कार्य

See also: क्रिया, क्रय, किराया, and कोरिया

Hindi

Etymology

Borrowed from Sanskrit कार्य (kārya). Doublet of काज (kāj).

Pronunciation

• (Standard Hindi) IPA^(key): /kɑːɾ.jᵊ/, [käːɾ.jᵊ]

Noun

कार्य • (kārya) m (Urdu spelling کاریہ)

1. work, task

   Synonym: काम (kām)

   हमारा कार्य आज से शुरू होगा।

   hamārā kārya āj se śurū hogā.

   Our work will start from today.

2. action, operation
3. business
4. profession, job

   Synonym: नौकरी (naukrī)

5. labor
6. (physics) work

Declension

Declension of कार्य (masc cons-stem)

	singular	plural
direct	कार्य kārya	कार्य kārya
oblique	कार्य kārya	कार्यों kāryõ
vocative	कार्य kārya	कार्यो kāryo

Derived terms

• कार्यकर्ता (kāryakartā, “worker, activist”)
• कार्यकारिणी (kāryakāriṇī, “executive committee”)
• कार्यकारी (kāryakārī, “executive, acting”)
• कार्यकाल (kāryakāl, “tenure, term”)
• कार्यकुशलता (kāryakuśaltā, “efficiency”)
• कार्यक्रम (kāryakram, “program, schedule”)
• कार्यक्षेत्र (kāryakṣetra, “workplace, domain”)
• कार्यपद्धति (kāryapaddhati, “methodology, procedure”)
• कार्यपालिका (kāryapālikā, “executive committee”)
• कार्यप्रणाली (kāryapraṇālī, “methodology, procedure”)
• कार्यभार (kāryabhār, “workload, charge”)
• कार्ययोजना (kāryayojnā, “action plan”)
• कार्यवाहक (kāryavāhak, “acting, officiating”)
• कार्यवाही (kāryavāhī, “proceedings, action”)
• कार्यविधि (kāryavidhi, “procedure, methodology”)
• कार्यविवरण (kāryavivraṇ, “proceedings, job description”)
• कार्यशाला (kāryaśālā, “workshop”)
• कार्यसमिति (kāryasmiti, “working committee”)
• कार्यसिद्धि (kāryasiddhi, “accomplishment”)
• कार्यसूची (kāryasūcī, “agenda”)
• कार्यान्वयन (kāryānvayan, “implementation, execution”)
• कार्यान्वयन (kāryānvayan, “implementation”)
• कार्यान्वित (kāryānvit, “implemented, executed”)
• कार्यालय (kāryālay, “office”)

References

• Dāsa, Śyāmasundara (1965–1975), “कार्य”, in Hindī Śabdasāgara [lit. “Sea of Hindi words”] (in Hindi), Kashi [Varanasi]: Nagari Pracarini Sabha
• Platts, John T. (1884), “कार्य”, in A dictionary of Urdu, classical Hindi, and English, London: W. H. Allen & Co.
• Caturvedi, Mahendra; Bhola Nath Tiwari (1970), “कार्य”, in A practical Hindi-English dictionary, Delhi: National Publishing House
• McGregor, Ronald Stuart (1993), “कार्य”, in The Oxford Hindi-English Dictionary, London: Oxford University Press

Marathi

Etymology

Borrowed from Sanskrit कार्य (kārya).

Pronunciation

• IPA^(key): /kaɾ.jə/

Noun

कार्य • (kārya) m

1. work, task (usually of greater significance than काम (kām))
2. rite of passage, festal occasion
3. (grammar) inflection

References

• Berntsen, Maxine (1982–1983), “कार्य”, in A Basic Marathi-English Dictionary, New Delhi: American Institute of Indian Studies
• Molesworth, James Thomas (1857), “कार्य”, in A dictionary, Marathi and English, Bombay: Printed for government at the Bombay Education Society's Press

