pokój

See also: pokoj and Pokoj

Old Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *h₂epó

Proto-Indo-European *h₂pó

Proto-Balto-Slavic *pa

Proto-Slavic *po

Proto-Slavic *po-

Proto-Indo-European *kʷyeh₁-

Proto-Slavic *kojь

Proto-Slavic *pokòjь

Old Polish pokój

Inherited from Proto-Slavic *pokòjь. The semantic shift of peace > room was through a meaning of place of peace, rest. First attested in 1393.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /pɔkɔːj/
• IPA^(key): (15^th CE) /pɔkoj/

Noun

pokój m inan (diminutive pokoik)

1. peace (lack of worry)
   • 1874-1891 [End of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[2], [3], [4]}, volume XXV, page 237:

     Przed nym (sc. dyjabłem) nye mamy pokoya, acz nye badze miloscz thwoya

     [Przed nim (sc. dyjabłem) nie mamy pokoja, acz nie będzie miłość twoja]

   • 1881 [1460], “Wydanie krakowskie dzieła Jana z Turrekrematy Explanatio in Psalterium”, in Józef Przyborowski, editor, Przegląd Bibliograficzno-Archeologiczny. Dwutygodnik ilustrowany poświęcony bibliografii, archeologii, numizmatyce, heraldyce, historii, sztukom pięknym i literaturze, volume I, Bydgoszcz, page 187:

     Myly boze, daj pokoy, myr!

     [Miły Boże, daj pokoj, mir!]

2. (attested in Masovia) peace (time without war)
   • 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 12:

     Tho wszytko czassv pokoya a sgodi (tempore pacis et concordiae) *myesczye ma thylko, alye czassu walecznego nykake

     [To wszytko czasu pokoja a zgody (tempore pacis et concordiae) mieśce ma tylko, ale czasu walecznego nikakie]

3. (attested in Greater Poland) peace (state of calm, unquestioned possession)
   • 1967 [1393], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 63, Kościan:

     Jaco Boguslaw vmouil zsz Yaffroskø, ysz mu mala w Karnine dacz pokoy

     [Jako Bogusław umowił z Jafroszką, iż mu miała w Karninie dać pokoj]

4. covenant, agreement, pact
   • 1875 [End of the 15th century], Stanisław Motty, editor, Książeczka do nabożeństwa Jadwigi księżniczki polskiej‎^[5], Modlitewnik Nawojki, page 42:

     Przez czya pokoy myedzy czlowyekyem y angyolem vczynyon yest

     [Przez cię pokoj miedzy człowiekiem i anjołem uczynion jest]

5. public order
   • [c. 1455-1460], Rękopiśmienne ekscerpty, pages 13, 4:

     Letales ictus seu wlnera, que in recenti facto non deprehensa sunt, iustis expositis diebus conqueri debent et pacis fractor, pokoyv slamacz, iustis sentenciis sequi

     [Letales ictus seu wlnera, que in recenti facto non deprehensa sunt, iustis expositis diebus conqueri debent et pacis fractor, pokoju złamać, iustis sentenciis sequi]

6. room (part of a building)
   • 1930 [c. 1455], “III Reg”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 17, 19:

     A wszøw sina gey z gey lona y nyosl gy do pokoia (in cenaculum), tu gdzesz on bidlyl

     [A wziąw syna jej z jej łona i niosł ji do pokoja (in cenaculum), tu gdzież on bydlił]

Derived terms

adjective

• pokojny

adverbs

• w pokoju
• z pokojem

noun

• pokojnoć
• pokojność

verbs

• być na pokoju impf
• pokoić impf

Related terms

adverb

• pokojnie
• pokojno

verbs

• koić impf

Descendants

• Polish: pokój
• Silesian: pokōj

References

• Boryś, Wiesław (2005), “pokój”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Bańkowski, Andrzej (2000), “pokój”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “pokój”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *h₂epó

Proto-Indo-European *h₂pó

Proto-Balto-Slavic *pa

Proto-Slavic *po

Proto-Slavic *po-

Proto-Indo-European *kʷyeh₁-

Proto-Slavic *kojь

Proto-Slavic *pokòjь

Old Polish pokój

Polish pokój

Inherited from Old Polish pokój.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /ˈpɔ.kuj/

• (Middle Polish) IPA^(key): /ˈpɔ.koj/

• Audio 1:

  (file)

• Audio 2:

  (file)

• Audio 3:

  (file)

• Rhymes: -ɔkuj
• Syllabification: po‧kój
• Homophone: Pokój

Noun

pokój m inan (diminutive pokoik, related adjective pokojowy, abbreviation p. or pok.)

1. (countable) room (part of a building)

   Synonym: izba

2. (uncountable) peace (time without war) [with między (+ instrumental) ‘between whom’]

   Synonym: mir

3. (uncountable, politics) peace agreement (pact or arrangement to stop war)

   Synonyms: mir, rozejm, zawieszenie broni

4. (uncountable) peace (attitude of favor and reconciliation)

   Synonym: spokój

5. (uncountable, archaic) peace (state without worry)

   Synonym: spokój

6. (Middle Polish) rest (lack of action)

   Synonyms: bezczynność, odpoczynek

7. (Middle Polish) inviolability of man

   Synonym: nietykalność

8. (Middle Polish) silence (lack of sound or talking)

   Synonyms: cisza, milczenie

9. (Middle Polish, law) undisputed right of possession
10. (Middle Polish) ban on disturbing the peace
11. (Middle Polish) friendliness (lack of hostility)
12. (Middle Polish) eternal salvation, eternal happiness

Declension

Declension of pokój

	singular	plural
nominative	pokój	pokoje
genitive	pokoju	pokojów/pokoi
dative	pokojowi	pokojom
accusative	pokój	pokoje
instrumental	pokojem	pokojami
locative	pokoju	pokojach
vocative	pokoju	pokoje

Derived terms

adjective

• antypokojowy
• pokojowy

adverb

• pokojowo

interjection

• niech spoczywa w pokoju

nouns

• fajka pokoju
• gołąbek pokoju
• pokojowa
• pokojowiec
• pokojowość
• pokojówka
• pokój Boży
• pokój dziecinny
• przedpokój
• sędzia pokoju

verbs

• wypalić fajkę pokoju pf

verbs

• pokoić impf

Related terms

adjectives

• spokojny

nouns

• pokoiczek
• spokój

verbs

• koić impf

Related terms

noun

• spokój

Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), pokój is one of the most used words in Polish, appearing 6 times in scientific texts, 45 times in news, 46 times in essays, 61 times in fiction, and 37 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 195 times, making it the 282nd most common word in a corpus of 500,000 words.

Further reading

• pokój in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• pokój in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “pokoj”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Wiesław Morawski (05.03.2019), “POKÓJ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “pokój”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “pokój”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1908), “pokój”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 4, Warsaw, page 507
• Wanda Decyk-Zięba, editor (2018-2022), “pokój”, in Dydaktyczny Słownik Etymologiczno-historyczny Języka Polskiego [A Didactic, Historical, Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), →ISBN