Jump to content

गौर

From Wiktionary, the free dictionary
See also: गरि, गिरी, गोरा, गोर, गोरी, गुरू, गिरि, and गुरु

Hindi

[edit]

Pronunciation

[edit]

Etymology 1

[edit]

Borrowed from Sanskrit गौर (gaura).

Adjective

[edit]

गौर • (gaur) (indeclinable, Urdu spelling گور)

  1. white
  2. pale
  3. fair

Etymology 2

[edit]

Inherited from Sanskrit गौरी (gaurī).

Proper noun

[edit]

गौर • (gaur) f (Urdu spelling گور)

  1. Hindu goddess Parvati
Declension
[edit]
Declension of गौर (sg-only fem cons-stem)
singular
direct गौर
gaur
oblique गौर
gaur
vocative गौर
gaur
Synonyms
[edit]

Etymology 3

[edit]

From Arabic غَوْر (ḡawr, “bottom, depth, (fig.) deepness in thought”).

Noun

[edit]

गौर • (gaur) m (Urdu spelling غور)

  1. nuqtaless form of ग़ौर (ġaur)
Declension
[edit]
Declension of गौर (masc cons-stem)
singular plural
direct गौर
gaur 		गौर
gaur
oblique गौर
gaur 		गौरों
gaurõ
vocative गौर
gaur 		गौरो
gauro

Sanskrit

[edit]

Alternative scripts

[edit]
Alternative scripts

Etymology

[edit]

Probably related to गो (gó, “cow”). The original sense would be "gaur (animal)", whence the other senses including "pale yellow-reddish > brilliant".[1]

Pronunciation

[edit]

Adjective

[edit]

गौ॒र • (gaurá) stem

  1. (in comp. or ifc. g. कडारादि) white, yellowish, reddish, pale red
  2. shining, brilliant, clean, beautiful

Declension

[edit]
Masculine a-stem declension of गौ॒र
singular dual plural
nominative गौ॒रः (gauráḥ) गौ॒रौ (gauráu)
गौ॒रा¹ (gaurā́¹) 		गौ॒राः (gaurā́ḥ)
गौ॒रासः॑¹ (gaurā́saḥ¹)
accusative गौ॒रम् (gaurám) गौ॒रौ (gauráu)
गौ॒रा¹ (gaurā́¹) 		गौ॒रान् (gaurā́n)
instrumental गौ॒रेण॑ (gauréṇa) गौ॒राभ्या॑म् (gaurā́bhyām) गौ॒रैः (gauráiḥ)
गौ॒रेभिः॑¹ (gaurébhiḥ¹)
dative गौ॒राय॑ (gaurā́ya) गौ॒राभ्या॑म् (gaurā́bhyām) गौ॒रेभ्यः॑ (gaurébhyaḥ)
ablative गौ॒रात् (gaurā́t) गौ॒राभ्या॑म् (gaurā́bhyām) गौ॒रेभ्यः॑ (gaurébhyaḥ)
genitive गौ॒रस्य॑ (gaurásya) गौ॒रयोः॑ (gauráyoḥ) गौ॒राणा॑म् (gaurā́ṇām)
locative गौ॒रे (gauré) गौ॒रयोः॑ (gauráyoḥ) गौ॒रेषु॑ (gauréṣu)
vocative गौर॑ (gáura) गौरौ॑ (gáurau)
गौरा॑¹ (gáurā¹) 		गौराः॑ (gáurāḥ)
गौरा॑सः¹ (gáurāsaḥ¹)
  • ¹Vedic
Feminine ī-stem declension of गौ॒री
singular dual plural
nominative गौ॒री (gaurī́) गौ॒र्यौ॑ (gauryàu)
गौ॒री¹ (gaurī́¹) 		गौ॒र्यः॑ (gauryàḥ)
गौ॒रीः¹ (gaurī́ḥ¹)
accusative गौ॒रीम् (gaurī́m) गौ॒र्यौ॑ (gauryàu)
गौ॒री¹ (gaurī́¹) 		गौ॒रीः (gaurī́ḥ)
instrumental गौ॒र्या (gauryā́) गौ॒रीभ्या॑म् (gaurī́bhyām) गौ॒रीभिः॑ (gaurī́bhiḥ)
dative गौ॒र्यै (gauryái) गौ॒रीभ्या॑म् (gaurī́bhyām) गौ॒रीभ्यः॑ (gaurī́bhyaḥ)
ablative गौ॒र्याः (gauryā́ḥ)
गौ॒र्यै² (gauryái²) 		गौ॒रीभ्या॑म् (gaurī́bhyām) गौ॒रीभ्यः॑ (gaurī́bhyaḥ)
genitive गौ॒र्याः (gauryā́ḥ)
गौ॒र्यै² (gauryái²) 		गौ॒र्योः (gauryóḥ) गौ॒रीणा॑म् (gaurī́ṇām)
locative गौ॒र्याम् (gauryā́m) गौ॒र्योः (gauryóḥ) गौ॒रीषु॑ (gaurī́ṣu)
vocative गौरि॑ (gáuri) गौर्यौ॑ (gáuryau)
गौरी॑¹ (gáurī¹) 		गौर्यः॑ (gáuryaḥ)
गौरीः॑¹ (gáurīḥ¹)
  • ¹Vedic
  • ²Brāhmaṇas
Neuter a-stem declension of गौ॒र
singular dual plural
nominative गौ॒रम् (gaurám) गौ॒रे (gauré) गौ॒राणि॑ (gaurā́ṇi)
गौ॒रा¹ (gaurā́¹)
accusative गौ॒रम् (gaurám) गौ॒रे (gauré) गौ॒राणि॑ (gaurā́ṇi)
गौ॒रा¹ (gaurā́¹)
instrumental गौ॒रेण॑ (gauréṇa) गौ॒राभ्या॑म् (gaurā́bhyām) गौ॒रैः (gauráiḥ)
गौ॒रेभिः॑¹ (gaurébhiḥ¹)
dative गौ॒राय॑ (gaurā́ya) गौ॒राभ्या॑म् (gaurā́bhyām) गौ॒रेभ्यः॑ (gaurébhyaḥ)
ablative गौ॒रात् (gaurā́t) गौ॒राभ्या॑म् (gaurā́bhyām) गौ॒रेभ्यः॑ (gaurébhyaḥ)
genitive गौ॒रस्य॑ (gaurásya) गौ॒रयोः॑ (gauráyoḥ) गौ॒राणा॑म् (gaurā́ṇām)
locative गौ॒रे (gauré) गौ॒रयोः॑ (gauráyoḥ) गौ॒रेषु॑ (gauréṣu)
vocative गौर॑ (gáura) गौरे॑ (gáure) गौरा॑णि (gáurāṇi)
गौरा॑¹ (gáurā¹)
  • ¹Vedic

