द्रव्य

Hindi

Etymology

Borrowed from Sanskrit द्रव्य (dravya).

Pronunciation

• (Standard Hindi) IPA^(key): /d̪ɾəʋ.jᵊ/, [d̪ɾɐʋ.jᵊ]

Noun

द्रव्य • (dravya) m

1. thing, object

   Synonyms: चीज़ (cīz), वस्तु (vastu)

2. substance, matter

   Synonym: पदार्थ (padārth)

Declension

Declension of द्रव्य (masc cons-stem)

	singular	plural
direct	द्रव्य dravya	द्रव्य dravya
oblique	द्रव्य dravya	द्रव्यों dravyõ
vocative	द्रव्य dravya	द्रव्यो dravyo

Sanskrit

Alternative forms

Alternative scripts

• দ্ৰৱ্য (Assamese script)
• ᬤ᭄ᬭᬯ᭄ᬬ (Balinese script)
• দ্রব্য (Bengali script)
• 𑰟𑰿𑰨𑰪𑰿𑰧 (Bhaiksuki script)
• 𑀤𑁆𑀭𑀯𑁆𑀬 (Brahmi script)
• ဒြဝျ (Burmese script)
• દ્રવ્ય (Gujarati script)
• ਦ੍ਰਵ੍ਯ (Gurmukhi script)
• 𑌦𑍍𑌰𑌵𑍍𑌯 (Grantha script)
• ꦢꦿꦮꦾ (Javanese script)
• 𑂠𑂹𑂩𑂫𑂹𑂨 (Kaithi script)
• ದ್ರವ್ಯ (Kannada script)
• ទ្រវ្យ (Khmer script)
• ທ຺ຣວ຺ຍ (Lao script)
• ദ്രവ്യ (Malayalam script)
• ᡩᡵᠠᠸᠶᠠ (Manchu script)
• 𑘟𑘿𑘨𑘪𑘿𑘧 (Modi script)
• ᢑᠷᠠᠧᠶ᠎ᠠ (Mongolian script)
• 𑦿𑧠𑧈𑧊𑧠𑧇 (Nandinagari script)
• 𑐡𑑂𑐬𑐰𑑂𑐫 (Newa script)
• ଦ୍ରଵ୍ଯ (Odia script)
• ꢣ꣄ꢬꢮ꣄ꢫ (Saurashtra script)
• 𑆢𑇀𑆫𑆮𑇀𑆪 (Sharada script)
• 𑖟𑖿𑖨𑖪𑖿𑖧 (Siddham script)
• ද්‍රව්‍ය (Sinhalese script)
• 𑩭 𑪙𑩼𑩾 𑪙𑩻 (Soyombo script)
• 𑚛𑚶𑚤𑚦𑚶𑚣 (Takri script)
• த்³ரவ்ய (Tamil script)
• ద్రవ్య (Telugu script)
• ทฺรวฺย (Thai script)
• དྲ་ཝྱ (Tibetan script)
• 𑒠𑓂𑒩𑒫𑓂𑒨 (Tirhuta script)
• 𑨛𑩇𑨫𑨭𑩇𑨪 (Zanabazar Square script)

Pronunciation

• (Vedic) IPA^(key): /dɾɐʋ.jɐ/
• (Classical Sanskrit) IPA^(key): /d̪ɾɐʋ.jɐ/

Etymology 1

From द्रु (drú, “wood; tree”).

