mieszkać
Jump to navigation
Jump to search
Old Polish
[edit]Alternative forms
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Proto-Slavic *mešьkati. The form mięszkać is from secondary nasalization from the m-. First attested in c. 1301, but in common usage only as of 1350.
Pronunciation
[edit]Verb
[edit]mieszkać impf (frequentative mieszkawać)
- (attested in Masovia) to live, to reside (to stay somewhere permanently or temporarily)
- 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 105:
- Wdowa... w domu, w ktorem ten tho mansz yey bidlycz bil obykl, ... myaszkala bandzye (manebit) alysch do yey zivotha
- [Wdowa... w domu, w ktorem ten to mąż jej bydlyć był obykł, ... mięszkała będzie (manebit) aliż do jej żywota]
- (attested in Lesser Poland) to live under (to be subordinate to) [with pod (+ instrumental) ‘under whom’]
- 1895 [Fifteenth century], Franciszek Piekosiński, editor, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich. Kodeks Działyńskich I[1], Lesser Poland, page 34:
- Vstawiamy, aby nye mogli wyączey smyecz zbyeszecz abo odydz, gedno geden abo dwa do gynszey dzedzyny, kromye woley tego pana, pod ktorym są abo myeszkayą (praeter domini illius villae, in qua degunt, voluntatem)
- [Ustawiamy, aby nie mogli więcej śmieć zbieżeć abo odyć, jedno jeden abo dwa do jinszej dziedziny kromie wolej tego pana, pod ktorym są abo mieszkają (praeter domini illius villae, in qua degunt, voluntatem)]
- (attested in Lesser Poland) to keep doing (to persist in something; to do something without interruption)
- 1892 [1484], Hieronim Łopaciński, editor, Reguła trzeciego zakonu św. Franciszka i drobniejsze zabytki języka polskiego z końca w. XV i początku XVI[2], Krakow, page 716:
- Gdyby syą przygodzylo w nyezgodzie myeszkacz (de pace vero inter fratres et sorores... in discordia positos facienda)
- [Gdyby się przygodziło w niezgodzie mieszkać (de pace vero inter fratres et sorores... in discordia positos facienda)]
- (attested in Lesser Poland) to delay, to linger
- c. 1301-1350, Kazania świętokrzyskie[3], Miechów, page br 39:
- Suøta Katerina [k dobremu] ne meskacy iesc stala
- [Święta Katerzyna [k dobremu] nie mieszkaci jeść stała]
- 1930 [c. 1455], “Neh”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)[4], 6, 3:
- Dzalo vyelykye ia dzalam y nye mogø k vam snydz, abi syø dzalo nye myeszkalo (ne forte negligatur), gdisz bich szadl k vam
- [Działo wielikie ja działam i nie mogę k wam snić, aby się działo nie mieszkało (ne forte negligatur), gdyż bych szedł k wam]
- to neglect
- 1930 [c. 1455], chapter III, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)[5], Reg 22, 3:
- Nasze gest Ramot Galaad, a myeszkami ge wszøcz (negligimus tollere eam) z røkv krolya syrskego
- [Nasze jest Ramot Galaad a mieszkamy je wziąć (negligimus tollere eam) z ręku krola syrskiego]
- (attested in Greater Poland) to waste time
- 1908 [c. 1500], Bolesław Erzepki, editor, Przyczynki do średniowiecznego słownictwa polskiego. I. Glosy polskie wpisane do łacińsko-niemieckiego słownika drukowanego w roku 1490[6], Lubiń, page 45:
- Quid verborum circuitu moramur y czos tho vyele mova myąskamy
- [Quid verborum circuitu moramur i coż to wiele mową mieszkamy]
- (attested in Greater Poland) to put off, to delay
- 1885-2024 [Middle of the 15th century], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne[7], volume IV, page 594:
- Nye racz thego odmawyacz, ss czebyecz ma bicz bosza macz, myeschkasch dyvd zbawyenye, vczyn temv dokonanye
- [Nie racz tego odmawiać, z ciebieć ma być boża mać, mieszkasz ludu zbawienie, uczyń temu dokonanie]
- (attested in Lesser Poland) to live or act according to some rules
- 1892 [1484], Hieronim Łopaciński, editor, Reguła trzeciego zakonu św. Franciszka i drobniejsze zabytki języka polskiego z końca w. XV i początku XVI[8], Krakow, page 710:
- Ize braczya mayą vczlyvye myezkaczi, a tez mayą sye rozpusthnosczy y marnosczy vystrzegaczi y vyarovaczy
- [Iże bracia mają uczliwie mieszkać, a też mają sie rozpustności i marności wystrzegać i wiarować]
- The meaning of this term is uncertain.
- Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[9], page 317:
- Spyevalysmy vam a vysczye myeskaly (cecinimus vobis et non saltastis Mat 11, 17), krzyczelysmy a vysczye nye plakaly
- [Śpiewalismy wam a wyście mieszkali (cecinimus vobis et non saltastis Mat 11, 17), krzyczelismy a wyście nie płakali]
Derived terms
[edit]nouns
verbs
- omieszkać pf, omieszkawać impf, omięszkiwać impf
- pomieszkać pf
- przemieszkać pf, przemieszkawać impf
- zamieszkać pf, zamieszkawać impf
Related terms
[edit]adjectives
adverbs
nouns
Descendants
[edit]References
[edit]- Boryś, Wiesław (2005) “mieszkać”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
- Mańczak, Witold (2017) “mieszkać”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
- Bańkowski, Andrzej (2000) “mieszkać”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
- B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “mieszkać (się), mięszkać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
- Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “mieszkać”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk
Polish
[edit]Alternative forms
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Old Polish mieszkać.
Pronunciation
[edit]- IPA(key): /ˈmjɛʂ.kat͡ɕ/
- (Middle Polish) IPA(key): /ˈmjɛʂ.kat͡ɕ/
Audio: (file) - Rhymes: -ɛʂkat͡ɕ
- Syllabification: miesz‧kać
Verb
[edit]mieszkać impf
- (intransitive, of people) to live, to reside (to have permanent or long-term residence; to treat a place as one's long-term place of residence)
- (intransitive, of animals) to dwell, to live (to have one's habitat somewhere)
- (intransitive, of emotions, phenomena, etc.) to dwell, to reside (to be felt by most people; to be in the air)
- (intransitive, obsolete) to pay attention to; to spend time with
- (intransitive, obsolete, chifely negated) to linger
- (intransitive, Middle Polish) to rely, to depend
- Synonym: polegać
- (intransitive, Middle Polish) to live (to be alive)
- Synonym: żyć
- (intransitive, Middle Polish) to remain (to not disappear)
- Synonym: trwać
- (intransitive, Middle Polish) to remain (to not leave)
- Synonyms: pozostawać, zostawać
- (intransitive, Middle Polish) to live under certain conditions
- (intransitive, Middle Polish) to associate with (to be in someone's company)
- Synonym: obcować
- (intransitive, Middle Polish) to act according to some regulations, rules, etc.
- Hypernym: postępować
- (intransitive, Middle Polish) to be late
- Synonym: spóźniać się
Conjugation
[edit]Verb
[edit]mieszkać pf
- (intransitive, Middle Polish) to leave, to neglect
Derived terms
[edit]adjectives
nouns
verbs
- omieszkać pf
- pomieszkać pf, pomieszkiwać impf
- przemieszkać pf, przemieszkiwać impf
- zamieszkać pf, zamieszkiwać impf
verbs
- mieszka kątem impf
- mieszkać pod mostem impf, zamieszkać pod mostem pf
Descendants
[edit]- → Ukrainian: ме́шкати (méškaty)
Trivia
[edit]According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), mieszkać is one of the most used words in Polish, appearing 6 times in scientific texts, 5 times in news, 5 times in essays, 30 times in fiction, and 38 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 84 times, making it the 758th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]
References
[edit]Further reading
[edit]- mieszkać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
- mieszkać in Polish dictionaries at PWN
- Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “mieszkać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- “MIESZKAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 14.06.2023
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “mieszkać”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861) “mieszkać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1902), “mieszkać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 2, Warsaw, page 965
- mieszkać in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
Categories:
- Old Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Old Polish terms derived from Proto-Slavic
- Old Polish terms with IPA pronunciation
- Old Polish lemmas
- Old Polish verbs
- Old Polish imperfective verbs
- Masovia Old Polish
- Old Polish terms with quotations
- Lesser Poland Old Polish
- Greater Poland Old Polish
- Old Polish terms with uncertain meaning
- Polish terms derived from Proto-Slavic
- Polish terms inherited from Proto-Slavic
- Polish terms inherited from Old Polish
- Polish terms derived from Old Polish
- Polish 2-syllable words
- Polish terms with IPA pronunciation
- Polish terms with audio links
- Rhymes:Polish/ɛʂkat͡ɕ
- Rhymes:Polish/ɛʂkat͡ɕ/2 syllables
- Polish lemmas
- Polish verbs
- Polish imperfective verbs
- Polish intransitive verbs
- Polish terms with obsolete senses
- Middle Polish
- Polish perfective verbs
- pl:Housing