กลาย

See also: กล้าย

Thai

Pronunciation

Orthographic		กลาย k l ā y
Phonemic		กฺลาย k ̥ l ā y
Romanization	Paiboon	glaai
	Royal Institute	klai
(standard) IPA(key)		/klaːj˧/(R)

Etymology 1

Cognate with Lao ກາຍ (kāi), Lü ᦂᦻ (k̇aay), Tai Nüa ᥐᥣᥭᥰ (käay), Shan ၵၢႆ (kǎai).

Compare Old Chinese 改 (OC *klɯːʔ), Khmer ក្លាយ (klaay), Mon ကၠဲာ, Vietnamese trái.

Verb

กลาย • (glaai) (abstract noun การกลาย)

1. (transitive) to change; to transform; to turn
   • 2010 October 8, กนกวรรณ ทองตะโก, “กากี”, in คลังความรู้‎^[2], กรุงเทพฯ: สำนักงานราชบัณฑิตยสภา, retrieved 17 August 2022:

     ครุฑจึงอุ้มนางบินกลับไปวิมานฉิมพลีกลายเพศเป็นเทพบุตร

     krút jʉng ûm naang bin glàp bpai wí-maan chǐm-pá-lii glaai pêet bpen têep-pá-bùt

     The garuda, carrying her [in his arms], then flew back to [his] cotton castle, [where he] transformed [his own] appearance into a deity.

2. (intransitive) to change, transform, turn, or grow (into, to be, etc); to become
   • 1902, จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ, “พระราชกระแสพระบาทสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวงสอบเรื่องราวตำราพระเมรุกรมหลวงโยธาเทพกับพระราชพงศาวดาร”, in ประชุมจดหมายเหตุ สมัยอยุธยา, volume 1, พระนคร: โรงพิมพ์สำนักทำเนียบนายกรัฐมนตรี, published 1967, page 106:

     ผู้ดีกลายเปนไพร่ ๆ กลายเปนผู้ดีถึง ๗ ครั้งใน ๙๐ ปีนั้น

     pûu-dii glaai bpen prâi prâi glaai bpen pûu-dii tʉ̌ng · jèt · kráng nai · gâao sìp · bpii nán

     Gentry turned into peasantry [and] peasantry turned into gentry on as many as seven occasions during those ninety years.

   • 1916, พจนสุนทร (เรือง อติเปรมานนท์), พระยา, “คำแปล”, in พงษาวดารกรุงศรีอยุทธยา ภาษามคธ แลคำแปล, พระนคร: โรงพิมพ์ไทย, page 24:

     ฤดูหนาวก็กลายเปนฤดูร้อน ฤดูร้อนก็กลายเปนฤดูหนาว

     rʉ́-duu nǎao gɔ̂ glaai bpen rʉ́-duu rɔ́ɔn · rʉ́-duu rɔ́ɔn gɔ̂ glaai bpen rʉ́-duu nǎao

     So the cold season turns to be a hot season [and] the hot season then turns to be a cold season.

   • 1939, ธรรมนูญวุฒิกร (ประวัติ ปัตตพงศ์), หลวง, “หมวด ๑๑ อาวัล”, in กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ว่าด้วยตั๋วเงิน, พระนคร: มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง, page 118:

     ถ้าลงในด้านหลัง จะกลายเป็นสลักหลัง

     tâa long nai dâan lǎng · jà glaai bpen sà-làk-lǎng

     If [the signature] is affixed to the rear side [of the bill, it] would turn to be an endorsement.

3. (intransitive) to turn out (that, to be, etc.)
   • 2021 July 27, ทักษิณ ชินวัตร, “ทักษิณเล่านาทีรัฐประหาร 49 รับยอมจบเพราะคิดว่า ปฏิวัติแล้วจะทำอะไรฉลาด ๆ”, in มติชนออนไลน์‎^[3], กรุงเทพฯ: มติชน, archived from the original on 27 July 2021:

     นึกว่า ปฏิวัติแล้วจะทำอะไรที่ฉลาด ๆ แต่กลายเป็นว่า ก็โง่จนถึงทุกวันนี้

     nʉ́k wâa · bpà-dtì-wát lɛ́ɛo jà tam à-rai tîi chà-làat chà-làat dtɛ̀ɛ glaai bpen wâa · gɔ̂ ngôo jon tʉ̌ng túk-wan-níi

     [I] thought that [they] would do anything wise[r after they] had carried out the coup, but [it] turns out to be that [they] remain stupid up to these days.

Derived terms

• กลับกลาย
• กลับกลายเป็น
• กลาย ๆ
• กลายเป็น (glaai-bpen)
• กลายเป็นไอ
• กลายพันธุ์ (glaai-pan)

Etymology 2

From Proto-Tai *klaːjᴬ (“last (year)”).

Cognate with Lao ກາຍ (kāi), Shan ၵၢႆ (kǎai), Zhuang gyai.

Adjective

กลาย • (glaai)

1. (of a year) last; past; previous

Derived terms

• ปีกลาย (bpii-glaai)
• เมื่อปีกลาย

Further reading

• “กลาย” in Thai Dictionary Project (TDP) (UC Berkeley 1964) (plus additional data from the Royal Institute of Thailand (RI) and NECTEC's LEXITRON project (LEX)). Searchable online at SEAlang.net.