tutmaq

Azerbaijani

Other scripts

Cyrillic		тутмаг
Arabic		توتماق

Etymology

Inherited from Old Anatolian Turkish طوتمق (dutmaq), from Proto-Turkic *tut- (“to grasp”). Cognate with Old Turkic 𐱃𐰆𐱃 (tut-, “to keep, catch, own”), Turkish tutmak (“to catch, keep”), Bashkir тотоу (totow, “to keep, hold”), Chuvash тытма (tytma, “to keep, hold”), Khakas & Shor тударға (tudarğa, “to keep, hold, catch, seize, rule, hold back”), Kyrgyz тутуу (tutuu, “to catch”), Turkmen tutmak (“to hold, keep, catch, hire, fill”), Tuvan тудар (tudar, “to hold, catch, grab”), Uzbek tutmoq (“to take, hold, catch”), Yakut тут (tut, “to hold, seize, grab, catch”).

Pronunciation

• IPA^(key): [tutˈmɑχ]
• (Tabriz) IPA^(key): [dutˈmɑχ]

• Audio:

  (file)

• Hyphenation: tut‧maq

Verb

tutmaq (transitive)

1. to hold

   Synonym: saxlamaq

   Əlində nə tutursan? ― What are you holding in your hand?

   • 1983, Zahid Xəlil, Kəndlinin söhbəti, page 172:

     Çiçəkləri və kəlbətini əlində bərk tutmuşdu ki, salıb itirməsin.

     He held the flowers and the tongs tightly in his hand, so he wouldn't drop them and lose them.

   • 2014 November 5, “Bir dönərlik “fahişə””, in Lent.az‎^[1]:

     İki polis onu qolundan bərk-bərk tutmuşdu

     Two policemen were holding her arms

2. to take hold of; to grip; to grab

   Synonym: əlinə almaq

   • 2017, Vahid Çəmənli, Dəli Çəmənli, →ISBN:

     Onun zırıldamaları fasiləsiz aglamağa keçəndə əlindən tutub evə gətirdim.

     When her weeping turned into crying, I grabbed her by the hand and took her home.

3. to catch (to capture or snare)

   balıq tutmaq ― to fish, to catch fish

4. (colloquial) to catch (to be infected by)
5. arrest, apprehend

   Synonyms: həbs etmək, saxlamaq, azadlıqdan məhrum etmək, içəri salmaq

   • 2016 November 16, “Archived copy”, in Baku.ws‎^[2], archived from the original on 26 January 2018:

     Yol polisinin sərxoş tutduğu sürücü ayıq çıxdı.

     A driver that the traffic police arrested for being drunk, turned out to be sober.

   • 2016 August 8, “Olimpiadada daha bir biabırçılıq”, in Day.az‎^[3]:

     Hadisənin şahidləri işə qarışıblar, cinayətkarı tutublar.

     Eyewitnesses to the occurrence intervened and caught the offender.

6. (intransitive) to assume (mostly used in form of first-person plural imperative + 'ki', i.e. 'tutaq ki', 'let's assume that')

   Synonyms: güman etmək, zənn etmək

   Tutaq ki, bu iş alındı. Sonra nə? ― Let's assume this succeeds. What happens next?

   Tutalım ki, mən buna razıyam. Bəs başqaları necə? ― Let's assume that I agree to this. How about the others?

7. to rent, hire

   Synonym: kirayə götürmək

   vəkil tutmaq ― to get/hire a lawyer

   Bakıya köçdük, ikiotaqlı mənzil tutduq, orada altı ay qaldıq. ― We moved to Baku, rented a two-room flat, and stayed there for six months.

   Xərcləri aşağı saxlamaq üçün, bir neçə nəfərimiz avtobus tutduq və oraya bir yerdə getdik. ― To keep the expenses down, a few of us rented a bus and went there together.

8. (military) to occupy, take control of (a territory)

   Synonyms: nəzarətə götürmək, işğal etmək

   • 2016 November 1, Cəbhə.info‎^[4]:

     İŞİD daha bir şəhəri tutdu.

