zostawić
Old Polish
[edit]Etymology
[edit]Etymology tree
From z- + ostawić. First attested in the 14th century.
Pronunciation
[edit]Verb
[edit]zostawić pf (imperfective zostawiać)
- (attested in Lesser Poland) to leave (to desert someone)
- 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]scan transliteration, transcription, numbers 93, 14, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
- Bo ne odpødzy gospodzin luda swego a dzedzini swey ne zostawy (hereditatem suam non derelinquet)
- [Bo nie odpędzi Gospodzin luda swego a dziedziny swej nie zostawi (hereditatem suam non derelinquet)]
- (attested in Lesser Poland, Masovia) to leave (to not take something away from someone; to let someone have) [with na (+ locative) or przy (+ locative) ‘with what’]
- 1885-2024 [1440], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne[1], volume VIII, Chęciny, page 17:
- O ktore bydlo rszancza na Troyana woyewodzin zalowal, tho on wroczil, othkond wiszlo, a nicz sobie ne zostawil
- [O ktore bydło rzącca na Trojana wojewodzin żałował, to on wrocił, otkąd wyszło, a nic sobie nie zostawił]
- 1950 [1491], Władysław Kuraszkiewicz, Adam Wolff, editors, Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number 1716, Warsaw:
- Jakom ya nye wnyosl syą w then dom shamoczwarth..., gdzye yą yey mąsch szosthawyl... po smyerczy swey na stholczv wdovyem
- [Jakom ja nie wniosł się w ten dom samoczwart..., gdzie ją jej mąż zostawił... po śmierci swej na stolcu wdowiem]
- 1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 73, 3:
- Gdyby czlowyek myal na kogo szwyedzecz[ny] lysth o dlug... a then czlowyek rzeklyby: Jam... ten dlug zaplaczyl, a ten lysth wyerzącz[y] [jemu] przy nyem zostawyl (quod litteras sibi confidisset)
- [Gdyby człowiek miał na kogo świedziecz[ny] list o dług... a ten człowiek rzekłliby: Jam... ten dług zapłacił, a ten list wierząc[y] [jemu] przy niem zostawił (quod litteras sibi confidisset)]
- 1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 39, 4–40, 1:
- Myly panowye, proszymy wasz, abyscze naszego thowarzyszą y nasz zostawyly podle prawą (quatenus... nos circa iustitiam dimittatis)
- [Mili panowie, prosimy was, abyście naszego towarzysza i nas zostawili podle prawa (quatenus... nos circa iustitiam dimittatis)]
- 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]scan transliteration, transcription, numbers 9, 37, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
- Tobe iest zostawon (derelictus est) vbogy, sirocze ti bødzesz pomocznik
- [Tobie jest zostawion (derelictus est) ubogi, sirocie ty będziesz pomocnik]
- (attested in Lesser Poland) to leave (to not take with oneself; to not remove)
- 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]scan transliteration, transcription, numbers 104, 14, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
- Ne zostawil czlowyeka zawadzycz gym
- [Nie zostawił człowieka zawadzić jim]
- 1858 [c. 1408], Wojciech Szurkowski z Ponieca, “Wyroki sądów miejskich czyli ortyle [Urban court rulings i.e. "Ortyls"]”, in Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Historia prawodawstw słowiańskich [History of Slavic lawmaking], volume 6, Poniec, page 8:
- Gyedzyely ktho na kvpya w dzudze szyemye a zosthawy po szobye gymyenye (hereditates in civitate dimittendo)
- [Jedzieli kto na kupią w cudze ziemie a zostawi po sobie jimienie (hereditates in civitate dimittendo)]
- (attested in Greater Poland) to leave (to relinquish upon death, sometimes of debts)
- zostawić po sobie ― to leave after one's death
- 1858 [c. 1408], Wojciech Szurkowski z Ponieca, “Wyroki sądów miejskich czyli ortyle [Urban court rulings i.e. "Ortyls"]”, in Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Historia prawodawstw słowiańskich [History of Slavic lawmaking], volume 6, Poniec, page 31:
- Yeden poczeszny czlowyek... vmarl a zosthawyl po szobye szwą prawą dzyewka y bratha rodzonego
- [Jeden poczesny człowiek... umarł a zostawił po sobie swą prawą dziewkę i brata rodzonego]
- 1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 49, 1:
- Zostawylly ten vmarly po szobye (dimisit) stoyącze albo nyestoyacze gymyenye
- [Zostawiłli ten umarły po sobie (dimisit) stojące albo niestojące jimienie]
- 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławskiscan transliteration, transcription, numbers 48, 10, Greater Poland:
- Pospolu szalyony y nyemødry zagynyeta i zostawyø (relinquent) opczym bogacztwa swoya
- [Pospołu szalony i niemądry zaginieta i zostawią (relinquent) obcym bogactwa swoja]
- 1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 77, 1:
- Powoda nye moga przy[ci]sznacz ku przyszandze, nyszly tako, gdyby zalowal o dlug po vmarley rancze, czo gemv zostawyl albo odmarl (si... debitorius manserit) [j]ego oczecz
- [Powoda nie mogą przy[ci]snąć ku przysiędze, niżli tako, gdyby żałował o dług po umarłej ręce, co jemu zostawił albo odmarł (si... debitorius manserit) [j]ego ociec]
- 1858 [c. 1408], Wojciech Szurkowski z Ponieca, “Wyroki sądów miejskich czyli ortyle [Urban court rulings i.e. "Ortyls"]”, in Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Historia prawodawstw słowiańskich [History of Slavic lawmaking], volume 6, Poniec, page 112:
