basmaq
Appearance
Azerbaijani
[edit]| Cyrillic | басмаг | |
|---|---|---|
| Arabic | باسماق | |
Etymology
[edit]From Proto-Turkic *bas- (“to press”).[1] Cognate with Turkish basmak (“to press, print”).
Pronunciation
[edit]Verb
[edit]basmaq (transitive)
- to press, push
- Düyməni bas, işıq yansın. ― Push the button, and turn on the light.
- to defeat
- Synonyms: məğlub etmək, yenmək, qalib gəlmək
- to run over, hit
- Synonym: vurmaq
- to overcome (to be overwhelmed with emotion or sense)
- Synonym: yenmək
- Yuxu məni basdı. ― I was overcome by sleepiness.
- to flood not in the natural sense
- 2013 January 7, FaktXəbər[1]:
- Müstəqillikdən sonra sələmçi qruplar yağışdan sonra göbələk kimi ölkəni basıb.
- After independence, moneylender groups flooded the country like mushrooms after rain.
- to be overgrown with
- Yolları ot basmışdı. ― The roads were overgrown with grass.
- 2019 June 8, AZƏRTAC-ın Uşaq Bilik Portalı[2]:
- Evin bağı baxımsız qaldı, tarlanı alaq basdı.
- The garden was uncared for, the field was overgrown with weeds.
- (dated) to print
- Synonym: çap etmək
- (colloquial, agriculture) to mount, to get on top of an animal to mate, to cover
- Synonym: sürmək
- (dialectal, intransitive) to lie
- Synonyms: osturağa basmaq, gopa basmaq, goplamaq, basıb-bağlamaq
Conjugation
[edit]Derived terms
[edit]- ayaq basmaq (“to set foot”)
- basabas (“crush, squash”)
- basdırmaq (“to bury”)
- basdırılmaq (“to be buried”)
- basılmaq (“to be defeated”)
- basılmaz (“invincible”)
- basqın (“attack”)
- basma (“lie”)
- basmaxana (“lie”)
- basmaxanaçı (“lier”)
- basmaxana (“lie”)
References
[edit]- ^ Starostin, Sergei; Dybo, Anna; Mudrak, Oleg (2003), “*press-”, in Etymological dictionary of the Altaic languages (Handbuch der Orientalistik; VIII.8), Leiden, New York, Köln: E.J. Brill
Further reading
[edit]- “basmaq” in Obastan.com.
Khalaj
[edit]| Perso-Arabic | باسماق | |
|---|---|---|
Etymology
[edit]From Proto-Turkic *bas-.
Pronunciation
[edit]Verb
[edit]basmaq (third-person singular aorist basar, second person singular imperative bası, basıır)
Conjugation
[edit]| Positive | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| infinitive | basmaq | |||||||
| verbal noun | basma | |||||||
| verbal adverb | basdı | |||||||
| repeated verbal adverb | basa | |||||||
| impersonal participle | basğılı, basan | |||||||
| personal participle | basdıq | |||||||
| perfective participle | basmış | |||||||
| necessitative participle | basğılıq, basmalığ, basmalı | |||||||
| optative / imprecative participle | basğır | |||||||
| singular | plural | |||||||
| 1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person | 2nd person | 3rd person | |||
| mən | sən | ô | biz | siz | ullar | |||
| indicative | aorist | simple | basam | basañ | basar | basamız | basañız | basalar |
| aorist past / past imperfect | basar-artım | basar-artııñ | basar-artı | basar-artıq | basar-artıñız | basar-artılar | ||
| perfect continuous | basar-amışam | basar-amışañ | basar-amış | basar-amışaq | basar-amışañız | basar-amışallar | ||
| present | simple | basayôrım | basayôrııñ | basayôr, basayôrı | basayôrıq | basayôrıñız | basayullar | |
| past progressive | basayôr-artım | basayôr-artııñ | basayôr-artı | basayôr-artıq | basayôr-artıñız | basayôr-aortılar | ||
| perfect progressive | basayôr-amışam | basayôr-amışañ | basayôr-amış | basayôr-amışaq | basayôr-amışañız | basayôr-amışallar | ||
| past | form 1 | basdım | basdııñ | basdı | basdıq | basdıñız | basdılar | |