     ISIS has occupied yet another town.

9. to hold, occupy (a position, office etc)

   İkinci Dünya Müharibəsindən sonra, Almaniyada çoxlu nasistlər müharibədən əvvəl tutduqları vəzifələrini tutmağa davam etmişdilər.

   After WWII, many Nazis in Germany kept occupying the offices they held before the war.

   • 2016 March 4, Trend.az‎^[5]:

     Türkmənistan Prezidenti Qurbanqulu Berdiməhəmmədovun sərəncamında deyilir ki, əgər yol verilmiş nöqsanlar qısa müddət ərzində aradan qaldırılmazsa məmur tutduğu vəzifədən azad ediləcək.

     It is stated in the decree by the Turkmenistan president Gurbanguly Berdimuhamedow that would the made mistakes not be addressed within short, the official is going to be dismissed from his held position.

10. to take, adopt, have (a stance or opininion regarding an issue)

    Tutduğunuz mövqe bizə aydındır, amma biz onunla razı deyilik. ― The stance that you've adopted is clear to us, but we don't agree with it.

11. to seize, overcome (of feelings)

    Birdən onu güclü qorxu tutdu. ― A strong fear suddenly seized him/her.

12. (colloquial) to pick up, seduce (only used in qız tutmaq)

    Başa düşmədim, sən kitabxanaya oxumağa yoxsa qız tutmağa gedirsən? ― I don't get it, are you going to the library to study or to pick up girls?

    • 2014 June 23, Fərid Nietzsche, Yazar.in‎^[6]:

      Təbii ki, cəmiyyətdə artıq özünə yer eləmiş bu fikrin baş səbəbkarı “qız tutmaq” məqsədi ilə müxtəlif parkları, ticarət mərkəzlərini, ictimai obyektləri gəzən oğlancığazlarımızdır.

      Of course, the main sources of this concept, that has already established itself in the society, are our guys, who walk various parks, malls and public spaces for the purpose of “picking up girls“

13. to take, to take root

    Calaq tutmadı. ― The graft hasn't taken.

14. to salt, to pickle, to corn, to preserve for the winter
15. (slang) to get, understand

    temanı/mövzunu tutmaq ― to get the matter, subject

    Orjinalı görənlər temanı tutar. ― Those who've seen the original, will get the matter.

16. (slang) to cheer, to root for

    Hansı futbol komandasını tutursan? ― What football team do you root for?

