тыл

Dolgan

Etymology

From Proto-Turkic *til. Cognate with Yakut тыл (tïl).

Noun

тыл • (tyl)

1. tongue
2. speech
3. language

   һака тыла ― haka tyla ― Dolgan language

Kazakh

Alternative scripts

Arabic	تىل
Cyrillic	тыл
Latin	tyl

Etymology

Borrowed from Russian тыл (tyl), from Old East Slavic тꙑлъ (tylŭ), from Proto-Slavic *tylъ (“back of the head, back”).

Pronunciation

• IPA^(key): [tɯl]

Noun

тыл • (tyl)

1. (military) home front

Declension

Declension of тыл

	singular	plural
nominative	тыл (tyl)	тылдар (tyldar)
genitive	тылдың (tyldyñ)	тылдардың (tyldardyñ)
dative	тылға (tylğa)	тылдарға (tyldarğa)
accusative	тылды (tyldy)	тылдарды (tyldardy)
locative	тылда (tylda)	тылдарда (tyldarda)
ablative	тылдан (tyldan)	тылдардан (tyldardan)
instrumental	тылмен (tylmen)	тылдармен (tyldarmen)
similative	тылдай (tyldai)	тылдарда (tyldarda)

Russian

Alternative forms

• тылъ (tyl) — pre-1918 spelling

Etymology

Inherited from Old East Slavic тꙑлъ (tylŭ), from Proto-Slavic *tylъ (“back of the head, back”).

Pronunciation

• IPA^(key): [tɨɫ]

• Audio:

  (file)

• Audio (Saint Petersburg):

  (file)

Noun

тыл • (tyl) m inan (genitive ты́ла, nominative plural тылы́, genitive plural тыло́в, relational adjective тылово́й)

1. back, rear

   с ты́ла ― s týla ― at the rear/from the rear/in the rear

   подходи́ть/подойти́ с ты́ла/ты́лу ― podxodítʹ/podojtí s týla/týlu ― to approach from the back

2. (military) rear (the part of an army or fleet which comes last)

   Тыл Вооружëнных Сил Росси́йской Федера́ции ― Tyl Vooružënnyx Sil Rossíjskoj Federácii ― Rear of the Armed Forces of the Russian Federation

3. (military) home front

   наро́дная борьба́ в тылу́ ― naródnaja borʹbá v tylú ― popular struggle on the home front

   служи́ть/послужи́ть в тылу́ ― služítʹ/poslužítʹ v tylú ― to serve on the home front

Usage notes

A partitive case appears in the expression с ты́лу (s týlu, “from the back”) (also с ты́ла (s týla), with the expected genitive case).

Declension

Declension of тыл (inan masc-form hard-stem accent-c) 

	singular	plural
nominative	ты́л týl	тылы́ tylý
genitive	ты́ла týla	тыло́в tylóv
dative	ты́лу týlu	тыла́м tylám
accusative	ты́л týl	тылы́ tylý
instrumental	ты́лом týlom	тыла́ми tylámi
prepositional	ты́ле týle	тыла́х tyláx
partitive	ты́лу týlu
locative	тылу́ tylú

Synonyms

• зад m (zad)

Related terms

Adjectives

• ты́льный (týlʹnyj)

Adverbs

• исты́лу (istýlu)
• сты́лу (stýlu)

Nouns

• заты́лок m (zatýlok), заты́лочек m (zatýloček)
  • заты́лочный (zatýločnyj)
• наты́льник m (natýlʹnik)
• подзаты́льник m (podzatýlʹnik)
• поты́лица f (potýlica)
• тылови́к m (tylovík)

Verbs

• обзаты́ливать impf (obzatýlivatʹ)
  • обзаты́лить pf (obzatýlitʹ)
• оты́лить pf (otýlitʹ)

References

• Vasmer, Max (1964–1973), “тыл”, in Oleg Trubachyov, transl., Этимологический словарь русского языка [Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), Moscow: Progress
• Chernykh, P. Ja. (1999), “тыл”, in Историко-этимологический словарь русского языка [Historical-Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), 3rd edition, volume 2 (панцирь – ящур), Moscow: Russian Lang., →ISBN, page 275

Further reading

• Kuznetsov, Sergey Alexandrovich (1998), “тыл”, in Большой толковый словарь русского языка [Great Explanatory Dictionary of the Russian language] (in Russian), Saint Petersburg: Norint, →ISBN

Udmurt

Тыл.

Alternative forms

• төл (tål) — Beserman

Etymology

From Proto-Permic *tu̇l, from Proto-Uralic *tule. Cognates include Erzya тол (tol), Finnish tuli and Southern Selkup тӱ (tü).

