ผี
Thai
[edit]Etymology
[edit]From Proto-Tai *priːᴬ (“spirit”). Cognate with Northern Thai ᨹᩦ, Lao ຜີ (phī), Lü ᦕᦲ (ṗhii), Tai Dam ꪠꪲ, Tai Nüa ᥚᥤᥴ (phí), Shan ၽီ (phǐi), Ahom 𑜇𑜣 (phī). Note also similarities to White Hmong plig (“ghost, spirit”), though the borrowing relationship, if it exists, is unclear.
Pronunciation
[edit]| Orthographic/Phonemic | ผี pʰ ī | |
|---|---|---|
| Romanization | Paiboon | pǐi |
| Royal Institute | phi | |
| (standard) IPA(key) | /pʰiː˩˩˦/(R) | |
Noun
[edit]ผี • (pǐi)
- (archaic) (classifier ตน) deity; god.
- (especially of a human being) dead body; corpse; remains.
- 1725, พระราชกำหนดเก่า:
- ด้วยหลวงบำเรอภักดิกราบทูลพระกรุณาว่า พระอางทองนอกราชการ ผู้เปนเมืองไชนาด ต้องปรับไหมยากจน ก็ถึงมรณาสัน ครั้นญาติพี่น้องจะเอาศภนั้นไปเผา เจ้าหนี้มาห้ามผีไว้มิให้เผา แลอศภนั้นค้างอยู่มิได้เผาถึง ๒ ขวบ ๓ ขวบมาแล้วนั้น
- dûuai lǔuang bam-rəə-pák gràap-tuun-prá-gà-rú-naa wâa prá àang-tɔɔng nɔ̂ɔk-râat-chá-gaan pûu bpen mʉʉang chai-nâat dtɔ̂ɔng bpràp-mǎi yâak-jon gɔ̂ɔ tʉ̌ng-mɔɔ-rá-naa-sǎn krán yâat-pîi-nɔ́ɔng jà ao sòp nán bpai pǎo jâao-nîi maa hâam pǐi wái mí hâi pǎo lɛɛ à-sòp nán káang yùu mí dâai pǎo tʉ̌ng sɔ̌ɔng kùuap sǎam kùuap maa lɛ́ɛo nán
- Whereas Earl Bamroephak informed His Majesty as follows: The retired marquess of Ang Thong, who was in charge of Chai Nat Town, had been fined to the extent that he became impoverished. Once he had died and his kin was to have his corpse cremated, his creditor came and stopped the corpse, forbidding the cremation. And the corpse has been left uncremated for two years or three years.
- 1725, พระราชกำหนดเก่า:
- (classifier ตน or ตัว) ghost; spirit; soul.
Derived terms
[edit]- กระเช้าผีมด
- กำไลคู่ผี
- กุญแจผี (gun-jɛɛ-pǐi)
- ขื่อผี
- เข้าผี
- คนดีผีคุ้ม
- ครึ่งผีครึ่งคน
- จานผี
- จิ้งหรีดผี
- ชู้เหนือผี
- ตีนผี
- ตีผี
- ถูกผีอำ
- บนข้าวผี ตีข้าวพระ
- บ้านผีสิง (bâan-pǐi-sǐng)
- ประตูผี
- ปล้ำผีลุกปลุกผีนั่ง
- ปลุกผี
- ปอผี
- ผิดผี (pìt-pǐi)
- ผีกระสือ
- ผีกระหัง
- ผีกองกอย
- ผีเข้าผีออก
- ผีโขมด
- ผีซ้ำด้ำพลอย (pǐi-sám-dâm-plɔɔi)
- ผีดิบ (pǐi-dìp)
- ผีตองเหลือง
- ผีตะ
- ผีตากผ้าอ้อม
- ผีตายซาก
- ผีตายทั้งกลม
- ผีตายโหง
- ผีถ้วยแก้ว (pǐi-tûai-gɛ̂ɛo)
- ผีถึงป่าช้า
- ผีแถน
- ผีทะเล
- ผีน้อย (pǐi-nɔ́ɔi)
- ผีบ้านไม่ดี ผีป่าก็พลอย
- ผีบุญ
- ผีปอบ
- ผีป่า
- ผีโป่ง
- ผีโป่งค่าง
- ผีพุ่งใต้
- ผีพุ่งไต้ (pǐi-pûng-dtâai)
- ผีเพลีย
- ผีโพง
- ผีฟ้า (pǐi-fáa)
- ผีไม่มีศาล (pǐi-mâi-mii-sǎan)
- ผีเรือน
- ผีเรือนไม่ดี ผีป่าก็พลอย
- ผีสัง
- ผีสาง
- ผีสิง
- ผีเสื้อ (pǐi-sʉ̂ʉa)
- ผีหลอก
- ผีห่า
- ผีอำ (pǐi-am)
- ฝากผี
- ฝากผีฝากไข้ (fàak-pǐi-fàak-kâi)
- ฝ้ายผี
- มือผี
- เมืองผี
- รำผี
- เรือผีหลอก
- ลงผี
- ล้างหน้าผี
- ลูกประคำผี
- ลูกผีลูกคน
- เลี้ยงผี
- ไล่ผี (lâi-pǐi)
- สะกดผี
- เสียผี (sǐia-pǐi)
- หน้าผี
- หนูผี (nǔu-pǐi)
- หมอผี (mɔ̌ɔ-pǐi)
- หูผีจมูกมด
- ไหว้ผี
- อุตพิดผี
Further reading
[edit]- “ผี” in Thai Dictionary Project (TDP) (UC Berkeley 1964) (plus additional data from the Royal Institute of Thailand (RI) and NECTEC's LEXITRON project (LEX)). Searchable online at SEAlang.net.