liczba

See also: liczbą

Old Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *léykomder.

Proto-Balto-Slavic *léikader.

Proto-Slavic *likъ

Proto-Indo-European *-yeti

Proto-Indo-European *-éyeti

Proto-Balto-Slavic *-éitei

Proto-Slavic *-iti

Proto-Slavic *ličiti

Proto-Indo-European *-bʰeh₂der.

Proto-Balto-Slavic *-bader.

Proto-Slavic *-ьba

Proto-Slavic *ličьba

Old Polish liczba

Inherited from Proto-Slavic *ličьba. By surface analysis, liczyć +‎ -ba. First attested in the 14th century.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /lʲid͡ʒʲba/
• IPA^(key): (15^th CE) /lʲid͡ʒʲba/

Noun

liczba f

1. (attested in Greater Poland) amount
   • 1876-1929 [c. 1418], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎^[2], volume XIV, Kostrzyn, page 511:

     W liczbye polozeny computati

     [W liczbie położeni computati]

2. (attested in Greater Poland) dimension or measurement in numbers
   • 1908 [c. 1500], Bolesław Erzepki, editor, Przyczynki do średniowiecznego słownictwa polskiego. I. Glosy polskie wpisane do łacińsko-niemieckiego słownika drukowanego w roku 1490‎^[3], Lubiń, page 38:

     Lyczba dimensio

     [Liczba dimensio]

3. upper limit (specified upper limit of quantity, limit of quantity)
   • 1930 [c. 1455], “II Par”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 24, 11:

     Y zgromadzoni sø przes lyczbi pyenyødze (congregata est infinita pecunia)

     [I zgromadzony są przez liczby pieniądze (congregata est infinita pecunia)]

4. bunch, group, band
   • 1930 [c. 1455], “Deut”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 21, 11:

     A vsrzysz w liczbye wyøsznyom (pro wyøsznyow, in numero captivorum) zonø krasnø

     [A uźrzysz w liczbie więźniow (in numero captivorum) żonę krasną]

5. account, reckoning report on expenses, obligations, or deeds
   • 1959 [1418], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 1011, Poznań:

     Yako tho szwątczą, ysz pan Mosczycz ne ostal winowat panu Micolagewy... sta grzywen y szesczydzesząnt y poltory grzywny groszew szyrokych na liczbe any mu szą gych zamowili za yutra zaplaczycz po obliczenv

     [Jako to świadczą, iż pan Mościc nie ostał winowat panu Mikołajewi... sta grzywien i sześci dziesiąt i połtory grzywny groszew szyrokich na liczbie, ani mu się jich zamowili za jutra zapłacić po obliczeniu]

6. expense list
   • 1914 [1500], Adorján Divéky, editor, Zsigmond lengyel herczeg Budai számadásai (1500-1502, 1505)‎^[4], page 54:

     Item pergameno ad scribendum reculas rationum a. lyczby dedi 1/2 floreni

     [Item pergameno ad scribendum reculas rationum a. liczby dedi 1/2 floreni]

7. (attested in Greater Poland) account, good; debt ratio
   • 1868 [1499], Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego‎^[5], volume XVIII (quotation in Old Polish; overall work in Polish, Latin, and Old Polish), page 398:

     Quia ipsa recepit quadraginta florenos Ungaricales de bonis ipsius paternis nondum divisis cum ipsius sororibus germanis... ad racionem dotis ipsius al. na lyczbą poschagv yey

     [Quia ipsa recepit quadraginta florenos Ungaricales de bonis ipsius paternis nondum divisis cum ipsius sororibus germanis... ad racionem dotis ipsius al. na liczbę posagu jej]

8. (attested in Greater Poland, Masovia) method of calculating value, payment value, calculation value
   • 1885-2024 [c. 1428], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎^[6], volume I, Międzyrzec, Warsaw, page 486:

     Pospolithey liczby vsualis pagamenti

     [Pospolitej liczby vsualis pagamenti]

   • 1950 [1480], Władysław Kuraszkiewicz, Adam Wolff, editors, Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number 1485, Warsaw:

     Jako ya szamoczwarth nye zasthamp[i]l drogy... Anne... anym gey rampka szdrapal... wasznosczy yako pol grzywny liczby krakowszkyey

     [Jako ja samoczwart nie zastąp[i]ł drogi... Annie... anim jej rąbkazzdrapał... ważności jako poł grzywny liczby krakowskiej]

9. list, index
   • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 52:

     Lidzba census (hi quaesierunt scripturam suam in censu et non invenerunt Neh 7, 64)

     [Liczba census (hi quaesierunt scripturam suam in censu et non invenerunt Neh 7, 64)]

10. The meaning of this term is uncertain.
    • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 35:

      Lidzba census

      [Liczba census]

Derived terms

adverb

• w liczbę

noun

• Księgi Liczby

verbs

• dać liczbę pf
• iść w liczbę impf
• przywieść k małej liczbie pf
• wziąć liczbę pf

Related terms

adjective

• liczny

nouns

• liczbienie
• liczenie
• liczność
• liczydło

verbs

• liczyć impf

Descendants

• Polish: liczba
• Silesian: liczba

References

• Boryś, Wiesław (2005), “liczba”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Sławski, Franciszek (1958-1965), “liczba”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
• Bańkowski, Andrzej (2000), “liczba”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “liczba”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

Polish

Alternative forms

• lidzba (Middle Polish)

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *léykomder.

