मनुष्य

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to navigation Jump to search

Hindi[edit]

Etymology[edit]

From Sanskrit मनुष्य (mánuṣya). Ultimately from a derivative of Proto-Indo-European *man-. Compare Avestan 𐬨𐬀𐬥𐬱 (manš).

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

मनुष्य (manuṣyam (Urdu spelling منشیہ)

  1. human being, man; a descendant of Manu
    प्रति मनुष्य मरणशील है।
    prati manuṣya maraṇśīl hai.
    Every human being is mortal.

Declension[edit]

Declension of मनुष्य
Singular Plural
Direct मनुष्य (manuṣya) मनुष्य (manuṣya)
Oblique मनुष्य (manuṣya) मनुष्यों (manuṣyõ)
Vocative मनुष्य (manuṣya) मनुष्यो (manuṣyo)

Synonyms[edit]

Hypernyms[edit]

References[edit]

  • Hardev Bahri (accessed 10-18-2012), “Learners' Hindi-English Dictionary”, in (Please provide the title of the work)[1]

Marathi[edit]

Etymology[edit]

Borrowed from Sanskrit मनुष्य (manuṣya).

Noun[edit]

मनुष्य (manuṣyan

  1. human being

Noun[edit]

मनुष्य (manuṣyam

  1. a man

References[edit]

  • Maxine Berntsen (1982-1983), “मनुष्य”, in A Basic Marathi-English Dictionary, New Delhi: American Institute of Indian Studies
  • James Thomas Molesworth (1857), “मनुष्य”, in A dictionary, Marathi and English, Bombay: Printed for government at the Bombay Education Society's Press

Sanskrit[edit]

Etymology[edit]

Ultimately from a derivative of Proto-Indo-European *man-. Compare Avestan 𐬨𐬀𐬥𐬱 (manš). Compare also मनु (manu).

Pronunciation[edit]

  • (Vedic) IPA(key): /mɐ.n̪uʂ.jɐ́/
  • (Classical) IPA(key): /mɐˈn̪uʂ.jɐ/
  • Adjective[edit]

    मनुष्य (manuṣyá)

    1. human, manly, useful or, friendly to man

    Declension[edit]