Pronunciation

• IPA^(key): [ˈtɯ̈l]
• Rhymes: -ɯ̈l
• Hyphenation: тыл

Noun

тыл • (tyl)

1. fire, flame

Declension

Declension of тыл (hard declension)

	singular	plural
nominative	тыл tyl	тылъёс tyljos
accusative	тылэз tylez	тылъёсыз tyljosyz
genitive	тыллэн tyllen	тылъёслэн tyljoslen
dative	тыллы tylly	тылъёслы tyljosly
ablative	тыллэсь tylleś	тылъёслэсь tyljosleś
instrumental	тылэн tylen	тылъёсын tyljosyn
abessive	тылтэк tyltek	тылъёстэк tyljostek
adverbial	тылъя tylja	тылъёсъя tyljosja
inessive	тылын tylyn	тылъёсын tyljosyn
illative	тылэ tyle	тылъёсы tyljosy
elative	тылысь tylyś	тылъёсысь tyljosyś
egressive	тылысьен tylyśjen	тылъёсысьен tyljosyśjen
terminative	тылозь tyloź	тылъёсозь tyljosoź
prolative	тылэтӥ tyleti	тылъёсытӥ tyljosyti
allative	тыллань tyllań	тылъёслань tyljoslań

Possessive forms of тыл

1st person singular possessive forms singular plural nominative тылэ tyle тылъёсы tyljosy accusative тылме tylme тылъёсме tyljosme genitive тылэлэн tylelen тылъёсылэн tyljosylen dative тылэлы tylely тылъёсылы tyljosyly ablative тылэлэсь tyleleś тылъёсылэсь tyljosyleś instrumental тылэным tylenym тылъёсыным tyljosynym 2nd person singular possessive forms singular plural nominative тылэд tyled тылъёсыд tyljosyd accusative тылдэ tylde тылъёстэ tyljoste genitive тылэдлэн tyledlen тылъёсыдлэн tyljosydlen dative тылэдлы tyledly тылъёсыдлы tyljosydly ablative тылэдлэсь tyledleś тылъёсыдлэсь tyljosydleś instrumental тылэныд tylenyd тылъёсыныд tyljosynyd 3rd person singular possessive forms singular plural nominative тылэз tylez тылъёсыз tyljosyz accusative тылзэ tylze тылъёссэ tyljosse genitive тылэзлэн tylezlen тылъёсызлэн tyljosyzlen dative тылэзлы tylezly тылъёсызлы tyljosyzly ablative тылэзлэсь tylezleś тылъёсызлэсь tyljosyzleś instrumental тылэныз tylenyz тылъёсыныз tyljosynyz 1st person plural possessive forms singular plural nominative тылмы tylmy тылъёсмы tyljosmy accusative тылмэс tylmes тылъёсмес tyljosmes genitive тылмылэн tylmylen тылъёсмылэн tyljosmylen dative тылмылы tylmyly тылъёсмылы tyljosmyly ablative тылмылэсь tylmyleś тылъёсмылэсь tyljosmyleś instrumental тылэнымы tylenymy тылъёсынымы tyljosynymy 2nd person plural possessive forms singular plural nominative тылды tyldy тылъёсты tyljosty accusative тылдэс tyldes тылъёстэс tyljostes genitive тылдылэн tyldylen тылъёстылэн tyljostylen dative тылдылы tyldyly тылъёстылы tyljostyly ablative тылдылэсь tyldyleś тылъёстылэсь tyljostyleś instrumental тылэныды tylenydy тылъёсыныды tyljosynydy 3rd person plural possessive forms singular plural nominative тылзы tylzy тылъёссы tyljossy accusative тылзэс tylzes тылъёссэс tyljosses genitive тылзылэн tylzylen тылъёссылэн tyljossylen dative тылзылы tylzyly тылъёссылы tyljossyly ablative тылзылэсь tylzyleś тылъёссылэсь tyljossyleś instrumental тылэнызы tylenyzy тылъёсынызы tyljosynyzy

Derived terms

nouns

• тылгурезь (tylgureź)
• тылкизили (tylkiźiľi)
• тылкорт (tylkort)
• тылобурдо (tyloburdo)
• тылӥз (tyliz)

References

• L. E. Kirillova, L. L. Karpova, editors (2008), “тыл”, in Удмурт-ӟуч кыллюкам [Udmurt-Russian dictionary], Izhevsk: Удмуртский институт истории, языка и литературы УрО РАН, →ISBN, page 668
• T. V. Voronova, T. A. Poyarkova, editor (2012), Удмурт-ӟуч, ӟуч-удмурт кыллюкам [Udmurt-Russian, Russian-Udmurt dictionary] (overall work in Russian), Izhevsk: Книжное издательство «Удмуртия», →ISBN, page 74
• Yrjö Wichmann; Toivo Emil Uotila (1987), Mikko Korhonen, editor, Wotjakischer Wortschatz [Votyak Vocabulary] (Lexica Societatis Fenno-Ugricae; Volume 21) (overall work in German), Helsinki: Suomalais-ugrilainen Seura, →ISBN, →ISSN, page 261

Yakut

Etymology

From Proto-Turkic *til (“tongue, language”). Cognate with Turkish dil, Kyrgyz тил (til).

Noun

тыл • (tïl)

1. (anatomy) tongue
2. (linguistics) language

   Саха тыла

   Saqa tïla

   Yakut (Sakha) language

3. (linguistics) word

   Synonyms: (less common) өс (ös), (less common) хоһоон (qohoon)

Derived terms

• аат тыл (aat tïl, “noun”)
• ситим тыл (sitim tïl, “conjunction”)
• тыл-өс (tïl-ös, “rumor”)
• тылдьыт (tïljït, “dictionary, vocabulary, glossary”)
• тыллаа (tïllaa, “to report, to notify”)
• уус тыл (uus tïl, “eloquence”)