Jump to content

ucho

From Wiktionary, the free dictionary
See also: -ucho and ùchò

Caló

[edit]

Etymology

[edit]

Perhaps ultimately from Sanskrit अवश्या (avaśyā, “dew”)

Noun

[edit]

ucho m

  1. dew

Czech

[edit]
Czech Wikipedia has an article on:
Wikipedia cs

Etymology

[edit]

Inherited from Old Czech ucho, from Proto-Slavic *uxo.

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): [ˈuxo]
  • Audio:(file)

Noun

[edit]

ucho n

  1. ear (of a human, animal, puppet, humanoid robot, etc.)
    V uších se jí třpytily briliantové náušnice. ― Brilliant earrings glittered at her ears.
    být jedno ucho. ― to be all ears.

Usage notes

[edit]
  • The irregular plural forms originated as the dual in Old Czech, while the regular plural forms below were the Old Czech plural. But the plurals are now simply split by meaning, no matter how many objects are being talked about.

Declension

[edit]
Declension of ucho (velar neuter // neuter in -í/-ý irreg-stem)
singular plural
nominative ucho uši
genitive ucha uší
dative uchu uším
accusative ucho uši
vocative ucho uši
locative uchu uších
instrumental uchem ušima

Noun

[edit]

ucho n

  1. anything resembling an ear:
    1. handle (of a pot, jug, garbage can, shopping bag, trophy, etc.)
    2. eye (of a needle)
    3. ear flap (on a hat)
    4. (glassblowing) protrusion at the edge of a plate of glass
    5. used in folk names of various plants, e.g.:
      babí ucho ― greater plaintain (Plantago major) (literally, “granny's ear”)
      volské ucho ― greater plaintain (Plantago major) (literally, “ox's ear”)
      babské ucho ― common sage (Salvia officinalis) (literally, “granny's ear”)
      lví ucho ― Leonotis nepetifolia (literally, “lion's ear”)
      sloní ucho ― Haemanthus albiflos (literally, “elephant's ear”)
      mořské ucho ― Haliotis tuberculata (literally, “sea ear”)
  2. (military slang) new recruit, rookie, green recruit
  3. (derogatory) oaf (clumsy person)

Declension

[edit]
Declension of ucho (velar neuter)
singular plural
nominative ucho ucha
genitive ucha uch
dative uchu uchům
accusative ucho ucha
vocative ucho ucha
locative uchu uchách
instrumental uchem uchy
[edit]
adjectives
nouns

Further reading

[edit]

Macanese

[edit]

Etymology

[edit]

Probably onomatopoeic.

Pronunciation

[edit]

Noun

[edit]

ucho

  1. kiss
    Synonym: bêzo
    Já vêm co unga ucho
    He came offering a kiss
    Atúto qui boniteza, ja dâ unga ucho pa su mai
    Atúto is so sweet, he kissed his mother
    (literally, “Atúto is so sweet, he gave a kiss to his mother”)

Usage notes

[edit]
  • Appears to be more common than bêzo.

References

[edit]

Old Czech

[edit]

Etymology

[edit]
Etymology tree
Proto-Indo-European *h₂ew-
Proto-Indo-European *-s
Proto-Indo-European *h₂ṓws
Proto-Balto-Slavic *auš-
Proto-Slavic *uxo
Old Czech ucho

    Inherited from Proto-Slavic *uxo.

    Pronunciation

    [edit]

    Noun

    [edit]

    ucho n

    1. (anatomy) ear (organ of hearing)

    Declension

    [edit]
    Declension of ucho (hard o-stem)
    singular dual plural
    nominative ucho uši ucha
    genitive ucha ušú uch
    dative uchu ušima uchóm
    accusative ucho uši ucha
    vocative ucho uši ucha
    locative ušě, uchu ušú ušiech
    instrumental uchem ušima uchy
    This table shows the most common forms around the 13th century.

