բերան

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Armenian[edit]

Etymology[edit]

From Old Armenian բերան (beran).

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

բերան (beran)

  1. mouth
    փակի՛ բերանդpʿakí berandshut your mouth!
  2. (figuratively) opening, entrance, aperture, outlet
  3. (figuratively) mouth (of a river)
  4. (figuratively) edge, blade (of a knife, sword, etc.)

Declension[edit]


Old Armenian[edit]

Etymology[edit]

From Proto-Indo-European *bʰer-ano-, from *bʰerH- (to bore, pierce), the “mouth” being perceived as a “hole, opening”; cognates include Lithuanian burnà (mouth), Ancient Greek φάρυγξ (phárunx, throat), Latin frūmen (larynx, throat), Old Norse barki (throat, windpipe), Bulgarian бърна (bǎrna, lip).[1][2]

Noun[edit]

բերան (beran)

  1. mouth
    ի բերան, ի բերանոյi beran, i beranoyby heart, by rote
    ի բերան գիտել, ուսանել, առնուլ, ունելi beran gitel, usanel, aṙnul, unelto learn by heart
    աղաղակէր ամենայն բերանałałakēr amenayn beranevery one or body cried out, all the people cried out
    բերան ժողովոյնberan žołovoynorator of the assembly or council
    նա եղիցի քեզ բերանna ełicʿi kʿez beranhe will speak for you
    ի բերանս լինել, հարկանիլ, տապալիլ, բերան ի վայր անկանիլi berans linel, harkanil, tapalil, beran i vayr ankanilto fall upon one's face
    բերան ի բերանberan i beranface to face
    գոյժ ի բերան առնուլgoyž i beran aṙnulto bring bad news
    երգս ի բերան առնուլergs i beran aṙnulto sing, to warble
    ընդ մի բերան, ի միոջէ բերանոյənd mi beran, i mioǰē beranoywith one voice, unanimous
    բերան ի վայր, ի վերայ բերանոյberan i vayr, i veray beranoylying upon one's face
    ընդ բերան ածելənd beran acelto repeat incessantly
    բանս ի բերան դնելbans i beran dnelto suggest, to hint
  2. (figuratively) entrance, opening; narrow entrance of a harbour; orifice; defile; anus
    բերան գետոյberan getoymouth of a river
    բերանք ճրագացberankʿ čragacʿreceptacle for oil in a lamp
  3. (figuratively) edge, blade (of a knife, sword, etc.)
    բերան սրոյberan sroyedge of a sword
    արկանել, կոտորել ի բերան սրոյ, հարկանել բերանով սուսերիarkanel, kotorel i beran sroy, harkanel beranov suserito kill with the sword, to put to the sword
  4. (figuratively) beginning
    ի բերան սովունi beran sovunat the beginning of the famine
  5. (figuratively) person
    ըստ բերանəst beraneach, so much a head, apiece
    ի բերանոյ ուրուքi beranoy urukʿon account of or in the name of someone
  6. (figuratively) order, command; testimony
    գրել ինչ ի բերանոյ ուրուքgrel inčʿ i beranoy urukʿto write under dictation

Declension[edit]

Synonyms[edit]

Derived terms[edit]

Related terms[edit]

Descendants[edit]

References[edit]

  1. ^ Ačaṙyan, Hračʿya (1940) Hayocʿ lezvi patmutʿyun [History of the Armenian Language] (in Armenian), volume I, Yerevan: University Press, pages 40–41
  2. ^ Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “բերան”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (in Armenian), 2nd edition, Yerevan: University Press

Further reading[edit]

  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “բերան”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “բերան”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy