stracić
Jump to navigation
Jump to search
See also: strącić
Old Polish
[edit]Etymology
[edit]From s- + tracić. First attested in 1396.
Pronunciation
[edit]Verb
[edit]stracić pf (imperfective stracać or tracić)
- (attested in Greater Poland) to lose (to become deprived of; to lose ownership of; to suffer the loss of)
- 1967 [1396], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 79, Kościan:
- O then kon straczil Janus swoy kon
- [O ten koń stracił Janusz swój koń]
- End of the 15th century, Dekalog - Dziesięcioro przykazań bożych - Decem praecepta Dei, volume V, number 1:
- Ne pozandag... rzeczy przes prawa yego, bj ne straczyl milosercza mogego
- [Nie pożądaj... rzeczy przez prawa jego, by nie stracił miłosierdzia mojego]
- 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 46:
- Libera, id est priuata straczona
- [Libera, id est priuata stracona]
- (attested in Greater Poland, Lesser Poland) to waste, to squander
- 1960 [1420], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty pyzdrskie, volume II, number 641, Pyzdry:
- Yako Nyemyr nye myal nygdi dzeczancza w opyecanyv any mu straczil czterdzesczy grziwen
- [Jako Niemir nie miał nigdy dziecięcia w opiekaniu ani mu stracił czterdzieści grzywien]
- Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie[4], Krakow, page 182a:
- Vykupicze vy svoga mastha..., prestho iszescze vy szobe krolefstwo nebeske stracily
- [Wykupicie wy swoja miasta..., przezto iżeście wy sobie królewstwo niebieskie stracili]
- to lose (to be unable to find)
- 1930 [c. 1455], “Deut”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)[5], 22, 3:
- Takyesz vczinisz... o wselkey rzeczi brata twego, ktora bi syø straczila (quae perierit) a ty yø nalasl
- [Takież uczynisz... o wszelkiej rzeczy brata twego, która by się straciła (quae perierit) a ty ją nalazł]
- (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca) to waste (to exterminate, to kill, to deprive of life)
- 1887 [Fifteenth century], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski[6], Krakow, Brodnia, page 35a:
- Mnye oczekowali grzesznyczi, abi straczili mie (ut perderent me Psal 118, 95)
- [Mnie oczekowali grzesznicy, aby stracili mie (ut perderent me Psal 118, 95)]
- (reflexive with się) to lose consciousness
- 1880-1894 [Middle of the 15th century], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności[7], volume V, page 279:
- Nam se perdere quodam modo, bo thako sze straczycz nyekako, tanquam non esse et omnino non sentire seipsum et a semetipso alienari, celestis est conuersacionis non humane affectionis
- [Nam se perdere quodam modo, bo tako sie stracić niekako, tanquam non esse et omnino non sentire seipsum et a semetipso alienari, celestis est conuersacionis non humane affectionis]
- (law, attested in Masovia) to lose a case in court, to lose something as a result of a court judgment
- 1920 [1403], Marceli Handelsman, Antoni Rybarski, Kazimierz Tymieniecki, editors, Najdawniejsze księgi sądowe mazowieckie, volume I, number 260, Płońsk:
- Iaco mne Msciszek straczil swø westczø pøcz *grziwwen
- [Jako mnie Mściszek stracił swą westczą pięć grzywien]
Derived terms
[edit]adjectives
nouns
Related terms
[edit]nouns
Descendants
[edit]References
[edit]- Boryś, Wiesław (2005) “tracić”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
- Bańkowski, Andrzej (2000) “stracić”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
- B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “stracić”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
Polish
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Old Polish stracić. By surface analysis, s- + tracić. Compare Kashubian stracëc.