Adjective

द्रव्य • (dravya) stem

1. derived from or relating to a tree
2. tree-like or corresponding to a tree

Declension

Masculine a-stem declension of द्रव्य

	singular	dual	plural
nominative	द्रव्यः (dravyaḥ)	द्रव्यौ (dravyau) द्रव्या¹ (dravyā¹)	द्रव्याः (dravyāḥ) द्रव्यासः¹ (dravyāsaḥ¹)
accusative	द्रव्यम् (dravyam)	द्रव्यौ (dravyau) द्रव्या¹ (dravyā¹)	द्रव्यान् (dravyān)
instrumental	द्रव्येण (dravyeṇa)	द्रव्याभ्याम् (dravyābhyām)	द्रव्यैः (dravyaiḥ) द्रव्येभिः¹ (dravyebhiḥ¹)
dative	द्रव्याय (dravyāya)	द्रव्याभ्याम् (dravyābhyām)	द्रव्येभ्यः (dravyebhyaḥ)
ablative	द्रव्यात् (dravyāt)	द्रव्याभ्याम् (dravyābhyām)	द्रव्येभ्यः (dravyebhyaḥ)
genitive	द्रव्यस्य (dravyasya)	द्रव्ययोः (dravyayoḥ) द्रव्योः¹ (dravyoḥ¹)	द्रव्याणाम् (dravyāṇām)
locative	द्रव्ये (dravye)	द्रव्ययोः (dravyayoḥ) द्रव्योः¹ (dravyoḥ¹)	द्रव्येषु (dravyeṣu)
vocative	द्रव्य (dravya)	द्रव्यौ (dravyau) द्रव्या¹ (dravyā¹)	द्रव्याः (dravyāḥ) द्रव्यासः¹ (dravyāsaḥ¹)

• ¹Vedic

Feminine ā-stem declension of द्रव्या

	singular	dual	plural
nominative	द्रव्या (dravyā)	द्रव्ये (dravye)	द्रव्याः (dravyāḥ)
accusative	द्रव्याम् (dravyām)	द्रव्ये (dravye)	द्रव्याः (dravyāḥ)
instrumental	द्रव्यया (dravyayā) द्रव्या¹ (dravyā¹)	द्रव्याभ्याम् (dravyābhyām)	द्रव्याभिः (dravyābhiḥ)
dative	द्रव्यायै (dravyāyai)	द्रव्याभ्याम् (dravyābhyām)	द्रव्याभ्यः (dravyābhyaḥ)
ablative	द्रव्यायाः (dravyāyāḥ) द्रव्यायै² (dravyāyai²)	द्रव्याभ्याम् (dravyābhyām)	द्रव्याभ्यः (dravyābhyaḥ)
genitive	द्रव्यायाः (dravyāyāḥ) द्रव्यायै² (dravyāyai²)	द्रव्ययोः (dravyayoḥ)	द्रव्याणाम् (dravyāṇām)
locative	द्रव्यायाम् (dravyāyām)	द्रव्ययोः (dravyayoḥ)	द्रव्यासु (dravyāsu)
vocative	द्रव्ये (dravye)	द्रव्ये (dravye)	द्रव्याः (dravyāḥ)

• ¹Vedic
• ²Brāhmaṇas

Neuter a-stem declension of द्रव्य

	singular	dual	plural
nominative	द्रव्यम् (dravyam)	द्रव्ये (dravye)	द्रव्याणि (dravyāṇi) द्रव्या¹ (dravyā¹)
accusative	द्रव्यम् (dravyam)	द्रव्ये (dravye)	द्रव्याणि (dravyāṇi) द्रव्या¹ (dravyā¹)
instrumental	द्रव्येण (dravyeṇa)	द्रव्याभ्याम् (dravyābhyām)	द्रव्यैः (dravyaiḥ) द्रव्येभिः¹ (dravyebhiḥ¹)
dative	द्रव्याय (dravyāya)	द्रव्याभ्याम् (dravyābhyām)	द्रव्येभ्यः (dravyebhyaḥ)
ablative	द्रव्यात् (dravyāt)	द्रव्याभ्याम् (dravyābhyām)	द्रव्येभ्यः (dravyebhyaḥ)
genitive	द्रव्यस्य (dravyasya)	द्रव्ययोः (dravyayoḥ) द्रव्योः¹ (dravyoḥ¹)	द्रव्याणाम् (dravyāṇām)
locative	द्रव्ये (dravye)	द्रव्ययोः (dravyayoḥ) द्रव्योः¹ (dravyoḥ¹)	द्रव्येषु (dravyeṣu)
vocative	द्रव्य (dravya)	द्रव्ये (dravye)	द्रव्याणि (dravyāṇi) द्रव्या¹ (dravyā¹)

