конь
Belarusian
[edit]Alternative forms
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Old Ruthenian конь (konʹ), from Proto-Slavic *kòňь.
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]конь • (konʹ) m animal (genitive каня́, nominative plural ко́ні, genitive plural ко́ней, relational adjective ко́нны)
Declension
[edit]| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | конь konʹ |
ко́ні kóni |
| genitive | каня́ kanjá |
ко́ней kónjej |
| dative | каню́ kanjú |
ко́ням kónjam |
| accusative | каня́ kanjá |
ко́ней kónjej |
| instrumental | канём kanjóm |
ко́ньмі kónʹmi |
| locative | кані́ kaní |
ко́нях kónjax |
| count form | — | кані́1 kaní1 |
1Used with the numbers 2, 3, 4 and higher numbers after 20 ending in 2, 3, and 4.
See also
[edit]| Chess pieces in Belarusian · ша́хматныя фігу́ры (šáxmatnyja fihúry) (layout · text) | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| каро́ль (karólʹ) | ферзь (fjerzʹ) | ладдзя́ (laddzjá) | слон (slon) | конь (konʹ) | пе́шка (pjéška) |
Old Church Slavonic
[edit]Etymology 1
[edit]Inherited from Proto-Slavic *konь.
Noun
[edit]конь • (konĭ) m
Declension
[edit]| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | конь konĭ |
кони koni |
коньѥ, кониѥ konĭje, konije |
| genitive | кони koni |
конью, конию konĭju, koniju |
коньи, конии konĭi, konii |
| dative | кони koni |
коньма konĭma |
коньмъ konĭmŭ |
| accusative | конь konĭ |
кони koni |
кони koni |
| instrumental | коньмь konĭmĭ |
коньма konĭma |
коньми konĭmi |
| locative | кони koni |
конью, конию konĭju, koniju |
коньхъ konĭxŭ |
| vocative | кони koni |
кони koni |
коньѥ, кониѥ konĭje, konije |
Derived terms
[edit]Etymology 2
[edit]
Inherited from Proto-Slavic *kòňь.
Noun
[edit]кон҄ь • (konʹĭ) m
Declension
[edit]| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | кон҄ь konʹĭ |
кон҄а konʹa |
кон҄и konʹi |
| genitive | кон҄а konʹa |
кон҄оу konʹu |
кон҄ь konʹĭ |
| dative | кон҄оу, кон҄еви konʹu, konʹjevi |
кон҄ема konʹjema |
кон҄емъ konʹjemŭ |
| accusative | кон҄ь, кон҄а konʹĭ, konʹa |
кон҄а konʹa |
кон҄ѧ konʹję |
| instrumental | кон҄емь konʹjemĭ |
кон҄ема konʹjema |
кон҄и konʹi |
| locative | кон҄и konʹi |
кон҄оу konʹu |
кон҄ихъ konʹixŭ |
| vocative | кон҄оу konʹu |
кон҄а konʹa |
кон҄и konʹi |
Old East Slavic
[edit]
Etymology
[edit]Inherited from Proto-Slavic *kòňь.
Pronunciation
[edit]
- Hyphenation: ко‧нь
Noun
[edit]конь (konĭ) m (related adjective коньнъ or коньскъ)
- horse
- 1076, Sviatoslav's izbornik[1], page 3:
- рекоу же· оуꙁда коневи правитель ѥсть и въꙁдьржаниѥ·
- reku že· uzda konevi pravitelĭ jestĭ i vŭzdĭržanije·
- But I say: A bridle is a leader to a horse and a restriction.
Declension
[edit]an=1Please see Module:checkparams for help with this warning.
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | конь konĭ |
конꙗ konja |
кони koni |
| genitive | конꙗ konja |
коню konju |
конь konĭ |
| dative | коню konju |
конема konema |
конемъ konemŭ |
| accusative | конь konĭ |
конꙗ konja |
конѣ koně |
| instrumental | коньмь konĭmĭ |
конема konema |
кони koni |
| locative | кони koni |
коню konju |
конихъ konixŭ |
| vocative | коню konju |
конꙗ konja |
кони koni |
Synonyms
[edit]- комонь (komonĭ)
Descendants
[edit]References
[edit]- Sreznevsky, Izmail I. (1893), “конь”, in Матеріалы для Словаря древне-русскаго языка по письменнымъ памятникамъ [Materials for the Dictionary of the Old East Slavic Language Based on Written Monuments][2] (in Russian), volume 1 (А – К), Saint Petersburg: Department of Russian Language and Literature of the Imperial Academy of Sciences, column 110
Old Ruthenian
[edit]
Alternative forms
[edit]- кѡнь (kônʹ), кунь (kunʹ) — Middle Ukrainian
Etymology
[edit]Inherited from Proto-Slavic *kòňь.