Conjugation

Conjugation of tutmaq

Positive conjugation subject non-past participle tutan subject past participle tutmuş subject future definite participle tutacaq non-subject future participle (mənim +) tutacağım (sənin +) tutacağın (onun +) tutacağı (bizim +) tutacağımız (sizin +) tutacağınız (onların +) tutacağı or tutacaqları non-subject past participle (mənim +) tutduğum (sənin +) tutduğun (onun +) tutduğu (bizim +) tutduğumuz (sizin +) tutduğunuz (onların +) tutduğu or tutduqları converb tutub general temporal participle tutanda participle of intensification tutduqca specific temporal participle tutarkən reduplicated participle tuta-tuta modal participle tutaraq infinitive tutmaq verbal noun tutma singular plural first second third first second third indicative present simple tuturam tutursan tutur tuturuq tutursunuz tuturlar perfect 1 tutmuşam tutmusan, tutmuşsan* tutmuşdur tutmuşuq tutmusunuz, tutmuşsunuz* tutmuşlar perfect 2 – tutubsan tutub(dur) – tutubsunuz tutub(dur)lar past simple tutdum tutdun tutdu tutduq tutdunuz tutdular continuous tuturdum tuturdun tuturdu tuturduq tuturdunuz tuturdular perfect tutmuşdum tutmuşdun tutmuşdu tutmuşduq tutmuşdunuz tutmuşdular future definite tutacağam tutacaqsan, tutassan tutacaq tutacağıq tutacaqsınız, tutassız tutacaqlar indefinite tutaram tutarsan tutar tutarıq tutarsınız tutarlar future-in-the-past definite tutacaqdım tutacaqdın tutacaqdı tutacaqdıq tutacaqdınız tutacaqdılar indefinite tutardım tutardın tutardı tutardıq tutardınız tutardılar conditional present tutsam tutsan tutsa tutsaq tutsanız tutsalar past tutsaydım tutsaydın tutsaydı tutsaydıq tutsaydınız tutsaydılar obligational present tutmalıyam tutmalısan tutmalıdur tutmalıyıq tutmalısınız tutmalıdurlar past tutmalıydım tutmalıydın tutmalıydı tutmalıydıq tutmalıydınız tutmalıydılar evidential present tuturmuşam tuturmuşsan tuturmuş tuturmuşuq tuturmuşsunuz tuturmuşlar past tutubmuşam tutubmuşsan tutubmuş tutubmuşuq tutubmuşsunuz tutubmuşlar subjunctive tutam tutasan tuta tutaq tutasınız tutalar hortative tutasıyam tutasısan tutasıdur tutasıyıq tutasısınız tutasıdurlar imperative tutum tut tutsun tutaq, tutalım* tutun tutsunlar Negative conjugation subject non-past participle tutmayan subject past participle tutmamış subject future definite participle tutmayacaq non-subject future participle (mənim +) tutmayacağım (sənin +) tutmayacağın (onun +) tutmayacağı (bizim +) tutmayacağımuz (sizin +) tutmayacağınuz (onların +) tutmayacağı or tutmayacaqları non-subject participle (mənim +) tutmadığım (sənin +) tutmadığın (onun +) tutmadığı (bizim +) tutmadığımız (sizin +) tutmadığınız (onların +) tutmadığı or tutmadıqları converb tutmayıb caritive converb tutmadan general temporal participle tutmayanda participle of intensification tutmadıqca specific temporal participle tutmayarkən modal participle tutmayaraq infinitive tutmamaq singular plural first second third first second third indicative present simple tutmuram tutmursan tutmur tutmuruq tutmursunuz tutmurlar perfect 1 tutmamışam tutmamısan, tutmamışsan* tutmamış tutmamışıq tutmamısınız, tutmamışsınız* tutmamışlar perfect 2 – tutmayıbsan tutmayıb(dır) – tutmayıbsınız tutmayıb(dır)lar past simple tutmadım tutmadın tutmadı tutmadıq