rzec

See also: rzëc, ržeć, rżeć, rżec, and rżéc

Old Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *Hrek-der.

Proto-Slavic *reťi

Old Polish rzec

Inherited from Proto-Slavic *reťi. First attested in 1377.

Pronunciation

IPA^(key): (10^th–15^th CE) /r̝ɛt͡sʲ/
IPA^(key): (15^th CE) /r̝ɛt͡sʲ/

Verb

rzec impf

(ambitransitive) to speak, to say, to tell [with do (+ genitive) or k (+ dative) or dative ‘to whom’; or with przeciw (+ dative) ‘against whom’; or with o (+ locative) ‘about what/whom’; or with na (+ accusative) ‘about what topic’; or with za (+ instrumental) ‘for whom’]
Synonym: mówić
to name, to call [with accusative or dative ‘whom/what’, along with genitive ‘by what name’]
to mention
to promise
to inform, to let know
to mean, to have a particular significance or meaning
(reflexive with się) to pretend

Derived terms

verbs

dorzec pf
narzec pf, narzekać impf
obrzec pf, obrzekać impf
odrzec pf, odrzekać impf
porzec pf
przerzec pf, przerzekać impf
przyrzec pf
urzec pf
wyrzec pf, wyrzekać impf
zarzec pf
zrzec pf

Related terms

noun

rzecz

Descendants

Polish: rzec (literary)
Silesian: rzec

References

B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “rzec”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
Wanda Decyk-Zięba, editor (2018-2022), “rzec”, in Dydaktyczny Słownik Etymologiczno-historyczny Języka Polskiego [A Didactic, Historical, Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), →ISBN

Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *Hrek-der.

Proto-Slavic *reťi

Old Polish rzec

Polish rzec

Inherited from Old Polish rzec.

Pronunciation

IPA^(key): /ˈʐɛt͡s/
Audio: (file)
Rhymes: -ɛt͡s
Syllabification: rzec
Homophone: żec

Verb

rzec impf or pf

(literary, transitive) to say
Tako rzecze Pan. ― Thus sayeth the Lord.

Conjugation

Imperfective:

Conjugation of *rzec* impf
	person	singular			plural
	person	masculine	feminine	neuter	virile	nonvirile
infinitive		rzec
present tense	1^st	rzekę			rzeczemy
	2^nd	rzeczesz			rzeczecie
	3^rd	rzecze			rzeką
	impersonal	rzecze się
past tense	1^st	rzekłem, -(e)m rzekł	rzekłam, -(e)m rzekła	rzekłom, -(e)m rzekło	rzekliśmy, -(e)śmy rzekli	rzekłyśmy, -(e)śmy rzekły
	2^nd	rzekłeś, -(e)ś rzekł	rzekłaś, -(e)ś rzekła	rzekłoś, -(e)ś rzekło	rzekliście, -(e)ście rzekli	rzekłyście, -(e)ście rzekły
	3^rd	rzekł	rzekła	rzekło	rzekli	rzekły
	impersonal	rzeczono
future tense	1^st	będę rzekł, będę rzec	będę rzekła, będę rzec	będę rzekło, będę rzec	będziemy rzekli, będziemy rzec	będziemy rzekły, będziemy rzec
	2^nd	będziesz rzekł, będziesz rzec	będziesz rzekła, będziesz rzec	będziesz rzekło, będziesz rzec	będziecie rzekli, będziecie rzec	będziecie rzekły, będziecie rzec
	3^rd	będzie rzekł, będzie rzec	będzie rzekła, będzie rzec	będzie rzekło, będzie rzec	będą rzekli, będą rzec	będą rzekły, będą rzec
	impersonal	będzie rzec się
conditional	1^st	rzekłbym, bym rzekł	rzekłabym, bym rzekła	rzekłobym, bym rzekło	rzeklibyśmy, byśmy rzekli	rzekłybyśmy, byśmy rzekły
	2^nd	rzekłbyś, byś rzekł	rzekłabyś, byś rzekła	rzekłobyś, byś rzekło	rzeklibyście, byście rzekli	rzekłybyście, byście rzekły
	3^rd	rzekłby, by rzekł	rzekłaby, by rzekła	rzekłoby, by rzekło	rzekliby, by rzekli	rzekłyby, by rzekły
	impersonal	rzeczono by
imperative	1^st	niech rzekę			rzeczmy
	2^nd	rzecz			rzeczcie
	3^rd	niech rzecze			niech rzeką

active adjectival participle		rzekący	rzekąca	rzekące	rzekący	rzekące
passive adjectival participle		rzeczony	rzeczona	rzeczone	rzeczeni	rzeczone
contemporary adverbial participle		rzekąc
verbal noun		rzeczenie

Perfective:

Conjugation of *rzec* pf
	person	singular			plural
	person	masculine	feminine	neuter	virile	nonvirile
infinitive		rzec
future tense	1^st	rzeknę			rzekniemy
	2^nd	rzekniesz			rzekniecie
	3^rd	rzeknie			rzekną
	impersonal	rzeknie się
past tense	1^st	rzekłem, -(e)m rzekł	rzekłam, -(e)m rzekła	rzekłom, -(e)m rzekło	rzekliśmy, -(e)śmy rzekli	rzekłyśmy, -(e)śmy rzekły
	2^nd	rzekłeś, -(e)ś rzekł	rzekłaś, -(e)ś rzekła	rzekłoś, -(e)ś rzekło	rzekliście, -(e)ście rzekli	rzekłyście, -(e)ście rzekły
	3^rd	rzekł	rzekła	rzekło	rzekli	rzekły
	impersonal	rzeknięto
conditional	1^st	rzekłbym, bym rzekł	rzekłabym, bym rzekła	rzekłobym, bym rzekło	rzeklibyśmy, byśmy rzekli	rzekłybyśmy, byśmy rzekły
	2^nd	rzekłbyś, byś rzekł	rzekłabyś, byś rzekła	rzekłobyś, byś rzekło	rzeklibyście, byście rzekli	rzekłybyście, byście rzekły
	3^rd	rzekłby, by rzekł	rzekłaby, by rzekła	rzekłoby, by rzekło	rzekliby, by rzekli	rzekłyby, by rzekły
	impersonal	rzeknięto by
imperative	1^st	niech rzeknę			rzeknijmy
	2^nd	rzeknij			rzeknijcie
	3^rd	niech rzeknie			niech rzekną
anterior adverbial participle		rzekłszy
verbal noun		rzeknięcie

Derived terms

adjective

noun

verbs

narzekać impf
odrzec pf, odrzekać impf
orzec pf, orzekać impf
przyrzec pf, przyrzekać impf
urzec pf, urzekać impf
wyrzec pf, wyrzekać impf
zarzec pf, zarzekać impf
zrzec pf, zrzekać impf

Related terms

nouns

Old Polish

Etymology

Pronunciation

Verb

Derived terms

Related terms

Descendants

References

Polish

Etymology

Pronunciation

Verb

Conjugation

Derived terms

Related terms

Further reading