Proto-Balto-Slavic *léikader.

Proto-Slavic *likъ

Proto-Indo-European *-yeti

Proto-Indo-European *-éyeti

Proto-Balto-Slavic *-éitei

Proto-Slavic *-iti

Proto-Slavic *ličiti

Proto-Indo-European *-bʰeh₂der.

Proto-Balto-Slavic *-bader.

Proto-Slavic *-ьba

Proto-Slavic *ličьba

Old Polish liczba

Polish liczba

Inherited from Old Polish liczba. By surface analysis, liczyć +‎ -ba.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /ˈlid͡ʐ.ba/

• (Middle Polish) IPA^(key): /ˈlid͡ʐ.ba/

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -id͡ʐba
• Syllabification: licz‧ba

Noun

liczba f

1. number (mathematical concept used for describing amounts with the help of digits or symbols)

   Synonym: (proscribed) ilość

   1. (obsolete) number (digit itself)

      Synonyms: cyfra, numer

2. number (result of counting)

   Synonyms: (proscribed) ilość, liczebność, liczność

3. (grammar) number (of a word or phrase, the state of being singular, dual or plural, shown by inflection)
4. group, collection

   Synonym: zbiór

5. (obsolete) account, reckoning

   Synonym: rachunek

6. (Middle Polish) number; order, sequence, succession
7. (Middle Polish, mathematics) arithmetic; mathematics

   Synonyms: arytmetyka, matematyka

8. (Middle Polish) ability or manner to count
9. (Middle Polish) list, register, index

   Synonyms: rejestr, spis

10. (Middle Polish) hallmark (badge used to indicate belonging to someone or something)
11. (Middle Polish) number; Further details are uncertain.
    • 1528, J. Murmelius, Dictionarius‎^[7], page 198:

      Numerus. Eyn tzal Lyczbá.

      [Numerus. Eyn tzal Liczba.]

    • 1564, J. Mączyński, Lexicon‎^[8], page 253b:

      Numeralis, Lidżębny/ co ku lidżbie należy.

      [Numeralis, Lidżebny/ co ku liczbie należy.]

    • 1564, J. Mączyński, Lexicon‎^[9], page 253b:

      Numerus, Lidżbá/ też rząd.

      [Numerus, Lidżbá/ też rząd.]

    • 1574, Sz. Budny, Nowy Testament‎^[10], page Ii6:

      Bo to słowo Greckie LOGOS wiele znácży/ Rzecż/ albo mowá/ licżbá/ przycżyná/ kśięgi/ słowo/ rć

      [Bo to słowo Greckie LOGOS wiele znaczy/ Rzecz/ albo mowa/ liczba/ przyczyna/ księgi/ słowo/ rć]

Usage notes

Formally, liczba is prescribed for measuring countable nouns and ilość is prescribed for uncountable nouns, however people often use ilość for all nouns.

Declension

Declension of liczba

	singular	plural
nominative	liczba	liczby
genitive	liczby	liczb
dative	liczbie	liczbom
accusative	liczbę	liczby
instrumental	liczbą	liczbami
locative	liczbie	liczbach
vocative	liczbo	liczby

Derived terms

adjectives

• liczbowy
• liczebny

nouns

• liczba atomowa
• liczba binarna
• liczba całkowita
• liczba dodatnia
• liczba kardynalna
• liczba masowa
• liczba mnoga
• liczba naturalna
• liczba nieparzysta
• liczba niewymierna
• liczba parzysta
• liczba pierwsza
• liczba podwójna
• liczba pojedyncza
• liczba porządkowa
• liczba przeciwna
• liczba rzeczywista
• liczba ujemna
• liczba urojona
• liczba wymierna
• liczba zespolona
• liczba złożona
• liczebnik

preposition

• w liczbie

Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), liczba is one of the most used words in Polish, appearing 135 times in scientific texts, 47 times in news, 61 times in essays, 5 times in fiction, and 1 time in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 249 times, making it the 211th most common word in a corpus of 500,000 words.

Further reading

• “liczba”, in Wielki słownik języka polskiego‎^[11] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
• “liczba”, in Polish dictionaries at PWN‎^[12] (in Polish)
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “liczba”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• “LICZBA”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 11.06.2019
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “liczba”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “liczba”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1902), “liczba”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 2, Warsaw, page 737

Silesian

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *léykomder.

Proto-Balto-Slavic *léikader.

Proto-Slavic *likъ

Proto-Indo-European *-yeti

Proto-Indo-European *-éyeti

Proto-Balto-Slavic *-éitei

Proto-Slavic *-iti

Proto-Slavic *ličiti

Proto-Indo-European *-bʰeh₂der.

Proto-Balto-Slavic *-bader.

Proto-Slavic *-ьba

Proto-Slavic *ličьba

Old Polish liczba

Silesian liczba

Inherited from Old Polish liczba. By surface analysis, liczyć +‎ -ba.

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈlid͡ʐ.ba/

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -id͡ʐba
• Syllabification: licz‧ba

Noun

liczba f

1. number

Further reading

• liczba in silling.org