բերան

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Armenian[edit]

Etymology[edit]

From Old Armenian բերան ‎(beran).

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

բերան ‎(beran)

  1. mouth
    փակի՛ բերանդpʿakí berand ― shut your mouth!
  2. (figuratively) opening, entrance, aperture, outlet
  3. (figuratively) mouth (of a river)
  4. (figuratively) edge, blade (of a knife, sword, etc.)

Declension[edit]


Old Armenian[edit]

Etymology[edit]

From Proto-Indo-European *bʰer- ‎(to bore, pierce), the “mouth” being perceived as a “hole, opening”. Cognates include Lithuanian burnà ‎(mouth), Ancient Greek φάρυγξ ‎(phárunks, throat), Latin frūmen ‎(larynx, throat), Old Norse barki ‎(throat, windpipe), Bulgarian бърна ‎(bǎrna, lip). Related to բահ ‎(bah, spade, shovel) and բիր ‎(bir, club, cudgel).

Noun[edit]

բերան ‎(beran

  1. mouth
    ի բերան, ի բերանոյi beran, i beranoy ― by heart, by rote
    ի բերան գիտել, ուսանել, առնուլ, ունելi beran gitel, usanel, aṙnul, unel ― to learn by heart
    աղաղակէր ամենայն բերանałałakēr amenayn beran ― every one or body cried out, all the people cried out
    բերան ժողովոյնberan žołovoyn ― orator of the assembly or council
    նա եղիցի քեզ բերանna ełicʿi kʿez beran ― he will speak for you
    ի բերանս լինել, հարկանիլ, տապալիլ, բերան ի վայր անկանիլi berans linel, harkanil, tapalil, beran i vayr ankanil ― to fall upon one's face
    բերան ի բերանberan i beran ― face to face
    գոյժ ի բերան առնուլgoyž i beran aṙnul ― to bring bad news
    երգս ի բերան առնուլergs i beran aṙnul ― to sing, to warble
    ընդ մի բերան, ի միոջէ բերանոյənd mi beran, i mioǰē beranoy ― with one voice, unanimous
    բերան ի վայր, ի վերայ բերանոյberan i vayr, i veray beranoy ― lying upon one's face
    ընդ բերան ածելənd beran acel ― to repeat incessantly
    բանս ի բերան դնելbans i beran dnel ― to suggest, to hint
  2. (figuratively) entrance, opening; narrow entrance of a harbour; orifice; defile; anus
    բերան գետոյberan getoy ― mouth of a river
    բերանք ճրագացberankʿ čragacʿ ― receptacle for oil in a lamp
  3. (figuratively) edge, blade (of a knife, sword, etc.)
    բերան սրոյberan sroy ― edge of a sword
    արկանել, կոտորել ի բերան սրոյ, հարկանել բերանով սուսերիarkanel, kotorel i beran sroy, harkanel beranov suseri ― to kill with the sword, to put to the sword
  4. (figuratively) beginning
    ի բերան սովունi beran sovun ― at the beginning of the famine
  5. (figuratively) person
    ըստ բերանəst beran ― each, so much a head, apiece
    ի բերանոյ ուրուքi beranoy urukʿ ― on account of or in the name of someone
  6. (figuratively) order, command; testimony
    գրել ինչ ի բերանոյ ուրուքgrel inčʿ i beranoy urukʿ ― to write under dictation

Declension[edit]

Synonyms[edit]

Derived terms[edit]

Descendants[edit]

References[edit]

  • բերան in Hračʿeay Ačaṙean (1971–79), Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words], in 4 vols (second edition), Yerevan: Yerevan State University [Reprint of the original edition: 1926–1935, in 7 volumes, Yerevan]
  • բերան in Mathias Bedrossian (1879), New Dictionary Armenian–English, Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • բերան in Gabriēl Awetikʿean, Xačʿatur Siwrmēlean, Mkrtičʿ Awgerean (1836–37), Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language, a.k.a. NHB], in 2 vols, Venice: S. Lazarus Armenian Academy