- Prawyąly na dzyeczyączyv dlug, czo yego oczyecz po szobye, szlowye po szmyerczy, zosztawyl albo wynowath (quae pater mansit debitorius)
- [Prawiąli na dziecięciu dług, co jego ociec po sobie, słowie po śmierci, zostawił albo winowat (quae pater mansit debitorius)]
- 1874-1891 [End of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności[2], [3], [4], volume XIX, page 88:
- Slową yego pamyąthaymy, kthore na krzyzu yest mowil, nam ye na przyclad zostawil
- [Słowa jego pamiętajmy, ktore na krzyżu jest mowił, nam je na przykład zostawił]
- (law) to leave out, to stipulate something, to exclude from a contract
- 1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 97, 1:
- Ysze byl sobye zostawyl wolne panstwo swego gymyenya (quod... sibi excepit dominium et potestatem), poko on zyw
- [Iże był sobie zostawił wolne państwo swego jimienia (quod... sibi excepit dominium et potestatem), poko on żyw]
- (attested in Masovia) to leave (to cause someone to be in a certain state, position or situation)
- 1901 [1463-1465], Jan Rozwadowski, editor, De morte prologus [Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią][6], Mierzeniec, Płock, line 193:
- Wszythky szdraczcze y lyphnyky zosztavya ye nyebosczyky
- [Wszytki zdradźce i lifniki zostawię je nieboszczyki]
- to leave (to let survive, to preserve)
- 1930 [c. 1455], “II Esdr”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration, transcription, 8, 90:
- Wszako gnyewaiøcz syø na nye, chczesz nasz zatraczicz, abi nye ostal korzen any gymyø nasze. Panye boze israhelski, prawdziui gesz ti, bo zostawyon gest korzen nasz (derelicta est... radix) az do dzisyego dnya
- [Wszako gniewając się na nie, chcesz nas zatracić, aby nie ostał korzeń ani jimię nasze. Panie Boże israhelski, prawdziwy jeś ty, bo zostawion jest korzeń nasz (derelicta est... radix) aż do dzisiego dnia]
- to wean (to cease giving breast milk to an offspring)
- Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[7], page 99:
- V ktorem lyeczye byl myly Iesus, kyedy byl zostavyon. Kyedy Iesus byl ve dw lat po svem vrodzenyv, tako yest ostavyon ode szanya, yze daley nye pozyval pyerszy matky svey
- [W ktorem lecie był miły Jesus, kiedy był zostawion. Kiedy Jesus był we dwu lat po swem urodzeniu, tako jest ostawion ode ssania, iże dalej nie pożywał piersi matki swej]
- to show; Further details are uncertain.
- (attested in Greater Poland) mistranslation of Old Czech zóstávati
Descendants
[edit]References
[edit]- Boryś, Wiesław (2005), “zostawić”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
- Mańczak, Witold (2017), “zostawić”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
- Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “zostawić”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
Polish
[edit]Etymology
[edit]Etymology tree
Inherited from Old Polish zostawić. By surface analysis, z- + ostawić.
Pronunciation
[edit]Verb
[edit]zostawić pf (imperfective zostawiać)
- (transitive) to leave (to not take something with oneself when departing a place)
- Synonyms: ostawić, pozostawić
- Zostawiłem samochód przed domem i pojechałem autobusem do pracy.
- I left my car at home and took a bus to work.
- (transitive) to leave (to transfer to someone such that that person may receive it or familiarize themself with it) [with dative ‘to whom’; or with dla (+ genitive) ‘for whom’]
- Synonym: pozostawić
- (transitive) to leave (to not get rid of something for someone) [with dative ‘to whom’; or with dla (+ genitive) ‘for whom’]
- Synonym: pozostawić
- (transitive) to leave (to cause something to remain or enter a particular state)
- Synonym: pozostawić
- zostawić drzwi otwarte ― to leave a door open
- (transitive) to leave (to decide to perform a given action at a later time; to use a given object at a later time)
- Synonyms: odłożyć, pozostawić
- (transitive) to leave (to transfer possession of after death) [with dative ‘whom’]
- Synonym: pozostawić
- (transitive) to leave (to pay for something)
- (transitive) to leave (to break contact with someone; to desert or separate from)
- Synonyms: opuścić, pozostawić
- (transitive, literary) to leave (to cause someone to be alone after death)
- Synonym: pozostawić
- (transitive) to leave (to cause the arisal of something upon finishing an activity)
- Synonym: pozostawić
- zostawić ślad ― to leave a trace/mark/trail/imprint; to make one's mark
- (transitive) to leave (to not perform an action so that someone else may) [with dative ‘(for) whom’]
- Synonym: pozostawić
- (transitive, literary) to leave (to stop being engaged with someone or something)
- Synonym: pozostawić
- (transitive, colloquial) to leave (to not consume a portion of food or drink)
- Synonym: pozostawić
- (transitive, colloquial) to leave (to quit an action or activity)
- zostawić robotę ― to leave one's job
- (transitive) to leave (to not fill a given section of free space with something)
- Synonym: pozostawić
- zostawić odstęp ― to leave/give space
- (transitive) to leave (to let alone; to not bother)
- Zostaw mnie w spokoju! ― Leave me alone!
- (transitive, obsolete) to leave behind (to pass, to get ahead of)
- Synonym: wyprzedzić
Conjugation
[edit]Derived terms
[edit]verbs
- pozostawić pf, pozostawiać impf
verbs
- nie zostawić kamienia na kamieniu pf, nie zostawiać kamienia na kamieniu impf
- nie zostawić suchej nitki pf, nie zostawiać suchej nitki impf
- zostawić czasowi pf, zostawiać czasowi impf
- zostawić na lodzie pf, zostawiać na lodzie impf
- zostawić na pastwę losu pf, zostawiać na pastwę losu impf
- zostawić w tyle pf, zostawiać w tyle impf
- zostawić za drzwiami pf, zostawiać za drzwiami impf
- zostawić zdrowie pf, zostawiać zdrowie impf
Further reading
[edit]- “zostawić”, in Wielki słownik języka polskiego[14] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
- “zostawić”, in Polish dictionaries at PWN[15] (in Polish)
- Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “zostawić”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “zostawić się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- “ZOSTAWIĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 19.02.2016
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “zostawić”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861), “zostawić”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1927), “zostawić”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 8, Warsaw, page 601
- zostawić in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
Silesian
[edit]Etymology
[edit]Etymology tree
Inherited from Old Polish zostawić. By surface analysis, z- + ôstawić.
Pronunciation
[edit]Verb
[edit]zostawić pf (imperfective zostawiać)
- (transitive) to leave
- Synonym: ôstawić
Conjugation
[edit]Further reading
[edit]- zostawic in dykcjonorz.eu
- zostawić in silling.org
- Henryk Jaroszewicz (2022), “zostawić”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 165
Categories:
- Old Polish terms derived from the Proto-Indo-European root *sem-
- Old Polish terms derived from the Proto-Indo-European word *h₁éǵʰs
- Old Polish terms derived from the Proto-Indo-European word *ḱóm
- Old Polish terms derived from the Proto-Indo-European root *steh₂-
- Old Polish terms derived from the Proto-Indo-European word *ḱe
- Old Polish terms prefixed with z- (verbal)
- Old Polish terms with IPA pronunciation
- Old Polish lemmas
- Old Polish verbs
- Old Polish perfective verbs
- Lesser Poland Old Polish
- Old Polish terms with quotations
- Masovia Old Polish
- Greater Poland Old Polish
- Old Polish terms with collocations
- zlw-opl:Law
- Old Polish terms with uncertain meaning
- Polish terms derived from the Proto-Indo-European word *h₁éǵʰs
- Polish terms derived from Proto-Balto-Slavic
- Polish terms derived from the Proto-Indo-European word *ḱóm
- Polish terms inherited from Old Polish
- Polish terms derived from the Proto-Indo-European word *ḱe
- Polish terms derived from the Proto-Indo-European root *steh₂-
- Polish terms derived from Old Polish
- Polish terms derived from Proto-Slavic
- Polish terms derived from the Proto-Indo-European root *sem-
- Polish terms derived from Proto-Indo-European
- Polish terms prefixed with z-
- Polish 3-syllable words
- Polish terms with IPA pronunciation
- Middle Polish
- Polish terms with audio pronunciation
- Rhymes:Polish/avit͡ɕ
- Rhymes:Polish/avit͡ɕ/3 syllables
- Polish lemmas
- Polish verbs
- Polish perfective verbs
- Polish transitive verbs
- Polish terms with usage examples
- Polish terms with collocations
- Polish literary terms
- Polish colloquialisms
- Polish terms with obsolete senses
- Silesian terms derived from the Proto-Indo-European root *steh₂-
- Silesian terms derived from Proto-Indo-European
- Silesian terms inherited from Old Polish
- Silesian terms derived from Proto-Balto-Slavic
- Silesian terms derived from Old Polish
- Silesian terms derived from Proto-Slavic
- Silesian terms derived from the Proto-Indo-European word *h₁éǵʰs
- Silesian terms derived from the Proto-Indo-European word *ḱe
- Silesian terms derived from the Proto-Indo-European root *sem-
- Silesian terms derived from the Proto-Indo-European word *ḱóm
- Silesian terms prefixed with z-
- Silesian terms with IPA pronunciation
- Silesian terms with audio pronunciation
- Rhymes:Silesian/avit͡ɕ
- Rhymes:Silesian/avit͡ɕ/3 syllables
- Silesian lemmas
- Silesian verbs
- Silesian perfective verbs
- Silesian transitive verbs