    Descendants

    [edit]
    • Czech: ucho

    Further reading

    [edit]

    Old Polish

    [edit]

    Etymology

    [edit]
    Etymology tree
    Proto-Indo-European *h₂ew-
    Proto-Indo-European *-s
    Proto-Indo-European *h₂ṓws
    Proto-Balto-Slavic *auš-
    Proto-Slavic *uxo
    Old Polish ucho

      Inherited from Proto-Slavic *uxo. First attested in the 14th century.

      Pronunciation

      [edit]

      Noun

      [edit]

      ucho n (related adjective uszny)

      1. (attested in Greater Poland, Lesser Poland, Masovia, Silesia, Sieradz-Łęczyca) ear (organ of hearing)
        • 1960 [1398], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty pyzdrskie, volume II, number 80, Pyzdry:
          Iacom ne kazal vcha vrznøcz kobile
          [Jakom nie kazał ucha urznąć kobyle]
        • Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎transliteration, transcription, Krakow, page 173v:
          Vøcz trzeczecz przyrodzene vøsz tho ma ysze g gdiszcy gy szegnagø vøczcy on gedno vcho ogonem szaslony / adrudzecz on kuszemy skloniy tego dla / abycz on neslyslal szegnana
          [Więc trzecieć przyrodzenie wąż to ma, iże gdyżci ji żegnają, więcci on jedno ucho ogonem zasłoni, a drugieć on ku ziemi skłoni tegodla, abyć on nie słysz[ł]ał żegnania]
        • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 5, 1, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
          Slowa moia vszima wzwedz gospodne vrozumey wolane moie
          [Słowa moja uszyma wzwiedz, Gospodnie, urozumiej wołanie moje!]
        • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 9, 41, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
          Szødzø vbogich wisliszal gospodzin nastroiene gich sercza sliszalo iest vcho twoie
          [Żądzą ubogich wysłyszał Gospodzin, nastrojenie jich sierca słyszało jest ucho twoje.]
        • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 17, 8, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
          Iwisluszal zcosczola swøtego swego glos moy ywolane moie weszlo iest wuszy moie
          [I wysłuszał z kościoła świętego swego głos moj, i wołanie moje [w obeźrzeniu jego] weszło jest w uszy [moje] [jego].]
        • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 17, 48, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
          Lud iegosz iesm neznal sluszil my wslusze vcha posluszal me
          [Lud, jegoż jeśm nie znał, służył mi, w słusze ucha posłuszał mie]
        • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 33, 15, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
          Oczi gospodnowi naprawe avszi iego kuprosbe gich
          [Oczy gospodnowy na prawe a uszy jego ku prośbie jich]
        • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 43, 1, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
          Bosze vszima naszima sliszeli iesmi oczczowe naszi zwastowali nam
          [Boże, uszyma naszyma słyszeli jesmy, oćcowie naszy zwiastowali nam]
        • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 57, 4, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
          Roserdze gim podlug podobenstwa wøszowego iaco zmye gluchey yzacyskaiøczey vszi swoie
          [Rosierdzie jim podług podobieństwa wężowego, jako źmije głuchej i zaciskającej uszy swoje]
        • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 113, 14, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
          Vszy magø anebødø slysecz nozdrze magyø ane bødø wonecz
          [uszy mają, a nie będą słyszeć, nozdrze mają, a nie będą wonieć]
        • 1959 [1417], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 932, Poznań:
          Yacomy Micolay […] dal pąncz ran […] y wcząl my wcho
          [Jakomy Mikołaj […] dał pięć ran […] i uciął mi ucho]
        • 1874-1891 [1438], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[1], [2], [3], volume XXII, page 351:
          Zawartu vschu *teyo bogacza yeden glosz vbogego ne *mogloch auribus diuitis obturatis nihil esset vox vnius clamantis