Sanskrit

Alternative scripts

Alternative scripts

• কাৰ্য (Assamese script)
• ᬓᬵᬃᬬ (Balinese script)
• কার্য (Bengali script)
• 𑰎𑰯𑰨𑰿𑰧 (Bhaiksuki script)
• 𑀓𑀸𑀭𑁆𑀬 (Brahmi script)
• ကာရျ (Burmese script)
• કાર્ય (Gujarati script)
• ਕਾਰ੍ਯ (Gurmukhi script)
• 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯 (Grantha script)
• ꦏꦴꦫꦾ (Javanese script)
• 𑂍𑂰𑂩𑂹𑂨 (Kaithi script)
• ಕಾರ್ಯ (Kannada script)
• កាយ៌ or ការ្យ (Khmer script)
• ກາຣ຺ຍ (Lao script)
• കാര്യ (Malayalam script)
• ᡬᠠ᠎᠊ᠠᡵᠶᠠ (Manchu script)
• 𑘎𑘰𑘨𑘿𑘧 (Modi script)
• ᢉᠠᢗᠷᠶ᠎ᠠ (Mongolian script)
• 𑦮𑧑𑧈𑧠𑧇 (Nandinagari script)
• 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐫 (Newa script)
• କାର୍ଯ (Odia script)
• ꢒꢵꢬ꣄ꢫ (Saurashtra script)
• 𑆑𑆳𑆫𑇀𑆪 (Sharada script)
• 𑖎𑖯𑖨𑖿𑖧 (Siddham script)
• කාර්‍ය (Sinhalese script)
• 𑩜𑩛𑩼 𑪙𑩻 (Soyombo script)
• 𑚊𑚭𑚤𑚶𑚣 (Takri script)
• கார்ய (Tamil script)
• కార్య (Telugu script)
• การฺย (Thai script)
• ཀཱ་རྱ (Tibetan script)
• 𑒏𑒰𑒩𑓂𑒨 (Tirhuta script)
• 𑨋𑨊𑨫𑩇𑨪 (Zanabazar Square script)

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *kʷer-

Proto-Indo-European *kʷór-yo-s

Proto-Indo-Iranian *kā́ryas

Sanskrit का॒र्य॑

From Proto-Indo-Iranian *kā́ryas (“to be done”), from Proto-Indo-European *kʷór-yo-s, from the root *kʷer- (“to do, make”). Cognate with Avestan 𐬐𐬀𐬌𐬭𐬌𐬌𐬀 (kaⁱriia, “(that which is) to be done”).

Pronunciation

• (Vedic) IPA^(key): /kɑː.ɾí.jɐ/
• (Classical Sanskrit) IPA^(key): /kɑːɾ.jɐ/

Participle

का॒र्य॑ • (kāryà) (metrical Vedic kāríya)

1. future passive participle of कृ (kṛ); to be made or done, to be prepared
   • c. 1200 BCE – 1000 BCE, Atharvaveda 3.24.5:

     शतहस्त समाहर सहस्रहस्त सं किर ।
     कृतस्य कार्यस्य चेह स्फातिं समावह ॥

     śatahasta samāhara sahasrahasta saṃ kira.
     kṛtasya kāryasya ceha sphātiṃ samāvaha.

     O Hundred-handed, gather up. O Thousand-handed, pour thou forth.
     Bring hither the growth of the corn prepared and yet to be prepared.

Adjective

का॒र्य॑ • (kāryà) stem (metrical Vedic kāríya)

1. fit to be done, proper, right

Declension

Masculine a-stem declension of का॒र्य॑

	singular	dual	plural
nominative	का॒र्यः॑ (kāryàḥ)	का॒र्यौ॑ (kāryàu) का॒र्या॑¹ (kāryā̀¹)	का॒र्याः॑ (kāryā̀ḥ) का॒र्या॑सः¹ (kāryā̀saḥ¹)
accusative	का॒र्य॑म् (kāryàm)	का॒र्यौ॑ (kāryàu) का॒र्या॑¹ (kāryā̀¹)	का॒र्या॑न् (kāryā̀n)
instrumental	का॒र्ये॑ण (kāryèṇa)	का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām)	का॒र्यैः॑ (kāryàiḥ) का॒र्ये॑भिः¹ (kāryèbhiḥ¹)
dative	का॒र्या॑य (kāryā̀ya)	का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām)	का॒र्ये॑भ्यः (kāryèbhyaḥ)
ablative	का॒र्या॑त् (kāryā̀t)	का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām)	का॒र्ये॑भ्यः (kāryèbhyaḥ)
genitive	का॒र्य॑स्य (kāryàsya)	का॒र्य॑योः (kāryàyoḥ) का॒र्योः॑¹ (kāryòḥ¹)	का॒र्या॑णाम् (kāryā̀ṇām)
locative	का॒र्ये॑ (kāryè)	का॒र्य॑योः (kāryàyoḥ) का॒र्योः॑¹ (kāryòḥ¹)	का॒र्ये॑षु (kāryèṣu)
vocative	कार्य॑ (kā́rya)	कार्यौ॑ (kā́ryau) कार्या॑¹ (kā́ryā¹)	कार्याः॑ (kā́ryāḥ) कार्या॑सः¹ (kā́ryāsaḥ¹)