Pronunciation
[edit]- IPA(key): /ˈstra.t͡ɕit͡ɕ/
- (Middle Polish) IPA(key): /ˈstra.t͡ɕit͡ɕ/
Audio: (file) - Rhymes: -at͡ɕit͡ɕ
- Syllabification: stra‧cić
Verb
[edit]stracić pf (imperfective tracić)
- (transitive) to lose (to cease having a trait, ability, or sense)
- (transitive) to lose (to cease owning an object)
- (transitive) to lose (to cease having contact with someone, usually through death or separation)
- (transitive) to lose (to cease having something belonging to one's body, e.g. weight)
- (transitive) to lose (to use improperly, e.g. time)
- (transitive) to lose (to not take advantage of i.e. a situation)
- (transitive, sports) to lose out on (to allow an opponent to score)
- (intransitive) to lose out on (to make one's situation with something worse) [with na (+ locative) ‘on what’]
- Antonyms: skorzystać, zyskać
- (intransitive) to lose out on (to experience a decrease in intensity of something) [with na (+ locative) ‘on what’]
- (intransitive) to lose (to become seen as worse or less valuable in someone's opinion)
- Antonym: zyskać
- (transitive, obsolete) to lose (to be unable to find)
- Synonym: zgubić
- (reflexive with się) to fade away, to disappear
- (reflexive with się) to become perplexed
Verb
[edit]stracić pf (imperfective stracać)
- (transitive) to execute (to put to death)
Conjugation
[edit]Derived terms
[edit]adjectives
adverbs
interjections
nouns
proverbs
verbs
- bronić straconych pozycji impf
- nie mieć chwili do stracenia impf
- nie mieć nic do stracenia impf
- stracić głowę pf, tracić głowę impf
- stracić nerwy pf, tracić nerwy impf
- stracić rachunek pf, tracić rachunek impf
- stracić z oczu pf, tracić z oczu impf
- stracić zmysły pf, tracić zmysły impf
Related terms
[edit]adjective
adverb
nouns
Trivia
[edit]According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), stracić is one of the most used words in Polish, appearing 5 times in scientific texts, 7 times in news, 6 times in essays, 17 times in fiction, and 32 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 67 times, making it the 975th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]
References
[edit]Further reading
[edit]- stracić in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
- stracić in Polish dictionaries at PWN
- Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “stracić”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “stracić się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- Wiesław Morawski (17.08.2023) “STRACIĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “stracić”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861) “stracić”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1915), “stracić”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 6, Warsaw, page 443
- stracić in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
Silesian
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Old Polish stracić. By surface analysis, s- + tracić.
Pronunciation
[edit]Verb
[edit]stracić pf (imperfective tracić)
- (transitive) to lose (to cease having a trait, ability, or sense; to cease owning; to cease having conact with)
- (transitive) to lose (to be unable to find)
- Synonym: zgubić
- (reflexive with sie) to get lost
Conjugation
[edit]Derived terms
[edit]nouns
Further reading
[edit]- stracic in dykcjonorz.eu
- stracić in silling.org
- stracić_sie in silling.org
- Henryk Jaroszewicz (2022) “stracić”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 136
Categories:
- Old Polish terms prefixed with s-
- Old Polish terms with IPA pronunciation
- Old Polish lemmas
- Old Polish verbs
- Old Polish perfective verbs
- Greater Poland Old Polish
- Old Polish terms with quotations
- Lesser Poland Old Polish
- Sieradz-Łęczyca Old Polish
- Old Polish reflexive verbs
- zlw-opl:Law
- Masovia Old Polish
- Polish terms inherited from Old Polish
- Polish terms derived from Old Polish
- Polish terms prefixed with s-
- Polish 2-syllable words
- Polish terms with IPA pronunciation
- Polish terms with audio links
- Rhymes:Polish/at͡ɕit͡ɕ
- Rhymes:Polish/at͡ɕit͡ɕ/2 syllables
- Polish lemmas
- Polish verbs
- Polish perfective verbs
- Polish transitive verbs
- pl:Sports
- Polish intransitive verbs
- Polish terms with obsolete senses
- Polish reflexive verbs
- Silesian terms inherited from Old Polish
- Silesian terms derived from Old Polish
- Silesian terms prefixed with s-
- Silesian terms with IPA pronunciation
- Rhymes:Silesian/at͡ɕit͡ɕ
- Rhymes:Silesian/at͡ɕit͡ɕ/2 syllables
- Silesian lemmas
- Silesian verbs
- Silesian perfective verbs
- Silesian transitive verbs
- Silesian reflexive verbs