• ¹Vedic

Noun

द्रव्य • (dravya) stem, n

1. lac, gum, resin

Declension

Neuter a-stem declension of द्रव्य

	singular	dual	plural
nominative	द्रव्यम् (dravyam)	द्रव्ये (dravye)	द्रव्याणि (dravyāṇi) द्रव्या¹ (dravyā¹)
accusative	द्रव्यम् (dravyam)	द्रव्ये (dravye)	द्रव्याणि (dravyāṇi) द्रव्या¹ (dravyā¹)
instrumental	द्रव्येण (dravyeṇa)	द्रव्याभ्याम् (dravyābhyām)	द्रव्यैः (dravyaiḥ) द्रव्येभिः¹ (dravyebhiḥ¹)
dative	द्रव्याय (dravyāya)	द्रव्याभ्याम् (dravyābhyām)	द्रव्येभ्यः (dravyebhyaḥ)
ablative	द्रव्यात् (dravyāt)	द्रव्याभ्याम् (dravyābhyām)	द्रव्येभ्यः (dravyebhyaḥ)
genitive	द्रव्यस्य (dravyasya)	द्रव्ययोः (dravyayoḥ) द्रव्योः¹ (dravyoḥ¹)	द्रव्याणाम् (dravyāṇām)
locative	द्रव्ये (dravye)	द्रव्ययोः (dravyayoḥ) द्रव्योः¹ (dravyoḥ¹)	द्रव्येषु (dravyeṣu)
vocative	द्रव्य (dravya)	द्रव्ये (dravye)	द्रव्याणि (dravyāṇi) द्रव्या¹ (dravyā¹)

• ¹Vedic

Etymology 2

(This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium.)

Noun

द्रव्य • (dravya) stem, n

1. a substance, thing, object
2. the ingredients or materials of anything
3. medicinal substance or drug
4. (philosophy) elementary substance
5. (grammar) single object or person, individual (compare एक (eka-))
6. fit object or person (compare आ (ā-).)
7. object of possession, wealth, goods, money
8. gold
9. bell-metal, brass
10. ointment
11. spirituous liquor, alcohol
12. a stake, a wager

Declension

Neuter a-stem declension of द्रव्य

	singular	dual	plural
nominative	द्रव्यम् (dravyam)	द्रव्ये (dravye)	द्रव्याणि (dravyāṇi) द्रव्या¹ (dravyā¹)
accusative	द्रव्यम् (dravyam)	द्रव्ये (dravye)	द्रव्याणि (dravyāṇi) द्रव्या¹ (dravyā¹)
instrumental	द्रव्येण (dravyeṇa)	द्रव्याभ्याम् (dravyābhyām)	द्रव्यैः (dravyaiḥ) द्रव्येभिः¹ (dravyebhiḥ¹)
dative	द्रव्याय (dravyāya)	द्रव्याभ्याम् (dravyābhyām)	द्रव्येभ्यः (dravyebhyaḥ)
ablative	द्रव्यात् (dravyāt)	द्रव्याभ्याम् (dravyābhyām)	द्रव्येभ्यः (dravyebhyaḥ)
genitive	द्रव्यस्य (dravyasya)	द्रव्ययोः (dravyayoḥ) द्रव्योः¹ (dravyoḥ¹)	द्रव्याणाम् (dravyāṇām)
locative	द्रव्ये (dravye)	द्रव्ययोः (dravyayoḥ) द्रव्योः¹ (dravyoḥ¹)	द्रव्येषु (dravyeṣu)
vocative	द्रव्य (dravya)	द्रव्ये (dravye)	द्रव्याणि (dravyāṇi) द्रव्या¹ (dravyā¹)

• ¹Vedic

Descendants

• Pali: dabba (“material, property”)
• Romani: dráb, drap (“drug, herb, root”)
• → Bengali: দ্রব্য (drôbbô)
• → Hindi: द्रव्य (dravya)
• → Burmese: ဒြပ် (drap)
• → Khmer: ទ្រព្យ (trŏəp)
• → Old Javanese: drawya (“property”), drabya, dṛwya, dṛbya, drĕwe, duwe, dwe
  • Javanese: ꦢꦸꦮꦺ (duwé, “to have, to own”)
  • → Balinese: ᬤᬸᬯᬾ (duwé, “to have, to own”)
• → Thai: ทรัพย์ (sáp)
  • → Northern Thai: ᨪᩢ᩠ᨷ (sap)
  • → Lao: ຊັບ (sap)

References

• Monier Williams (1899), “द्रव्य”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 501, columns 1-2.
• Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “dravya”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 378
• Hellwig, Oliver (2010–2026), “dravya”, in DCS - The Digital Corpus of Sanskrit, Berlin, Germany.

Further reading

• Mayrhofer, Manfred (1992), Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Etymological Dictionary of Old Indo-Aryan]‎^[1] (in German), volume I, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, pages 756-7