          [Zawartu uszu tego bogacza jeden głos ubogiego *niemogłuch auribus diuitis obturatis nihil esset vox vnius clamantis]
        • 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 64:
          Alye gdi nadvorze naszem alybo ktorego slachczicza [ktho] ktho nyeczso vkradnye poth straczena vcha bącz pothdan Agdze przeth slachczyczem ktho myecz abo corth vyczągnye yvreny kogo nalascze slachczyczowey gego rąka bącz
          [Ale gdy na dworze naszem alibo ktorego ślachcica kto niecso ukradnie, pod stracenie ucha bądź pod dan, a gdzie przed ślachcicem kto miecz abo kord wyciągnie i ureni kogo, na łasce ślachcicowej jego ręka bądź.]
        • 1874-1891 [XV p. pr.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[4], [5], [6], volume XXV, page 271:
          Qui es […] melos in aure slotkoscz w usye
          [Qui es […] melos in aure słodkość w usze]
        • 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 35, 4:
          Tedi ony daly gemu wszitky ynausznyce czso bili na gich vszu Tedi ge on pokopal pod terabyntem ysto gest zamyastem Sichem
          [Tedy oni dali jemu wszytki […] i nausznice, cso były na jich uszu, tedy je on pokopał pod terabintem, jiż to jest za miastem Sychem.]
        • 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 50, 4:
          ywipelnyl Iosef czasz placzv swego mowyl gest kufarao nowey czelyadzy arzkøcz Nalyaslm myloszcz przed waszyma oczyma mowczye kv vszyma ffaraowyma
          [I wypełnił Josef czas płaczu swego, mowił jest ku faraonowej czeladzi a rzkąc: „Nalaz ł[liś]m miłość przed waszyma oczyma, mowcie ku uszyma farao[no]wyma]
        • 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 17, 14:
          Rzekl gest pan Moyszeszowy Napysz to prze pamyøcz wkszyøky aday wuszy Iosue bocz ya zagladzøø pamyøcz Amalechowø pod nyebem
          [Rzekł jest Pan Mojżeszowi: „Napisz to prze pamięć w księgi a daj w uszy Josue, boć ja zagładzę pamięć Amalechową pod niebem”.]
        • 1930 [c. 1455], “Deut”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 29, 4:
          anyedal wan syercza rozvmnego yoczv vidzøczich yvssv gesto by mogli sliszecz az donynyeyszego dnya
          [a nie dał wam sierca rozumnego i oczu widzących, i uszu, jeż to by mogły słyszeć, aż do niniejszego dnia.]
        • 1930 [c. 1455], “Deut”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 32, 44:
          Przeto przydøøcz Moyzesz ymovil gest wszitka slowa tegoto spyewanya wszv lvczkv on aIozve syn Nvnow
          [Przeto *przydąc Mojżesz i mowił jest wszytka słowa tego to śpiewania w uszu ludzku, on a Jozue syn Nunow]
        • 1930 [c. 1455], “Jos”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 6, 5:
          Agdysz zabrzni zwyøk trøbny dalszy yprzemyenny wvsv waszich brznyøcze wzvola wszistek lvd wolanim przewyeliki im amvri myeskye zedna syø przewroczø ywnidø wszistczi prosto zmyasta gdze sø stali
          [A gdyż zabrzni źwięk trąbny dalszy i przemienny i w uszu waszych *brzniące, wzwoła wszystek lud wołanim przewielikim a mury mieskie ze dna się przewrocą i wnidą wszystcy prosto z miasta, gdzie są stali”.]
        • 1930 [c. 1455], “I Reg”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 20, 13:
          vczin to bog nad Ionatø ato przepuscz Gestly bødze oczcza mego zloscz vstawycz na przecyw tobye wziawyø vchu twemu ypusczø cyø wpokoiv abog bødz stobø iako bil s oczcem mim
          [uczyń to Bog nad Jonatą a to przepuść. Jestli będzie oćca mego złość ustawiczna przeciw tobie, wzjawię uchu twemu i puszczę cię w pokoju, a Bog bądź z tobą, jako był s oćcem mym.]
        • 1930 [c. 1455], “Jer”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎transliteration, transcription, 29, 29:
          Yczedl gest Sofonyasz kaplan lyst ten wvszy Ieremyasza proroka
          [I czetł jest Sofonijasz kapłan list ten w uszy Jeremijasza proroka.]
        • 1874-1891 [1466], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[7], [8], [9], volume XXV, Radom, Miłosław, page 136:
          Consulitur igitur viris non propter pulcritudinem ducere uxores sed propter bonos mores […] et hoc […] vulgaris cantilena nobis consulit dicens: Nye wybyeray, iunochu, oczima, ale szluchay czychima vszyma