tutmadınız tutmadılar continuous tutmurdum tutmurdun tutmurdu tutmurduq tutmurdunuz tutmurdular perfect tutmamışdım tutmamışdın tutmamışdı tutmamışdıq tutmamışdınız tutmamışdılar future definite tutmayacağam tutmayacaqsan tutmayacaq tutmayacağıq tutmayacaqsınız tutmayacaqlar indefinite tutmaram tutmarsan, tutmazsan tutmaz tutmarıq tutmarsınız, tutmazsınız tutmazlar future-in-the-past definite tutmayacaqdım tutmayacaqdın tutmayacaqdı tutmayacaqdıq tutmayacaqdınız tutmayacaqdılar indefinite tutmazdım tutmazdın tutmazdı tutmazdıq tutmazdınız tutmazdılar conditional present tutmasam tutmasan tutmasa tutmasaq tutmasanız tutmasalar past tutmasaydım tutmasaydın tutmasaydı tutmasaydıq tutmasaydınız tutmasaydılar obligational present tutmamalıyam tutmamalısan tutmamalı tutmamalıyıq tutmamalısınız tutmamalılar past tutmamalıydım tutmamalıydın tutmamalıydı tutmamalıydıq tutmamalıydınız tutmamalıydılar evidential present tutmayırmışam tutmayırmışsan tutmayırmış tutmayırmışuq tutmayırmışsunuz tutmayırmışlar past tutmayıbmışam tutmayıbmışsan tutmayıbmış tutmayıbmışuq tutmayıbmışsunuz tutmayıbmışlar subjunctive tutmayam tutmayasan tutmaya tutmayaq tutmayasınız tutmayalar hortative tutmayasıyam tutmayasısan tutmayası tutmayasıyıq tutmayasısınız tutmayasılar imperative tutmayım tutma tutmasın tutmayaq tutmayalım* tutmayın tutmasınlar Negative potential conjugation subject non-past participle tutammayan subject future definite participle tutammayacaq non-subject participle (mənim +) tutammadığım (sənin +) tutammadığın (onun +) tutammadığı (bizim +) tutammadığımız (sizin +) tutammadığınız (onların +) tutammadığı or tutammadıqları converb tutammayıb caritive converb tutammadan general temporal participle tutammayanda participle of intensification tutammadıqca specific temporal participle tutammayarkən modal participle tutammayaraq infinitive tutammamaq singular plural first second third first second third indicative present simple tutammıram tutammırsan tutammır tutammırıq tutammırsınız tutammırlar perfect 1 tutammamışam tutammamısan, tutammamışsan* tutammamışdır tutammamışıq tutammamısınız, tutammamışsınız* tutammaşmılar perfect 2 – tutammayıbsan tutammayıb(dır) – tutammayıbsınız tutammayıb(dır)lar past simple tutammadım tutammadın tutammadı tutammadıq tutammadınuz tutammadılar continuous tutammırdım tutammırdın tutammırdı tutammırdıq tutammırdınız tutammırdulır perfect tutammamışdım tutammamışdın tutammamışdı tutammamışdıq tutammamışdınız tutammamışdılar future definite tutammayacağam tutammayacaqsan tutammayacaq tutammayacağıq tutammayacaqsınız tutammayacaqlar indefinite tutammaram tutammarsan, tutammazsan tutammaz tutammarıq tutammarsınız, tutammazsınız tutammazlar future-in-the-past definite tutammayacaqdım tutammayacaqdın tutammayacaqdı tutammayacaqdıq tutammayacaqdınız tutammayacaqdılar indefinite tutammazdım tutammazdın tutammazdı tutammazdıq tutammazdınız tutammazdılar conditional present tutammasam tutammasan tutammasa tutammasaq tutammasanız tutammasalar past tutammasaydım tutammasaydın tutammasaydı tutammasaydıq tutammasaydınız tutammasaydılar subjunctive tutammayam tutammayasan tutammaya tutammayaq tutammayasınız tutammayalar imperative tutammayım tutamma tutammasın tutammayaq tutammayın tutammasınlar