• ¹Vedic

Feminine ā-stem declension of का॒र्या॑

	singular	dual	plural
nominative	का॒र्या॑ (kāryā̀)	का॒र्ये॑ (kāryè)	का॒र्याः॑ (kāryā̀ḥ)
accusative	का॒र्या॑म् (kāryā̀m)	का॒र्ये॑ (kāryè)	का॒र्याः॑ (kāryā̀ḥ)
instrumental	का॒र्य॑या (kāryàyā) का॒र्या॑¹ (kāryā̀¹)	का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām)	का॒र्या॑भिः (kāryā̀bhiḥ)
dative	का॒र्या॑यै (kāryā̀yai)	का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām)	का॒र्या॑भ्यः (kāryā̀bhyaḥ)
ablative	का॒र्या॑याः (kāryā̀yāḥ) का॒र्या॑यै² (kāryā̀yai²)	का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām)	का॒र्या॑भ्यः (kāryā̀bhyaḥ)
genitive	का॒र्या॑याः (kāryā̀yāḥ) का॒र्या॑यै² (kāryā̀yai²)	का॒र्य॑योः (kāryàyoḥ) का॒र्योः॑¹ (kāryòḥ¹)	का॒र्या॑णाम् (kāryā̀ṇām)
locative	का॒र्या॑याम् (kāryā̀yām)	का॒र्य॑योः (kāryàyoḥ) का॒र्योः॑¹ (kāryòḥ¹)	का॒र्या॑सु (kāryā̀su)
vocative	कार्ये॑ (kā́rye)	कार्ये॑ (kā́rye)	कार्याः॑ (kā́ryāḥ)

• ¹Vedic
• ²Brāhmaṇas

Neuter a-stem declension of का॒र्य॑

	singular	dual	plural
nominative	का॒र्य॑म् (kāryàm)	का॒र्ये॑ (kāryè)	का॒र्या॑णि (kāryā̀ṇi) का॒र्या॑¹ (kāryā̀¹)
accusative	का॒र्य॑म् (kāryàm)	का॒र्ये॑ (kāryè)	का॒र्या॑णि (kāryā̀ṇi) का॒र्या॑¹ (kāryā̀¹)
instrumental	का॒र्ये॑ण (kāryèṇa)	का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām)	का॒र्यैः॑ (kāryàiḥ) का॒र्ये॑भिः¹ (kāryèbhiḥ¹)
dative	का॒र्या॑य (kāryā̀ya)	का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām)	का॒र्ये॑भ्यः (kāryèbhyaḥ)
ablative	का॒र्या॑त् (kāryā̀t)	का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām)	का॒र्ये॑भ्यः (kāryèbhyaḥ)
genitive	का॒र्य॑स्य (kāryàsya)	का॒र्य॑योः (kāryàyoḥ) का॒र्योः॑¹ (kāryòḥ¹)	का॒र्या॑णाम् (kāryā̀ṇām)
locative	का॒र्ये॑ (kāryè)	का॒र्य॑योः (kāryàyoḥ) का॒र्योः॑¹ (kāryòḥ¹)	का॒र्ये॑षु (kāryèṣu)
vocative	कार्य॑ (kā́rya)	कार्ये॑ (kā́rye)	कार्या॑णि (kā́ryāṇi) कार्या॑¹ (kā́ryā¹)

• ¹Vedic

Noun

का॒र्य॑ • (kāryà) stem, n

1. function, act, deed
2. work, business, enterprise
3. end, aim, result, effect
4. any work or business to be done