          [Consulitur igitur viris non propter pulcritudinem ducere uxores sed propter bonos mores […] et hoc […] vulgaris cantilena nobis consulit dicens: Nie wybieraj, junochu, oczyma, ale słuchaj cichyma uszyma]
        • 1874-1891 [XV ex.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[10], [11], [12], volume XXV, Zator, Lesser Poland Voivodeship, page 145:
          Nye wybyeray yvnochv ywnochy z czwdnyma oczyma, alye szlwchay, yestly dobra yesth, czychyma wchoma
          [Nie wybieraj junochu junochy z cudnyma oczyma, ale słuchaj, jestli dobra jest, cichyma uchoma]
        • 1977-1980 [c. 1470], urowska-Górowska Wanda, Kyas Vladimir, editors, Mamotrekty staropolskie‎[13], [14], [15], Lubin, page 298:
          Continuerunt zathkaly vszy swe
          [Continuerunt zatkali uszy swe]
        • 1887 [1482-1483], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski‎[16], Krakow, Brodnia, page 18v:
          Niechay bandø vsze twoie na klonone ku gloszu proszbi moiey
          [Niechaj będą usze twoje nakłonione ku głosu prośby moje]
        • 1928 [End of the fifteenth century], Jan Janów, editor, Zespół ewangelijny Biblioteki Ordynacji Zamoyskich nr 1116‎transliteration, transcription, Warsaw, page 307:
          I począl movycz do nych Isze dzyszya napelnyono yest tho pyszmo wszach vaszych
          [I począł mowić do nich, iże dzisia napełniono jest to pismo w uszach waszych.]
        • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[17], page 152:
          Nyeczo kv vschyma nadobnye podnyeszyona
          [Nieco ku uszyma nadobnie podniesiona]
        • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[18], page 312:
          Czo slyschyczye vasche vszy, przepovyedayczye na strzechach
          [Co słyszycie w wasze uszy, przepowiedajcie na strzechach]
        • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[19], page 637:
          Movy tu svyathy Crisostomus, yze Pyotr […] vczyąl vcho sludze, alye tho vczynyl rychlosczyą, bo chczyal vdąrzycz v glovą, alye raz skoczyl kv vchu
          [Mowi tu święty Kryzostomus, iże Piotr […] uciął ucho słudze, ale to uczynił rychłością, bo chciał uderzyć w głowę, ale raz skoczył ku uchu]
        • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[20], page 640:
          Nyevyerny Malkuschv, vschakoz vyelye dobrego slyschal tem vchem od Iesucrista
          [Niewierny Malkuszy, wszakoż wiele dobrego słyszał tem uchem od Jezuchrysta]
        1. (attested in Greater Poland, figuratively) ear (ability to hear)
          • 1916 [second half of the 15th century], Stanisław Słoński, editor, Psałterz puławski‎scan transliteration, transcription, number 118 arg. 8, Greater Poland:
            Iniquos odio habui Samech szye wyklada sluchay albo sczwyrdzenye bo nygeden stwyrdzon bywa yen nyeslucha duchownyma vszyma czo by myal naszlyadowacz
            [Iniquos odio habui. Samech sie wykłada słuchaj albo śćwirdzenie, bo nijeden stwirdzon bywa, jen nie słucha duchownyma uszyma, co by miał naśladować.]
          • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[21], page 641:
            Przez tego sluga moze szye rozymyecz lyyd zydovsky, ktory prave vcho y duchovnego zakona straczyl rozymnoscz
            [Przez tego sługa może siã rozimieć lud żyowski, ktory prawe ucho i duchownego zakona stracił rozimność]
      2. (attested in Greater Poland) handle (grip of a basket, kettle etc.)
        • 1874-1891 [XV med.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[22], [23], [24], volume XXIII, page 269:
          Crater est cipha, calix, qui habet duas ansas dwye vszy
          [Crater est cipha, calix, qui habet duas ansas dwie uszy]
        • XV p. post., Wokabularz petersburski IV, esarskiej Biblioteki Publicznej w Petersburgu, sygn. Lat.F.ch.I.401, page 11:
          Duas ansas vszy
          [Duas ansas uszy]
        • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 10v:
          Ansa eyn handhab an eynem krug oder kandel vcho albo rąkoyescz
          [Ansa eyn handhab an eynem krug oder kandel ucho albo rękojeść]