| form 2 | basıtım, bastım | basıtııñ, bastııñ | basıtı, bastı | basıtıq, bastıq | basıtıñız, bastıñız | basıtılar, bastılar | ||
| perfect | simple | basmışam | basmışañ | basmış | basmışaq | basmışañız | basmışallar | |
| pluperfect | basmış-artım | basmış-artııñ | basmış-artı | basmış-artıq | basmış-artıñız | basmış-artılar | ||
| perfect pluperfect | basmış-amışam | basmış-amışañ | basmış-amış | basmış-amışaq | basmış-amışañız | basmış-amışallar | ||
| conditional | bassam | bassañ | bassa | bassaq | bassañız | bassalar | ||
| intentional | basığam, basğam | basığañ, basğañ | basığa, basğa | basığaq, basğaq | basığañız, basğañız | basığalar, basğalar | ||
| imperative | basıdım, basdım | bası, bas | basıta, basta | basıdıq, basdıq | basıdııñ, basdııñ | basıtalar, bastalar | ||
| Negative | ||||||||
| infinitive | basmamaq | |||||||
| singular | plural | |||||||
| 1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person | 2nd person | 3rd person | |||
| mən | sən | ô | biz | siz | ullar | |||
| indicative | aorist | simple | basmam | basmañ | basmaz | basmamız | basmañız | basmazlar |
| aorist past / past imperfect | basmaz-artım | basmaz-artııñ | basmaz-artı | basmaz-artıq | basmaz-artıñız | basmaz-artılar | ||
| perfect continuous | basmaz-amışam | basmaz-amışañ | basmaz-amış | basmaz-amışaq | basmaz-amışañız | basmaz-amışallar | ||
| present | simple | basmayôrım | basmayôrııñ | basmayôr, basmayôrı | basmayôrıq | basmayôrıñız | basmayullar | |
| past progressive | basmayôr-artım | basmayôr-artııñ | basmayôr-artı | basmayôr-artıq | basmayôr-artıñız | basmayôr-artılar | ||
| perfect progressive | basmayôr-amışam | basmayôr-amışañ | basmayôr-amış | basmayôr-amışaq | basmayôr-amışañız | basmayôr-amışallar | ||
| past | basmadım | basmadııñ | basmadı | basmadıq | basmadıñız | basmadılar | ||
| perfect | basic | basmadıqam | basmadıqañ | basmadıq | basmadıqaq | basmadıqañız | basmadıqallar | |
| pluperfect | basmadıq-artım | basmadıq-artııñ | basmadıq-artı | basmadıq-artıq | basmadıq-artıñız | basmadıq-artılar | ||
| perfect pluperfect | basmadıq-amışam | basmadıq-amışañ | basmadıq-amış | basmadıq-amışaq | basmadıq-amışañız | basmadıq-amışallar | ||
| conditional | basmasam | basmasañ | basmasa | basmasaq | basmasañız | basmasalar | ||
| intentional | basmağam | basmağañ | basmağa | basmağaq | basmağañız | basmağalar | ||
| imperative | basmadım | basma | basmata | basmadıq | basmadııñ | basmatalar | ||
| Positive | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| infinitive | basmaq | |||||||
| verbal noun | basma | |||||||
| verbal adverb | basdı | |||||||
| repeated verbal adverb | basa | |||||||
| impersonal participle | basğılı, basan | |||||||
| personal participle | basdıq | |||||||
| perfective participle | basmış | |||||||
| necessitative participle | basğılıq, basmalığ, basmalı | |||||||
| optative / imprecative participle | basğır | |||||||
| singular | plural | |||||||
| 1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person | 2nd person | 3rd person | |||
| mən | sən | ô | biz | siz | ullar | |||
| indicative | aorist | simple | basam | basañ | basar | basamız | basañız | basalar |
| aorist past / past imperfect | basar-artım | basar-artııñ | basar-artı | basar-artıq | basar-artıñız | basar-artılar | ||
| perfect continuous | basar-amışam | basar-amışañ | basar-amış | basar-amışaq | basar-amışañız | basar-amışallar | ||
| present | simple | basayôrım | basayôrııñ | basayôr, basayôrı | basayôrıq | basayôrıñız | basayullar | |
