मृत

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to navigation Jump to search

Hindi[edit]

Etymology[edit]

Borrowed from Sanskrit मृत (mṛta). Doublet of मुआ (muā), मुरदा (murdā).

Pronunciation[edit]

Adjective[edit]

मृत (mŕt)

  1. dead, deceased
    Synonyms: मरा (marā), मुर्दा (murdā)
    Antonyms: ज़िंदा (zindā), जीवित (jīvit)

Derived terms[edit]

Related terms[edit]

References[edit]


Sanskrit[edit]

Etymology[edit]

From Proto-Indo-Iranian *mr̥tás, from Proto-Indo-European *mr̥tós (dead), from the root *mer- (to die). Cognates include Latin mortuus, Ancient Greek βροτός (brotós), Avestan 𐬨𐬆𐬭𐬆𐬙𐬀 (mərəta), Persian مرده (morde). See also मर्त (marta), derived from a related root.

Pronunciation[edit]

  • (Vedic) IPA(key): /mr̩.t̪ɐ́/
  • (Classical) IPA(key): /ˈmr̩.t̪ɐ/
  • Adjective[edit]

    मृत (mṛtá)

    1. dead, deceased, death-like, torpid, rigid
      • c. 1700 BCE – 1200 BCE, Ṛgveda 10.18.3
        इमे जीवा वि मृतैराववृत्रन्नभूद्भद्रा देवहूतिर्नो अद्य ।
        ime jīvā vi mṛtairāvavṛtrannabhūdbhadrā devahūtirno adya .
        Divided from the dead are these, the living: now be our calling on the Gods successful.
    2. departed, vanished (as consciousness)
    3. vain, useless
    4. calcined, reduced (said of metals)

    Declension[edit]

    Masculine a-stem declension of मृत
    Nom. sg. मृतः (mṛtaḥ)
    Gen. sg. मृतस्य (mṛtasya)
    Singular Dual Plural
    Nominative मृतः (mṛtaḥ) मृतौ (mṛtau) मृताः (mṛtāḥ)
    Vocative मृत (mṛta) मृतौ (mṛtau) मृताः (mṛtāḥ)
    Accusative मृतम् (mṛtam) मृतौ (mṛtau) मृतान् (mṛtān)
    Instrumental मृतेन (mṛtena) मृताभ्याम् (mṛtābhyām) मृतैः (mṛtaiḥ)
    Dative मृताय (mṛtāya) मृताभ्याम् (mṛtābhyām) मृतेभ्यः (mṛtebhyaḥ)
    Ablative मृतात् (mṛtāt) मृताभ्याम् (mṛtābhyām) मृतेभ्यः (mṛtebhyaḥ)
    Genitive मृतस्य (mṛtasya) मृतयोः (mṛtayoḥ) मृतानाम् (mṛtānām)
    Locative मृते (mṛte) मृतयोः (mṛtayoḥ) मृतेषु (mṛteṣu)
    Feminine ā-stem declension of मृत
    Nom. sg. मृता (mṛtā)
    Gen. sg. मृतायाः (mṛtāyāḥ)
    Singular Dual Plural
    Nominative मृता (mṛtā) मृते (mṛte) मृताः (mṛtāḥ)
    Vocative मृते (mṛte) मृते (mṛte) मृताः (mṛtāḥ)
    Accusative मृताम् (mṛtām) मृते (mṛte) मृताः (mṛtāḥ)
    Instrumental मृतया (mṛtayā) मृताभ्याम् (mṛtābhyām) मृताभिः (mṛtābhiḥ)
    Dative मृतायै (mṛtāyai) मृताभ्याम् (mṛtābhyām) मृताभ्यः (mṛtābhyaḥ)
    Ablative मृतायाः (mṛtāyāḥ) मृताभ्याम् (mṛtābhyām) मृताभ्यः (mṛtābhyaḥ)
    Genitive मृतायाः (mṛtāyāḥ) मृतयोः (mṛtayoḥ) मृतानाम् (mṛtānām)
    Locative मृतायाम् (mṛtāyām) मृतयोः (mṛtayoḥ) मृतासु (mṛtāsu)
    Neuter a-stem declension of मृत
    Nom. sg. मृतम् (mṛtam)
    Gen. sg. मृतस्य (mṛtasya)
    Singular Dual Plural
    Nominative मृतम् (mṛtam) मृते (mṛte) मृतानि (mṛtāni)
    Vocative मृत (mṛta) मृते (mṛte) मृतानि (mṛtāni)
    Accusative मृतम् (mṛtam) मृते (mṛte) मृतानि (mṛtāni)
    Instrumental मृतेन (mṛtena) मृताभ्याम् (mṛtābhyām) मृतैः (mṛtaiḥ)
    Dative मृताय (mṛtāya) मृताभ्याम् (mṛtābhyām) मृतेभ्यः (mṛtebhyaḥ)
    Ablative मृतात् (mṛtāt) मृताभ्याम् (mṛtābhyām) मृतेभ्यः (mṛtebhyaḥ)
    Genitive मृतस्य (mṛtasya) मृतयोः (mṛtayoḥ) मृतानाम् (mṛtānām)
    Locative मृते (mṛte) मृतयोः (mṛtayoḥ) मृतेषु (mṛteṣu)

    Noun[edit]

    मृत (mṛtán

    1. death
    2. = चैत्य (caitya), a grave
    3. begging, food or alms obtained by begging

    Declension[edit]

    Neuter a-stem declension of मृत
    Nom. sg. मृतम् (mṛtam)
    Gen. sg. मृतस्य (mṛtasya)
    Singular Dual Plural
    Nominative मृतम् (mṛtam) मृते (mṛte) मृतानि (mṛtāni)
    Vocative मृत (mṛta) मृते (mṛte) मृतानि (mṛtāni)
    Accusative मृतम् (mṛtam) मृते (mṛte) मृतानि (mṛtāni)
    Instrumental मृतेन (mṛtena) मृताभ्याम् (mṛtābhyām) मृतैः (mṛtaiḥ)
    Dative मृताय (mṛtāya) मृताभ्याम् (mṛtābhyām) मृतेभ्यः (mṛtebhyaḥ)
    Ablative मृतात् (mṛtāt) मृताभ्याम् (mṛtābhyām) मृतेभ्यः (mṛtebhyaḥ)
    Genitive मृतस्य (mṛtasya) मृतयोः (mṛtayoḥ) मृतानाम् (mṛtānām)
    Locative मृते (mṛte) मृतयोः (mṛtayoḥ) मृतेषु (mṛteṣu)


    Related terms[edit]

    References[edit]

    • Sir Monier Monier-Williams (1898) A Sanskrit-English dictionary etymologically and philologically arranged with special reference to cognate Indo-European languages, Oxford: Clarendon Press, page 0827