      Declension

      [edit]
      Declension of ucho
      singular dual plural
      nominative ucho usze/uszy uszy
      genitive ucha uszu —
      dative uchu uszyma —
      accusative ucho uszy —
      instrumental uchem uchoma/uszyma —
      locative usze uszu uszach
      vocative — — —

      Derived terms

      [edit]
      adverbs
      nouns
      verbs
      [edit]
      nouns

      Descendants

      [edit]

      References

      [edit]

      Old Slovak

      [edit]

      Etymology

      [edit]

      Inherited from Proto-Slavic *uxo. First attested in 1473.

      Pronunciation

      [edit]
      • IPA(key): (10th–15th CE) /uxɔ/
      • IPA(key): (15th CE) /uxɔ/

      Noun

      [edit]

      ucho n

      1. (anatomy) ear (organ of hearing)
      2. (by extension) any object resembling an ear

      Descendants

      [edit]

      References

      [edit]
      • Majtán, Milan et al., editors (1991–2008), “ucho”, in Historický slovník slovenského jazyka [Historical Dictionary of the Slovak Language] (in Slovak), volumes 1–7 (A – Ž), Bratislava: VEDA, →OCLC

      Polish

      [edit]
      Polish Wikipedia has an article on:
      Wikipedia pl
      ucho noun 1 sense 1
      ucho noun 1 sense 5

      Etymology

      [edit]
      Etymology tree
      Proto-Indo-European *h₂ew-
      Proto-Indo-European *-s
      Proto-Indo-European *h₂ṓws
      Proto-Balto-Slavic *auš-
      Proto-Slavic *uxo
      Old Polish ucho
      Polish ucho

        Inherited from Old Polish ucho. The irregular plural forms are the result of fossilization of the old dual forms.

        Pronunciation

        [edit]
         
        • Audio 1:(file)
        • Audio 2:(file)
        • Rhymes: -uxɔ
        • Syllabification: u‧cho

        Noun

        [edit]

        ucho n

        2. (anatomy) ear (organ of hearing)
          1. (anatomy) ear (external part of the organ of hearing; the auricle)
            Synonym: małżowina
        3. (by extension) ear (ability to hear)
          Synonym: słuch
        4. (figuratively) ear (one who hears or listens)
        5. ear, earflap (part of a hat that covers one's ears)
          Synonym: nausznik
        7. (architecture) orillon (semicircular projection made at the shoulder of a bastion for the purpose of covering the retired flank, found in old fortresses)
          Synonym: orylion
        8. (expressive) augmentative of uszko (“kreplach”)

        Usage notes

        [edit]

        The genitive plural form uszów is rare.