| past progressive | basayôr-artım | basayôr-artııñ | basayôr-artı | basayôr-artıq | basayôr-artıñız | basayôr-aortılar | ||
| perfect progressive | basayôr-amışam | basayôr-amışañ | basayôr-amış | basayôr-amışaq | basayôr-amışañız | basayôr-amışallar | ||
| past | form 1 | basdım | basdııñ | basdı | basdıq | basdıñız | basdılar | |
| form 2 | basıırdım | basıırdııñ | basıırdı | basıırdıq | basıırdıñız | basıırdılar | ||
| perfect | simple | basmışam | basmışañ | basmış | basmışaq | basmışañız | basmışallar | |
| pluperfect | basmış-artım | basmış-artııñ | basmış-artı | basmış-artıq | basmış-artıñız | basmış-artılar | ||
| perfect pluperfect | basmış-amışam | basmış-amışañ | basmış-amış | basmış-amışaq | basmış-amışañız | basmış-amışallar | ||
| conditional | bassam | bassañ | bassa | bassaq | bassañız | bassalar | ||
| intentional | basıırğam | basıırğañ | basıırğa | basıırğaq | basıırğañız | basıırğalar | ||
| imperative | basıırdım, basıırım | basıır | basıırta | basıırdıq, basıırıq | basıırdııñ, basıırııñ | basıırtalar | ||
| Negative | ||||||||
| infinitive | basmamaq | |||||||
| singular | plural | |||||||
| 1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person | 2nd person | 3rd person | |||
| mən | sən | ô | biz | siz | ullar | |||
| indicative | aorist | simple | basmam | basmañ | basmaz | basmamız | basmañız | basmazlar |
| aorist past / past imperfect | basmaz-artım | basmaz-artııñ | basmaz-artı | basmaz-artıq | basmaz-artıñız | basmaz-artılar | ||
| perfect continuous | basmaz-amışam | basmaz-amışañ | basmaz-amış | basmaz-amışaq | basmaz-amışañız | basmaz-amışallar | ||
| present | simple | basmayôrım | basmayôrııñ | basmayôr, basmayôrı | basmayôrıq | basmayôrıñız | basmayullar | |
| past progressive | basmayôr-artım | basmayôr-artııñ | basmayôr-artı | basmayôr-artıq | basmayôr-artıñız | basmayôr-artılar | ||
| perfect progressive | basmayôr-amışam | basmayôr-amışañ | basmayôr-amış | basmayôr-amışaq | basmayôr-amışañız | basmayôr-amışallar | ||
| past | basmadım | basmadııñ | basmadı | basmadıq | basmadıñız | basmadılar | ||
| perfect | basic | basmadıqam | basmadıqañ | basmadıq | basmadıqaq | basmadıqañız | basmadıqallar | |
| pluperfect | basmadıq-artım | basmadıq-artııñ | basmadıq-artı | basmadıq-artıq | basmadıq-artıñız | basmadıq-artılar | ||
| perfect pluperfect | basmadıq-amışam | basmadıq-amışañ | basmadıq-amış | basmadıq-amışaq | basmadıq-amışañız | basmadıq-amışallar | ||
| conditional | basmasam | basmasañ | basmasa | basmasaq | basmasañız | basmasalar | ||
| intentional | basmağam | basmağañ | basmağa | basmağaq | basmağañız | basmağalar | ||
| imperative | basmadım | basma | basmata | basmadıq | basmadııñ | basmatalar | ||
Derived terms
[edit]References
[edit]- Doerfer, Gerhard (1980), Wörterbuch des Chaladsch (Dialekt von Charrab) [Khalaj dictionary] (in German), Budapest: Akadémiai Kiadó
Categories:
- Azerbaijani terms inherited from Proto-Turkic
- Azerbaijani terms derived from Proto-Turkic
- Azerbaijani terms with IPA pronunciation
- Azerbaijani terms with audio pronunciation
- Azerbaijani lemmas
- Azerbaijani verbs
- Azerbaijani transitive verbs
- Azerbaijani terms with usage examples
- Azerbaijani terms with quotations
- Azerbaijani dated terms
- Azerbaijani colloquialisms
- az:Agriculture
- Azerbaijani dialectal terms
- Azerbaijani intransitive verbs
- Khalaj terms inherited from Proto-Turkic
- Khalaj terms derived from Proto-Turkic
- Khalaj terms with IPA pronunciation
- Khalaj lemmas
- Khalaj verbs
- Khalaj verbs with aorist in -ər
- Khalaj verbs with imperative in -i