Jump to content

-iş

From Wiktionary, the free dictionary

Azerbaijani

[edit]

Etymology 1

[edit]

Cognate with Uyghur -ىش (-ish).

Pronunciation

[edit]

Suffix

[edit]
preceding vowel
a / ı e / ə / i̇ o / u ö / ü
postconsonantal -ış -iş -uş -üş
postvocalic -yış -yiş -yuş -yüş

-iş

  1. Suffix creating nouns from verbs.[1]
    axtarmaq (to search) + ‎-ış → ‎axtarış (search)
    satmaq (to sell) + ‎-ış → ‎satış (sale)
    oyanmaq (to awake) + ‎-ış → ‎oyanış (awakening)
    girmək (to enter) + ‎-iş → ‎giriş (entrance)
    getmək (to walk, to travel) + ‎-iş → ‎gediş (journey)
    uçmaq (to fly) + ‎-uş → ‎uçuş (flight)
    udmaq (to win) + ‎-uş → ‎uduş (win, gain)
    gülmək (to laugh) + ‎-üş → ‎gülüş (laughter)
    görmək (to see) + ‎-üş → ‎görüş (meeting, encounter)
    söymək (to curse, to scold) + ‎-üş → ‎söyüş (curse, foul language)
    yaşamaq (to live) + ‎-yış → ‎yaşayış
    anlamaq (to understand) + ‎-yış → ‎anlayış
Usage notes
[edit]

A notable irregularity is yürümək, taking :

yürümək (to go) + ‎ → ‎yürüş (march)
Declension
[edit]
Declension of -iş
singular plural
nominative -iş -işlər
definite accusative -işi -işləri
dative -işə -işlərə
locative -işdə -işlərdə
ablative -işdən -işlərdən
definite genitive -işin -işlərin
Possessive forms of -iş
nominative
singular plural
mənim (“my”) -işim -işlərim
sənin (“your”) -işin -işlərin
onun (“his/her/its”) -işi -işləri
bizim (“our”) -işimiz -işlərimiz
sizin (“your”) -işiniz -işləriniz
onların (“their”) -işi or -işləri -işləri
accusative
singular plural
mənim (“my”) -işimi -işlərimi
sənin (“your”) -işini -işlərini
onun (“his/her/its”) -işini -işlərini
bizim (“our”) -işimizi -işlərimizi
sizin (“your”) -işinizi -işlərinizi
onların (“their”) -işini or -işlərini -işlərini
dative
singular plural
mənim (“my”) -işimə -işlərimə
sənin (“your”) -işinə -işlərinə
onun (“his/her/its”) -işinə -işlərinə
bizim (“our”) -işimizə -işlərimizə
sizin (“your”) -işinizə -işlərinizə
onların (“their”) -işinə or -işlərinə -işlərinə
locative
singular plural
mənim (“my”) -işimdə -işlərimdə
sənin (“your”) -işində -işlərində
onun (“his/her/its”) -işində -işlərində
bizim (“our”) -işimizdə -işlərimizdə
sizin (“your”) -işinizdə -işlərinizdə
onların (“their”) -işində or -işlərində -işlərində
ablative
singular plural
mənim (“my”) -işimdən -işlərimdən
sənin (“your”) -işindən -işlərindən
onun (“his/her/its”) -işindən -işlərindən
bizim (“our”) -işimizdən -işlərimizdən
sizin (“your”) -işinizdən -işlərinizdən
onların (“their”) -işindən or -işlərindən -işlərindən
genitive
singular plural
mənim (“my”) -işimin -işlərimin
sənin (“your”) -işinin -işlərinin
onun (“his/her/its”) -işinin -işlərinin
bizim (“our”) -işimizin -işlərimizin
sizin (“your”) -işinizin -işlərinizin
onların (“their”) -işinin or -işlərinin -işlərinin
Derived terms
[edit]

Etymology 2

[edit]

Pronunciation

[edit]

Suffix

[edit]
preceding vowel
a / ı e / ə / i̇ o / u ö / ü
postconsonantal -ış -iş -uş -üş
postvocalic

-iş

  1. Reciprocative suffix.[2]
    baxmaq + ‎-iş → ‎baxışmaq
    bitmək + ‎-iş → ‎bitişmək
    çəkmək + ‎-iş → ‎çəkişmək
    vurmaq (to hit, punch) + ‎-iş → ‎vuruşmaq (to battle, fight)
    döymək (to beat) + ‎-iş → ‎döyüşmək (to fight, combat)
    yürümək + ‎ → ‎yürüşmək
    tanımaq + ‎ → ‎tanışmaq
Usage notes
[edit]

Verbs with monosyllabic vowel-ending stems generally take a y before the suffixes -il, -in, or -iş:

demək (to say) + ‎-iş → ‎deyişmək (to argue)
Derived terms
[edit]

References

[edit]
  1. ^ Şirəliyev, Məmmədağa; Sevortyan, Ervand (1971), “-iş”, in Grammatika azerbajdžanskovo jazyka. Fonetika, morfologija i sintaksis. [Grammar of Azerbaijani language. Phonetics, morphology, syntax.], Baku: Elm, page 54.
  2. ^ Şirəliyev, Məmmədağa; Sevortyan, Ervand (1971), “-iş”, in Grammatika azerbajdžanskovo jazyka. Fonetika, morfologija i sintaksis. [Grammar of Azerbaijani language. Phonetics, morphology, syntax.], Baku: Elm, page 96.

Crimean Tatar

[edit]

Etymology

[edit]

From Proto-Turkic *-iĺč.

Suffix

[edit]

-iş

  1. Derived reciprocal forms of verbs.
    tapmaq (to find) + ‎-ış → ‎tapışmaq (to find each other)

Turkish

[edit]

Pronunciation

[edit]

Etymology 1

[edit]

Inherited from Ottoman Turkish ـش (-iş), from Old Anatolian Turkish ـش (), from Proto-Turkic *-iĺ.

Suffix

[edit]
preceding vowel
a / ı e / i o / u ö / ü
postconsonantal -ış -iş -uş -üş
postvocalic -yış -yiş -yuş -yüş

-iş (noun-forming suffixes)

  1. Derives nouns from verbs.
    bakmak (to look) + ‎-ış → ‎bakış (look)
    inmek (to land) + ‎-iş → ‎iniş (landing)
    görmek (to see) + ‎-üş → ‎görüş (sight)
Derived terms
[edit]

Etymology 2

[edit]

Inherited from Ottoman Turkish ـش (-iş), from Old Anatolian Turkish ـش (-iş), from Proto-Turkic *-iĺč.

Suffix

[edit]
preceding vowel
a / ı e / i o / u ö / ü
postconsonantal -ış -iş -uş -üş
postvocalic

-iş

  1. Derives reciprocal forms of verbs.
    bakmak (to look) + ‎-ış → ‎bakışmak (to look at each other)
    sevmek (to like, love) + ‎-iş → ‎sevişmek (to make love)
Derived terms
[edit]

Etymology 3

[edit]

Inherited from Proto-Turkic *-č.

Suffix

[edit]

-iş

  1. A suffix forming terms of endearment.
    kedi (cat) + ‎ → ‎kediş (kitty)
Usage notes
[edit]
  • Stritcly speaking, -iş doesn't adhere to a vowel harmony rule and the variant that will give the euphonious result is chosen almost arbitrarily. Tatlış and tatliş (from tatlı) coexist. For some given names there are multiple affectionate alternative forms ending in -oş, -iş, -üş, etc.
Derived terms
[edit]