Noun

[edit]

गौ॒र • (gaurá) stem, m

  1. white, yellowish (the colour)
  2. gaur, a kind of buffalo (Bos gaurus, often classed with the गवय)
  3. white mustard (the seed of which is used as a weight, = 3 राज-सर्षपs)
  4. Grislea tomentosa (धव) L.
  5. a species of rice
  6. the moon
  7. (astronomy) the planet Jupiter
  8. name of the नाग शेष
  9. name of चैतन्य (compare -चन्द्र)
  10. name of a योग teacher (son of शुक and पीवरी)
  11. (in the plural) name of a family (compare °रात्रेय)

Declension

[edit]
Masculine a-stem declension of गौ॒र
singular dual plural
nominative गौ॒रः (gauráḥ) गौ॒रौ (gauráu)
गौ॒रा¹ (gaurā́¹) 		गौ॒राः (gaurā́ḥ)
गौ॒रासः॑¹ (gaurā́saḥ¹)
accusative गौ॒रम् (gaurám) गौ॒रौ (gauráu)
गौ॒रा¹ (gaurā́¹) 		गौ॒रान् (gaurā́n)
instrumental गौ॒रेण॑ (gauréṇa) गौ॒राभ्या॑म् (gaurā́bhyām) गौ॒रैः (gauráiḥ)
गौ॒रेभिः॑¹ (gaurébhiḥ¹)
dative गौ॒राय॑ (gaurā́ya) गौ॒राभ्या॑म् (gaurā́bhyām) गौ॒रेभ्यः॑ (gaurébhyaḥ)
ablative गौ॒रात् (gaurā́t) गौ॒राभ्या॑म् (gaurā́bhyām) गौ॒रेभ्यः॑ (gaurébhyaḥ)
genitive गौ॒रस्य॑ (gaurásya) गौ॒रयोः॑ (gauráyoḥ) गौ॒राणा॑म् (gaurā́ṇām)
locative गौ॒रे (gauré) गौ॒रयोः॑ (gauráyoḥ) गौ॒रेषु॑ (gauréṣu)
vocative गौर॑ (gáura) गौरौ॑ (gáurau)
गौरा॑¹ (gáurā¹) 		गौराः॑ (gáurāḥ)
गौरा॑सः¹ (gáurāsaḥ¹)
  • ¹Vedic

Noun

[edit]