Noun
[edit]конь • (konʹ) m animal
- horse (animal)
- подъ нимъ конь сивъ, а другий конь на поводе ― pod nim konʹ siv, a druhij konʹ na povode ― (please add an English translation of this usage example)
- за конꙗ албо за кобылу три рꙋбли грошеⸯ ― za konja albo za kobylu tri rubli hrošej ― (please add an English translation of this usage example)
Descendants
[edit]Further reading
[edit]- Hrynchyshyn, D. H., editor (1977), “конь, kon”, in Словник староукраїнської мови XIV–XV ст. [Dictionary of the Old Ukrainian Language of the 14ᵗʰ–15ᵗʰ cc.] (in Ukrainian), volume 1 (А – М), Kyiv: Naukova Dumka, page 494
- Voitiv, H. V., editor (2008), “конъ; конь”, in Словник української мови XVI – 1-ї пол. XVII ст. [Dictionary of the Ukrainian Language of 16ᵗʰ – 1ˢᵗ half of 17ᵗʰ c.] (in Ukrainian), numbers 14 (к – конъюрация), Lviv: KIUS, →ISBN, page 252
- Chikalo, M. I., editor (2010), “конь, кунъ”, in Словник української мови XVI – I пол. XVII ст. [Dictionary of the Ukrainian Language: 16ᵗʰ – 1ˢᵗ half of 17ᵗʰ c.] (in Ukrainian), numbers 15 (конь – легковѣрны), Lviv: KIUS, →ISBN, page 3
- Chikalo, M. I., editor (2010), “кунь; конь”, in Словник української мови XVI – I пол. XVII ст. [Dictionary of the Ukrainian Language: 16ᵗʰ – 1ˢᵗ half of 17ᵗʰ c.] (in Ukrainian), numbers 15 (конь – легковѣрны), Lviv: KIUS, →ISBN, page 182
- Bulyka, A. M., editor (1996), “конь”, in Гістарычны слоўнік беларускай мовы [Historical Dictionary of the Belarusian Language] (in Belarusian), numbers 15 (катъ – коречный), Minsk: Belaruskaia navuka, →ISBN, page 288
Pannonian Rusyn
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Old Slovak kóň, from Proto-Slavic *kòňь.
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]конь (konʹ) m anim (diminutive конїк or конко, relational adjective коньски)
Usage notes
[edit]- The irregular locative form коньове (konʹove) is only used with motion verbs such as исц (isc) or шедлац (šedlac), for instance идзе на коньови (idze na konʹovi) or идзе на коньове (idze na konʹove, “he goes on the horse”).
Declension
[edit]| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | конь (konʹ) | конї (konji) |
| genitive | коня (konja) | коньох (konʹox) |
| dative | коньови (konʹovi) | коньом (konʹom) |
| accusative | коня (konja) | конї (konji) |
| instrumental | коньом (konʹom) | коньми / конями (konʹmi / konjami) |
| locative | коньови / коньове (konʹovi / konʹove) | коньох (konʹox) |
| vocative | коню (konju) | конї (konji) |
Derived terms
[edit]- водови конь m animal (vodovi konʹ)
- нилски конь m animal (nilski konʹ)
Related terms
[edit]Further reading
[edit]- Medʹeši, H.; Fejsa, M.; Timko-Djitko, O. (2010), “конь”, in Ramač, Ju., editor, Руско-сербски словнїк [Rusyn-Serbian Dictionary] (in Pannonian Rusyn), Novi Sad: Faculty of Philosophy
- Fejsa, M.; Šlemender, M.; Čelʹovski, S. (2022), “horse”, in Анґлийско-руски словнїк [English-Rusyn Dictionary] (in Pannonian Rusyn), Novi Sad: Faculty of Philosophy; Ruska matka, →ISBN, page 139
Russian
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Old East Slavic конь (konĭ), from Proto-Slavic *kòňь.
Pronunciation
[edit]- IPA(key): [konʲ]
Audio: (file) Audio (Saint Petersburg): (file)
Noun
[edit]конь • (konʹ) m anim (genitive коня́, nominative plural ко́ни, genitive plural коне́й, relational adjective ко́нный or ко́нский, diminutive конёк or ко́ник or коня́шка)
Usage notes
[edit]Although конь (konʹ) is sometimes used to refer to a horse of any gender, it has a masculine and noble ring to it, unlike the stylistically neutral ло́шадь (lóšadʹ).
