city of Erzerum
  5. spirit, meaning, sense, essence, motive
    ճշմարտութիւն է պատմութեան հոգի‎ ― čšmartutʿiwn ē patmutʿean hogi ― truth is the soul or life of history
  6. life; heart
    հոգի բանական, զգայական եւ տնկական‎ ― hogi banakan, zgayakan ew tnkakan ― rational, animal and vegetable life or existence
    հարկանել զոք յոգի‎ ― harkanel zokʿ yogi ― to deprive of life, to kill
    դնել զոգի ի ձեռն/ի բռին, զոգի ի բռին ունել‎ ― dnel zogi i jeṙn/i bṙin, zogi i bṙin unel ― to endanger oneself, to risk, brave or face death, to risk, expose or hazard one's life, to lavish or to be prodigal of life
    արձակել, հանել, փչել զոգի‎ ― arjakel, hanel, pʿčʿel zogi ― to yield or give up the ghost, to breathe one's last, to expire
    յոգւոցն ցամաքել‎ ― yogwocʿn cʿamakʿel ― to die
    տալ ոգի կամ շունչ ի վէմս կճեայս‎ ― tal ogi kam šunčʿ i vēms kčeays ― to give spirit or life to marble
    սիրել ամենայն հոգւով‎ ― sirel amenayn hogwov ― to love with all one's heart or soul
    աւանդել զհոգին‎ ― awandel zhogin ― to render or give up the ghost, soul or spirit
    փչել, հանել զհոգին‎ ― pʿčʿel, hanel zhogin ― to expire, to die
  7. soul, energy, courage
    ոգի առնուլ, կլանել‎ ― ogi aṙnul, klanel ― to rest, to take repose, to revive, to acquire new strength or vigor
    եւ դարձաւ ոգի իւր առ ինքն‎ ― ew darjaw ogi iwr aṙ inkʿn ― his spirits returned, his strength revived
    հաստատեցաւ ոգի նորա‎ ― hastatecʿaw ogi nora ― he regained strength or vigor
    գուն գործեալ ոգւովք չափ‎ ― gun gorceal ogwovkʿ čʿapʿ ― risking his life
  8. breath, respiration; puff, air, wind
    ոգի առնուլ, կլանել‎ ― ogi aṙnul, klanel ― to breathe, to take breath, to breathe freely, to respire
    յոգւոց հանել, ելանել‎ ― yogwocʿ hanel, elanel ― to sigh, to heave sighs; to groan
  9. (post-classical, chemistry) spirits
    ոգի գինւոյ‎ ― ogi ginwoy ― spirit of wine, alcohol

Declension[edit]

Usage notes[edit]

  • In Old Armenian the words հոգի ‎(hogi) and ոգի ‎(ogi) were merely alternative spellings of each other. In modern Armenian they have different shades: the first corresponds to English soul and Russian душа ‎(duša), the second to English spirit and Russian дух ‎(dux).
  • The word has the following combining forms: հոգի- ‎(hogi-) (stressed), հոգե- ‎(hoge-) (unstressed); post-classically also հոգ- ‎(hog-) (near a vowel), հոգի- ‎(hogi-) and հոգիա- ‎(hogia-) (unstressed), հոգէ- ‎(hogē-) (misspelling of the second combining form).

Derived terms[edit]

Descendants[edit]

References[edit]

  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “հոգի”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “հոգի”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “հոգի”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (in Armenian), 2nd edition, Yerevan: University Press, published 1926–1935