    Masculine a-stem declension of मनुष्य
    Nom. sg. मनुष्यः (manuṣyaḥ)
    Gen. sg. मनुष्यस्य (manuṣyasya)
    Singular Dual Plural
    Nominative मनुष्यः (manuṣyaḥ) मनुष्यौ (manuṣyau) मनुष्याः (manuṣyāḥ)
    Vocative मनुष्य (manuṣya) मनुष्यौ (manuṣyau) मनुष्याः (manuṣyāḥ)
    Accusative मनुष्यम् (manuṣyam) मनुष्यौ (manuṣyau) मनुष्यान् (manuṣyān)
    Instrumental मनुष्येण (manuṣyeṇa) मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) मनुष्यैः (manuṣyaiḥ)
    Dative मनुष्याय (manuṣyāya) मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) मनुष्येभ्यः (manuṣyebhyaḥ)
    Ablative मनुष्यात् (manuṣyāt) मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) मनुष्येभ्यः (manuṣyebhyaḥ)
    Genitive मनुष्यस्य (manuṣyasya) मनुष्ययोः (manuṣyayoḥ) मनुष्याणाम् (manuṣyāṇām)
    Locative मनुष्ये (manuṣye) मनुष्ययोः (manuṣyayoḥ) मनुष्येषु (manuṣyeṣu)
    Feminine ā-stem declension of मनुष्य
    Nom. sg. मनुष्या (manuṣyā)
    Gen. sg. मनुष्यायाः (manuṣyāyāḥ)
    Singular Dual Plural
    Nominative मनुष्या (manuṣyā) मनुष्ये (manuṣye) मनुष्याः (manuṣyāḥ)
    Vocative मनुष्ये (manuṣye) मनुष्ये (manuṣye) मनुष्याः (manuṣyāḥ)
    Accusative मनुष्याम् (manuṣyām) मनुष्ये (manuṣye) मनुष्याः (manuṣyāḥ)
    Instrumental मनुष्यया (manuṣyayā) मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) मनुष्याभिः (manuṣyābhiḥ)
    Dative मनुष्यायै (manuṣyāyai) मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) मनुष्याभ्यः (manuṣyābhyaḥ)
    Ablative मनुष्यायाः (manuṣyāyāḥ) मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) मनुष्याभ्यः (manuṣyābhyaḥ)
    Genitive मनुष्यायाः (manuṣyāyāḥ) मनुष्ययोः (manuṣyayoḥ) मनुष्याणाम् (manuṣyāṇām)
    Locative मनुष्यायाम् (manuṣyāyām) मनुष्ययोः (manuṣyayoḥ) मनुष्यासु (manuṣyāsu)
    Neuter a-stem declension of मनुष्य
    Nom. sg. मनुष्यम् (manuṣyam)
    Gen. sg. मनुष्यस्य (manuṣyasya)
    Singular Dual Plural
    Nominative मनुष्यम् (manuṣyam) मनुष्ये (manuṣye) मनुष्याणि (manuṣyāṇi)
    Vocative मनुष्य (manuṣya) मनुष्ये (manuṣye) मनुष्याणि (manuṣyāṇi)
    Accusative मनुष्यम् (manuṣyam) मनुष्ये (manuṣye) मनुष्याणि (manuṣyāṇi)
    Instrumental मनुष्येण (manuṣyeṇa) मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) मनुष्यैः (manuṣyaiḥ)
    Dative मनुष्याय (manuṣyāya) मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) मनुष्येभ्यः (manuṣyebhyaḥ)
    Ablative मनुष्यात् (manuṣyāt) मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) मनुष्येभ्यः (manuṣyebhyaḥ)
    Genitive मनुष्यस्य (manuṣyasya) मनुष्ययोः (manuṣyayoḥ) मनुष्याणाम् (manuṣyāṇām)
    Locative मनुष्ये (manuṣye) मनुष्ययोः (manuṣyayoḥ) मनुष्येषु (manuṣyeṣu)

    Noun[edit]

    मनुष्य (manuṣyám

    1. a man, human being
    2. a man (as opposed to woman)
    3. a husband
    4. a class of deceased ancestors (those who receive the पिण्ड (piṇḍa) offering)

    Declension[edit]

    Masculine a-stem declension of मनुष्य
    Nom. sg. मनुष्यः (manuṣyaḥ)
    Gen. sg. मनुष्यस्य (manuṣyasya)
    Singular Dual Plural
    Nominative मनुष्यः (manuṣyaḥ) मनुष्यौ (manuṣyau) मनुष्याः (manuṣyāḥ)
    Vocative मनुष्य (manuṣya) मनुष्यौ (manuṣyau) मनुष्याः (manuṣyāḥ)
    Accusative मनुष्यम् (manuṣyam) मनुष्यौ (manuṣyau) मनुष्यान् (manuṣyān)
    Instrumental मनुष्येण (manuṣyeṇa) मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) मनुष्यैः (manuṣyaiḥ)
    Dative मनुष्याय (manuṣyāya) मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) मनुष्येभ्यः (manuṣyebhyaḥ)
    Ablative मनुष्यात् (manuṣyāt) मनुष्याभ्याम् (manuṣyābhyām) मनुष्येभ्यः (manuṣyebhyaḥ)
    Genitive मनुष्यस्य (manuṣyasya) मनुष्ययोः (manuṣyayoḥ) मनुष्याणाम् (manuṣyāṇām)
    Locative मनुष्ये (manuṣye) मनुष्ययोः (manuṣyayoḥ) मनुष्येषु (manuṣyeṣu)

    Descendants[edit]

    References[edit]

    • Sir Monier Monier-Williams (1898) A Sanskrit-English dictionary etymologically and philologically arranged with special reference to cognate Indo-European languages, Oxford: Clarendon Press, page 0784