Declension
[edit]Derived terms
[edit]* — analyzable, inherited from Proto-Slavic
Compound words:
- (*) конево́д m anim (konevód)
- конево́дство n (konevódstvo)
- конезаво́д m (konezavód)
- конезаво́дчик m anim (konezavódčik)
- (*) конова́л m anim (konovál)
- (*) коновя́зь m (konovjázʹ)
- (*) конокра́д m anim (konokrád)
* — analyzable, inherited from Proto-Slavic
Compounds:
- ко́ни дви́нуть pf (kóni dvínutʹ)
- конь в пальто́ (konʹ v palʹtó)
- не в коня́ корм (ne v konjá korm)
- попридержа́ть коне́й pf (poprideržátʹ konéj)
- принц на бе́лом коне́ m anim (princ na bélom koné)
- сфери́ческий конь в ва́кууме m anim (sferíčeskij konʹ v vákuume)
- троя́нский конь m anim (trojánskij konʹ)
- ход конём m (xod konjóm)
- Phrases
- по ко́ням (po kónjam)
- Proverbs
- дарёному коню́ в зу́бы не смо́трят (darjónomu konjú v zúby ne smótrjat)
- коне́й на перепра́ве не меня́ют (konéj na perepráve ne menjájut)
- куда конь с копы́том, туда́ и рак с клешнёй (kuda konʹ s kopýtom, tudá i rak s klešnjój)
- от рабо́ты ко́ни до́хнут (ot rabóty kóni dóxnut)
Descendants
[edit]- → Yup'ik: kuuniq
See also
[edit]| Chess pieces in Russian · ша́хматные фигу́ры (šáxmatnyje figúry) (layout · text) | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| коро́ль (korólʹ) | ферзь (ferzʹ) | ладья́ (ladʹjá) | слон (slon) | конь (konʹ) | пе́шка (péška) |
Further reading
[edit]- Dal, Vladimir (1880–1882), “конь”, in Толковый Словарь живаго великорускаго языка [Explanatory Dictionary of the Living Great Russian Language] (in Russian), 2nd edition, Publication of the bookseller-typographer Wolf, M. O.
- Belarusian terms derived from Old Ruthenian
- Belarusian terms inherited from Old Ruthenian
- Belarusian terms inherited from Proto-Slavic
- Belarusian terms derived from Proto-Slavic
- Belarusian terms with IPA pronunciation
- Belarusian terms with audio pronunciation
- Belarusian lemmas
- Belarusian nouns
- Belarusian masculine nouns
- Belarusian animal nouns
- Belarusian soft masculine-form nouns
- Belarusian soft masculine-form accent-d nouns
- Belarusian nouns with accent pattern d
- be:Chess
- be:Equids
- Old Church Slavonic terms inherited from Proto-Slavic
- Old Church Slavonic terms derived from Proto-Slavic
- Old Church Slavonic lemmas
- Old Church Slavonic nouns
- Old Church Slavonic masculine nouns
- Old Church Slavonic i-stem nouns
- Old Church Slavonic masculine i-stem nouns
- Old Church Slavonic soft o-stem nouns
- Old Church Slavonic soft masculine o-stem nouns
- Old East Slavic terms derived from Proto-Slavic
- Old East Slavic terms inherited from Proto-Slavic
- Old East Slavic terms with IPA pronunciation
- Old East Slavic lemmas
- Old East Slavic nouns
- Old East Slavic masculine nouns
- Old East Slavic terms with quotations
- Old East Slavic soft masculine o-stem nouns
- orv:Equids
- Old Ruthenian terms inherited from Proto-Slavic
- Old Ruthenian terms derived from Proto-Slavic
- Old Ruthenian lemmas
- Old Ruthenian nouns
- Old Ruthenian masculine nouns
- Old Ruthenian animal nouns
- Old Ruthenian terms with usage examples
- zle-ort:Equids
- zle-ort:Horses
- Pannonian Rusyn terms derived from Proto-Slavic
- Pannonian Rusyn terms derived from Old Slovak
- Pannonian Rusyn terms inherited from Proto-Slavic
- Pannonian Rusyn terms inherited from Old Slovak
- Pannonian Rusyn 1-syllable words
- Pannonian Rusyn terms with IPA pronunciation
- Rhymes:Pannonian Rusyn/ɔɲ
- Rhymes:Pannonian Rusyn/ɔɲ/1 syllable
- Pannonian Rusyn lemmas
- Pannonian Rusyn nouns
- Pannonian Rusyn masculine nouns
- Pannonian Rusyn animate nouns
- rsk:Chess
- rsk:Equids
- rsk:Horses
- Russian terms inherited from Proto-Slavic
- Russian terms inherited from Old East Slavic
- Russian terms derived from Proto-Slavic
- Russian terms derived from Old East Slavic
- Russian 1-syllable words
- Russian terms with IPA pronunciation
- Russian terms with audio pronunciation
- Russian lemmas
- Russian nouns
- Russian masculine nouns
- Russian animate nouns
- Russian terms with usage examples
- Russian poetic terms
- ru:Gymnastics
- ru:Chess
- Russian soft-stem masculine-form nouns
- Russian soft-stem masculine-form accent-f nouns
- Russian nouns with accent pattern f
- ru:Horses
- ru:Male animals