गौ॒र • (gaurá) stem, n

  1. white mustard
  2. name of a potherb
  3. saffron (compare कनक-)
  4. the filament of a lotus
  5. gold
  6. orpiment
  7. = गौरिका
  8. the earth
  9. red chalk
  10. a yellow pigment or dye (गो-रोचना, ‘orpiment’)
  11. turmeric (रजनी)
  12. name of several other plants (प्रियंगु, मञ्जिष्ठा, श्वेत-दूर्वा, मल्लिका, तुलसी, सुवर्ण-कदली, आकाश-मांसी)
  13. name of several metres (one of 4×12 syllables; another of 4×13 syllables; another of 4×26 long syllables)
  14. (music) a kind of measure
  15. name of a रागिणी
  16. (Hinduism) ‘brilliant Goddess’, शिव's wife पार्वती
  17. name of वरुण's wife
  18. name of a विद्या-देवी
  19. name of शाक्य-मुनि's mother
  20. name of the wife of वि-रजस् and mother of सु-धामन्
  21. name of several other women
  22. name of several rivers (one originally the wife of प्रसेन-जित् or युवनाश्व, changed by his curse into the river बाहु-दा.); ([compare Lat. gilvus?])

Declension

[edit]
Neuter a-stem declension of गौ॒र
singular dual plural
nominative गौ॒रम् (gaurám) गौ॒रे (gauré) गौ॒राणि॑ (gaurā́ṇi)
गौ॒रा¹ (gaurā́¹)
accusative गौ॒रम् (gaurám) गौ॒रे (gauré) गौ॒राणि॑ (gaurā́ṇi)
गौ॒रा¹ (gaurā́¹)
instrumental गौ॒रेण॑ (gauréṇa) गौ॒राभ्या॑म् (gaurā́bhyām) गौ॒रैः (gauráiḥ)
गौ॒रेभिः॑¹ (gaurébhiḥ¹)
dative गौ॒राय॑ (gaurā́ya) गौ॒राभ्या॑म् (gaurā́bhyām) गौ॒रेभ्यः॑ (gaurébhyaḥ)
ablative गौ॒रात् (gaurā́t) गौ॒राभ्या॑म् (gaurā́bhyām) गौ॒रेभ्यः॑ (gaurébhyaḥ)
genitive गौ॒रस्य॑ (gaurásya) गौ॒रयोः॑ (gauráyoḥ) गौ॒राणा॑म् (gaurā́ṇām)
locative गौ॒रे (gauré) गौ॒रयोः॑ (gauráyoḥ) गौ॒रेषु॑ (gauréṣu)
vocative गौर॑ (gáura) गौरे॑ (gáure) गौरा॑णि (gáurāṇi)
गौरा॑¹ (gáurā¹)
  • ¹Vedic

Descendants

[edit]
  • → Old Javanese: gora
    • > Javanese: ꦒꦺꦴꦫ (gora) (inherited)

See also

[edit]
Colors in Sanskrit · रङ्ग (raṅga) (layout · text)
     श्वेत (śvetá), शुक्ल (śuklá), शुभ्र (śubhrá), धवल (dhavalá), गौर (gaurá)      धूमल (dhūmala), धूसर (dhūsara), पलित (palitá), मलिन (malina), रजत (rajata), कपोतक (kapotaká)      कृष्ण (kṛṣṇa), काल (kāla), श्याम (śyāma), श्याव (śyāva), कज्जल (kajjala)
             रक्त (rakta), रुधिर (rudhira), सिन्दूर (sindūra), अरुष (aruṣa), ताम्र (tāmra); रोहित (rohita), लोहित (lohita)              नारङ्ग (nāraṅga), कमल (kamala); कद्रु (kadru), बभ्रु (babhru), कपिश (kapiśa)              पीत (pīta), कषाय (kaṣāya), पिङ्गल (piṅgala); पाण्डु (pāṇḍu), हिरण्य (hiraṇya),
             शादहरित (śā́daharita)              हरित (harita), पलाश (palāśa), शाद्वल (śādvala), मारकत (mārakata)              नील (nī́la)
             कपोतक (kapotaká)              आकाशवर्ण (ākāśavarṇa) , राजावर्त (rājāvarta), वैडूर्य (vaiḍūrya)              नील (nī́la), मेचक (mecaka), कालक (kālaka)
             धूम्र (dhūmra); तुत्थ (tuttha)              शोण (śóṇa), नीललोहित (nīlalohita)              पाटल (pāṭala), अरुण (aruṇa), ब्रध्न (bradhna)

References

[edit]
  1. ^ Mayrhofer, Manfred (1992), “gaurá-”, in Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Etymological Dictionary of Old Indo-Aryan]‎[1] (in German), volume 1, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 503

Further reading

[edit]
Retrieved from "https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=गौर&oldid=87509710"