        The instrumental plural form uszyma is obsolete.

        Declension

        [edit]
        Declension of ucho
        singular plural
        nominative ucho uszy
        genitive ucha uszu/uszów
        dative uchu uszom
        accusative ucho uszy
        instrumental uchem uszami/uszyma
        locative uchu uszach
        vocative ucho uszy

        Noun

        [edit]

        ucho n (diminutive uszko, augmentative uszysko)

        1. handle (grip of a basket, kettle, etc.)
        2. eye (hole at the blunt end of a needle through which thread is passed)
        3. (Near Masovian) eye (hole through which reins are passed through on a horsecollar)
        4. (obsolete) eye (end of a bag from the edges for tying)
        5. (obsolete) dog-ear (folded corner of the page of a book or other publication, either due to having been read many times or intentionally as a sort of bookmark)
        6. (obsolete, nautical, fishing) eye (part of a net in which the upper and lower ends of a sprit are attached)

        Declension

        [edit]
        Declension of ucho
        singular plural
        nominative ucho ucha
        genitive ucha uch
        dative uchu uchom
        accusative ucho ucha
        instrumental uchem uchami
        locative uchu uchach
        vocative ucho ucha

        Derived terms

        [edit]
        adjectives
        adverbs
        nouns
        particles
        phrases
        proverbs
        verbs

        Further reading

        [edit]

        Romani

        [edit]

        Etymology

        [edit]

        From Sanskrit उच्च (uchcha, “high, elevated”).

        Adjective

        [edit]

        ucho (feminine uchi, plural uche)

        1. high

        Silesian

        [edit]

        Etymology

        [edit]
        Etymology tree
        Proto-Indo-European *h₂ew-
        Proto-Indo-European *-s
        Proto-Indo-European *h₂ṓws
        Proto-Balto-Slavic *auš-
        Proto-Slavic *uxo
        Old Polish ucho
        Silesian ucho

          Inherited from Old Polish ucho.

          Pronunciation

          [edit]

          Noun

          [edit]

          ucho n (diminutive uszko)

          1. (anatomy) ear (organ of hearing)

          Declension

          [edit]
          Declension of ucho
          singular plural
          nominative ucho uszy
          genitive ucha uszy/uszōw
          dative uchu uszōm
          accusative ucho uszy
          instrumental uchym uszami
          locative uszu uszach
          vocative ucho uszy

          Further reading

          [edit]
          • ucho in dykcjonorz.eu
          • ucho in silling.org
          • Henryk Jaroszewicz (2022), “ucho”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 145

          Slovak

          [edit]
          Slovak Wikipedia has an article on:
          Wikipedia sk

          Etymology

          [edit]

          Inherited from Old Slovak ucho, from Proto-Slavic *uxo.

          Pronunciation

          [edit]

          Noun

          [edit]

          ucho n (genitive singular ucha, nominative plural uši, uchá, genitive plural uší, úch, declension pattern of mesto)

          1. ear
          2. handle (of a basket, kettle etc.)
          3. eye (the part of a needle)

          Declension

          [edit]
          #1 #2, #3
          Declension of ucho
          singular plural
          nominative ucho uši
          genitive ucha uší
          dative uchu ušiam
          accusative ucho uši
          locative uchu ušiach
          instrumental uchom ušami
          Declension of ucho
          singular plural
          nominative ucho uchá
          genitive ucha úch
          dative uchu uchám
          accusative ucho uchá
          locative uchu uchách
          instrumental uchom uchami

          Further reading

          [edit]
          • “ucho”, in Slovníkový portál Jazykovedného ústavu Ľ. Štúra SAV [Dictionary portal of the Ľ. Štúr Institute of Linguistics, Slovak Academy of Science] (in Slovak), https://slovnik.juls.savba.sk, 2003–2026
          Retrieved from "https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=ucho&oldid=88560811"