namówić
Jump to navigation
Jump to search
Old Polish
[edit]Etymology
[edit]From na- + mówić. First attested in the fifteenth century.
Pronunciation
[edit]Verb
[edit]namówić pf (imperfective namawiać)
- (attested in Lesser Poland) to accuse, to blame
- 1895 [Fifteenth century], Franciszek Piekosiński, editor, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich. Kodeks Działyńskich I[1], Lesser Poland, pages 45–46:
- Vstawiamy, aczby kto o zlodzeystwo abo zboy przed sądem byl namowion (accusatur), a gdyby ten, ktory namowy, y ten namowiony bylibi w gedney dzedzynye abo pod gedną parrachią..., tym obiczagem badze myecz dawnoscz namowyony mymo geden rok, ale gdy ten, czso namowy, y tesz namowyony (actor et reus) bądą od syebie daleko, tedy gynsza dawnoscz namowyonemu (agentem) nye mosze bycz, gedno trzy lata
- [Ustawiamy, aczby kto o złodziejstwo abo zboj przed sądem był namowion (accusatur), a gdyby ten, ktory namowi, i ten namowiony byliby w jednej dziedzinie abo pod jedną parachiją..., tym obyczajem będzie mieć dawność namowiony mimo jeden rok. Ale gdy ten, czso namowi, i też namowiony (actor et reus) będą od siebie daleko, tedy jinsza dawność namowionemu (agentem) nie może być, jedno trzy lata]
- to persuade, to convince
- (attested in Greater Poland, Masovia) to mention
- 1885-2024 [c. 1428], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne[5], volume I, Międzyrzecz, Warsaw, page 482:
- Tale... dampnum non prefati Johannis esse sev fore censabitur takø *skodo namowonego [nie] bødze weszuane
- [Tale... dampnum non prefati Johannis esse sev fore censabitur taką szkodą namowionego [nie] będzie wezwane]
- mistranslation of Latin Latin allocūtus (“to speak”).
- 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 135:
- Namovyony (war. lub.: *namyawyal ge) allocutus (frangens panem et gustans satisque allocutus usque in lucem, sic profectus est Act 20, 11)
- [Namowiony (war. lub.: namawiał ge) allocutus (frangens panem et gustans satisque allocutus usque in lucem, sic profectus est Act 20, 11)]
Derived terms
[edit]nouns
Descendants
[edit]- Polish: namówić
References
[edit]- B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “namówić”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
Polish
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Old Polish namówić. By surface analysis, na- + mówić. Compare Czech namluvit or Macedonian намолува (namoluva).
Pronunciation
[edit]- IPA(key): /naˈmu.vit͡ɕ/
- (Middle Polish) IPA(key): /naˈmo.vit͡ɕ/
Audio: (file) - Rhymes: -uvit͡ɕ
- Syllabification: na‧mó‧wić
Verb
[edit]namówić pf (imperfective namawiać)
- (transitive) to talk into; to persuade, to convince [with na (+ accusative)], [with do (+ genitive)], [with żeby (+ past-tense clause or infinitive) ‘to (do) what’]
- (reflexive with się) to arrange (to plan or agree to meet or go somewhere with someone) [with na (+ accusative)], [with żeby (+ past-tense clause or infinitive) ‘to (do) what’], [with z (+ instrumental) ‘with whom’]
- Synonym: zmówić się
- (reflexive with się) to collude, to conspire [with z (+ instrumental) ‘with whom’]
- Synonym: zmówić się
- (transitive, Middle Polish) to enact
- Synonym: uchwalić
- (transitive, Middle Polish) to insult, to badmouth
- Synonyms: nagadać, nawymyślać
- (reflexive with się) to persuade each other, to convince one another [with na (+ accusative) or do (+ genitive) ‘to (do) what’]
- (reflexive with się, Middle Polish) to talk enough, to talk a lot
- (reflexive with się, Middle Polish) to be persuaded
- (reflexive with się, Middle Polish) to be arranged
Conjugation
[edit]Derived terms
[edit]adjective
adverb
nouns
Related terms
[edit]adjective
nouns
Further reading
[edit]- namówić in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
- namówić in Polish dictionaries at PWN
- Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “namowić”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “namowić się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- “NAMÓWIĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 02.10.2008
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “namówić”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861) “namówić”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1904), “namówić”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 3, Warsaw, page 104
- namówić in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
Categories:
- Old Polish terms prefixed with na-
- Old Polish terms with IPA pronunciation
- Old Polish lemmas
- Old Polish verbs
- Old Polish perfective verbs
- Lesser Poland Old Polish
- Old Polish terms with quotations
- Greater Poland Old Polish
- Masovia Old Polish
- Polish terms inherited from Old Polish
- Polish terms derived from Old Polish
- Polish terms prefixed with na-
- Polish 3-syllable words
- Polish terms with IPA pronunciation
- Polish terms with audio links
- Rhymes:Polish/uvit͡ɕ
- Rhymes:Polish/uvit͡ɕ/3 syllables
- Polish lemmas
- Polish verbs
- Polish perfective verbs
- Polish transitive verbs
- Polish reflexive verbs
- Middle Polish