Declension

Neuter a-stem declension of का॒र्य॑

	singular	dual	plural
nominative	का॒र्य॑म् (kāryàm)	का॒र्ये॑ (kāryè)	का॒र्या॑णि (kāryā̀ṇi) का॒र्या॑¹ (kāryā̀¹)
accusative	का॒र्य॑म् (kāryàm)	का॒र्ये॑ (kāryè)	का॒र्या॑णि (kāryā̀ṇi) का॒र्या॑¹ (kāryā̀¹)
instrumental	का॒र्ये॑ण (kāryèṇa)	का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām)	का॒र्यैः॑ (kāryàiḥ) का॒र्ये॑भिः¹ (kāryèbhiḥ¹)
dative	का॒र्या॑य (kāryā̀ya)	का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām)	का॒र्ये॑भ्यः (kāryèbhyaḥ)
ablative	का॒र्या॑त् (kāryā̀t)	का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām)	का॒र्ये॑भ्यः (kāryèbhyaḥ)
genitive	का॒र्य॑स्य (kāryàsya)	का॒र्य॑योः (kāryàyoḥ) का॒र्योः॑¹ (kāryòḥ¹)	का॒र्या॑णाम् (kāryā̀ṇām)
locative	का॒र्ये॑ (kāryè)	का॒र्य॑योः (kāryàyoḥ) का॒र्योः॑¹ (kāryòḥ¹)	का॒र्ये॑षु (kāryèṣu)
vocative	कार्य॑ (kā́rya)	कार्ये॑ (kā́rye)	कार्या॑णि (kā́ryāṇi) कार्या॑¹ (kā́ryā¹)

• ¹Vedic

Descendants

Inherited

• Gandhari: 𐨐𐨪𐨁𐨩 (kariya)
• Pali: kāriya
• Prakrit: (early grammaticalized possessive marker) 𑀓𑁂𑀭 (kera), -𑀓𑁂𑀭 (-kera) — as a suffix, 𑀓𑁂𑀭𑀬 (keraya) — with -𑀬- (-ya-), 𑀓𑀸𑀭𑀺𑀬 (kāriya) — whence descendants with -ā̆-
  • Eastern Indo-Aryan:
    • Maithili: केर (kēr)
    • Bengali: -এর (-er)
    • Assamese: -অৰ (-or)
    • Odia: -ର (-ra)
  • Central Indo-Aryan:
    • Old Awadhi: केर (kera), के (ke)
    • Old Hindi: कर (kara), केरा (kerā), केरी (kerī) (indicating genitive of possession)
      • Hindustani:
        • Hindi: का m (kā)
        • Urdu: کا m (kā)
  • Northern Indo-Aryan:
    • Nepali: को (ko)
  • Western Indo-Aryan:
    • Old Gujarati: केर (kera), केरउं (keraüṃ)
      • Gujarati: કેરું (kerũ)
    • Romani: -qero
• Prakrit: 𑀓𑀚𑁆𑀚 (kajja)
  • Magadhi Prakrit:
    • Bengali: কাজ (kaj)
    • Early Assamese: কায (kajo)
      • Assamese: কাজ (kaz)
  • Maharastri Prakrit:
    • Old Marathi: काज (kāja)
  • Sauraseni Prakrit:
    • Gujarati: કાજ (kāj)
    • Hindi: काज (kāj)

Borrowed

• Classical Malay:
  • > Malay: kerja, keje (Kuala Lumpur, Singapore, North Sumatra, Malacca, Pahang), karojo (Asahan), keraje (Sambas), kojo (Negeri Sembilan), kreja (Kedah), reja (Penang), krijo (Kelantan-Pattani) (inherited)
    • > Indonesian: kerja, kerdja (1901–1947, 1947–1972) (inherited)
      • → As: kerja
    • > Peranakan Indonesian: kerdja (inherited)
    • → Javanese: ꦏꦼꦂꦗ (kerja)
    • → Minangkabau: karajo
• → Bengali: কার্য (karjo)
• → Hindi: कार्य (kārya)
• → Kannada: ಕಾರ್ಯ (kārya)
• → Old Javanese: kārya
  • > Javanese: ꦏꦂꦪ (karya) (inherited)
    • → Malay: karya
      • > Indonesian: karya (inherited)
  • → Balinese: ᬓᬃᬬ (karya)
• → Marathi: कार्य (kārya)
• → Tamil: காரியம் (kāriyam)

Further reading

• Monier Williams (1899), “कार्य”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 276, column 1.