* dated or highly formal

Derived terms

• tutarlı
• tutatut
• tutqun
• tutma
• tutmalı
• tutucu
• tutuq
• tutulmaq
• tutum
• tutumlu
• tutumsuz
• tutuşdurmaq
• tutuşmaq
• tutuzdurmaq

Derived compound verbs

• atəşə tutmaq (“to shell, fire”)
• baş tutmaq (“to succeed, come about”)
• irad tutmaq (“to rebuke, reprove”)

Related terms

• dustaq

Further reading

• “tutmaq” in Obastan.com.

Khalaj

Perso-Arabic		توُتماق

Etymology

From Proto-Turkic *tut- (“to grasp”).

Pronunciation

• (Xarrâbî) IPA^(key): [tʊtˈmaq]

Verb

tutmaq (third-person singular aorist tutar, second person singular imperative tutâl)

1. to grasp
2. to hold

Conjugation

Conjugation of tutmaq [thematic vowel -V², imperative -V⁷l]

Positive
infinitive			tutmaq
verbal noun			tutma
verbal adverb			tutdı
repeated verbal adverb			tuta
impersonal participle			tutğılı, tutan
personal participle			tutdıq
perfective participle			tutmış
necessitative participle			tutğılıq, tutmalığ, tutmalı
optative / imprecative participle			tutğır
			singular			plural
			1st person	2nd person	3rd person	1st person	2nd person	3rd person
			mən	sən	ô	biz	siz	ullar
indicative	aorist	simple	tutam	tutañ	tutar	tutamız	tutañız	tutalar
		aorist past / past imperfect	tutar-artım	tutar-artııñ	tutar-artı	tutar-artıq	tutar-artıñız	tutar-artılar
		perfect continuous	tutar-amışam	tutar-amışañ	tutar-amış	tutar-amışaq	tutar-amışañız	tutar-amışallar
	present	simple	tutayôrım	tutayôrııñ	tutayôr, tutayôrı	tutayôrıq	tutayôrıñız	tutayullar
		past progressive	tutayôr-artım	tutayôr-artııñ	tutayôr-artı	tutayôr-artıq	tutayôr-artıñız	tutayôr-aortılar
		perfect progressive	tutayôr-amışam	tutayôr-amışañ	tutayôr-amış	tutayôr-amışaq	tutayôr-amışañız	tutayôr-amışallar
	past	form 1	tutdım	tutdııñ	tutdı	tutdıq	tutdıñız	tutdılar
		form 2	tutâldım	tutâldııñ	tutâldı	tutâldıq	tutâldıñız	tutâldılar
	perfect	simple	tutmışam	tutmışañ	tutmış	tutmışaq	tutmışañız	tutmışallar
		pluperfect	tutmış-artım	tutmış-artııñ	tutmış-artı	tutmış-artıq	tutmış-artıñız	tutmış-artılar
		perfect pluperfect	tutmış-amışam	tutmış-amışañ	tutmış-amış	tutmış-amışaq	tutmış-amışañız	tutmış-amışallar
conditional			tutsam	tutsañ	tutsa	tutsaq	tutsañız	tutsalar
intentional			tutâlğam	tutâlğañ	tutâlğa	tutâlğaq	tutâlğañız	tutâlğalar
imperative			tutâldım, tutâlım	tutâl	tutâlta	tutâldıq, tutâlıq	tutâldııñ, tutâlııñ	tutâltalar
Negative
infinitive			tutmamaq
			singular			plural
			1st person	2nd person	3rd person	1st person	2nd person	3rd person
			mən	sən	ô	biz	siz	ullar
indicative	aorist	simple	tutmam	tutmañ	tutmaz	tutmamız	tutmañız	tutmazlar
		aorist past / past imperfect	tutmaz-artım	tutmaz-artııñ	tutmaz-artı	tutmaz-artıq	tutmaz-artıñız	tutmaz-artılar
		perfect continuous	tutmaz-amışam	tutmaz-amışañ	tutmaz-amış	tutmaz-amışaq	tutmaz-amışañız	tutmaz-amışallar
	present	simple	tutmayôrım	tutmayôrııñ	tutmayôr, tutmayôrı	tutmayôrıq	tutmayôrıñız	tutmayullar
		past progressive	tutmayôr-artım	tutmayôr-artııñ	tutmayôr-artı	tutmayôr-artıq	tutmayôr-artıñız	tutmayôr-artılar
		perfect progressive	tutmayôr-amışam	tutmayôr-amışañ	tutmayôr-amış	tutmayôr-amışaq	tutmayôr-amışañız	tutmayôr-amışallar
	past		tutmadım	tutmadııñ	tutmadı	tutmadıq	tutmadıñız	tutmadılar
	perfect	basic	tutmadıqam	tutmadıqañ	tutmadıq	tutmadıqaq	tutmadıqañız	tutmadıqallar
		pluperfect	tutmadıq-artım	tutmadıq-artııñ	tutmadıq-artı	tutmadıq-artıq	tutmadıq-artıñız	tutmadıq-artılar
		perfect pluperfect	tutmadıq-amışam	tutmadıq-amışañ	tutmadıq-amış	tutmadıq-amışaq	tutmadıq-amışañız	tutmadıq-amışallar
conditional			tutmasam	tutmasañ	tutmasa	tutmasaq	tutmasañız	tutmasalar
intentional			tutmağam	tutmağañ	tutmağa	tutmağaq	tutmağañız	tutmağalar
imperative			tutmadım	tutma	tutmata	tutmadıq	tutmadııñ	tutmatalar

References

• Doerfer, Gerhard (1980), Wörterbuch des Chaladsch (Dialekt von Charrab) [Khalaj dictionary] (in German), Budapest: Akadémiai Kiadó