वर

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Marathi[edit]

Adverb[edit]

वर (var)

  1. up, upstairs
  2. in addition

Postposition[edit]

वर (var)

  1. on, above
  2. at
  3. up to, until
  4. in addition

References[edit]

  • Maxine Berntsen (1982-1983), “वर”, in A Basic Marathi-English Dictionary, New Delhi: American Institute of Indian Studies

Sanskrit[edit]

Etymology 1[edit]

From the verbal root वृणोति (वृ (vṛ), to cover, screen, veil, conceal, hide, surround, obstruct).

Noun[edit]

वर (váram

  1. "environing", "enclosing", circumference, space, room (RV., AV., TS.)
    वर आ पृथिव्याः (vára ā́ pṛthivyā́ḥ)on the wide earth
  2. stopping, checking (RV. I, 143, 5)
Declension[edit]
Masculine a-stem declension of वर
Nom. sg. वरः (varaḥ)
Gen. sg. वरस्य (varasya)
Singular Dual Plural
Nominative वरः (varaḥ) वरौ (varau) वराः (varāḥ)
Vocative वर (vara) वरौ (varau) वराः (varāḥ)
Accusative वरम् (varam) वरौ (varau) वरान् (varān)
Instrumental वरेण (vareṇa) वराभ्याम् (varābhyām) वरैः (varaiḥ)
Dative वराय (varāya) वराभ्याम् (varābhyām) वरेभ्यः (varebhyaḥ)
Ablative वरात् (varāt) वराभ्याम् (varābhyām) वरेभ्यः (varebhyaḥ)
Genitive वरस्य (varasya) वरयोः (varayoḥ) वराणाम् (varāṇām)
Locative वरे (vare) वरयोः (varayoḥ) वरेषु (vareṣu)

Etymology 2[edit]

From the verbal root वृणोति (वृ (vṛ), to choose, select).

Adjective[edit]

वर (vará)

  1. choosing
    पतिंवरा (patiṃ-varā)a woman who chooses her husband for herself
    स्वयंवरा (svayaṃ-varā)self-choice, the election of a husband by a princess or daughter of a kṣatriya at a public assembly of suitors
Declension[edit]
Masculine a-stem declension of वर
Nom. sg. वरः (varaḥ)
Gen. sg. वरस्य (varasya)
Singular Dual Plural
Nominative वरः (varaḥ) वरौ (varau) वराः (varāḥ)
Vocative वर (vara) वरौ (varau) वराः (varāḥ)
Accusative वरम् (varam) वरौ (varau) वरान् (varān)
Instrumental वरेण (vareṇa) वराभ्याम् (varābhyām) वरैः (varaiḥ)
Dative वराय (varāya) वराभ्याम् (varābhyām) वरेभ्यः (varebhyaḥ)
Ablative वरात् (varāt) वराभ्याम् (varābhyām) वरेभ्यः (varebhyaḥ)
Genitive वरस्य (varasya) वरयोः (varayoḥ) वराणाम् (varāṇām)
Locative वरे (vare) वरयोः (varayoḥ) वरेषु (vareṣu)
Feminine ā-stem declension of वर
Nom. sg. वरा (varā)
Gen. sg. वरायाः (varāyāḥ)
Singular Dual Plural
Nominative वरा (varā) वरे (vare) वराः (varāḥ)
Vocative वरे (vare) वरे (vare) वराः (varāḥ)
Accusative वराम् (varām) वरे (vare) वराः (varāḥ)
Instrumental वरया (varayā) वराभ्याम् (varābhyām) वराभिः (varābhiḥ)
Dative वरायै (varāyai) वराभ्याम् (varābhyām) वराभ्यः (varābhyaḥ)
Ablative वरायाः (varāyāḥ) वराभ्याम् (varābhyām) वराभ्यः (varābhyaḥ)
Genitive वरायाः (varāyāḥ) वरयोः (varayoḥ) वराणाम् (varāṇām)
Locative वरायाम् (varāyām) वरयोः (varayoḥ) वरासु (varāsu)
Neuter a-stem declension of वर
Nom. sg. वरम् (varam)
Gen. sg. वरस्य (varasya)
Singular Dual Plural
Nominative वरम् (varam) वरे (vare) वराणि (varāṇi)
Vocative वर (vara) वरे (vare) वराणि (varāṇi)
Accusative वरम् (varam) वरे (vare) वराणि (varāṇi)
Instrumental वरेण (vareṇa) वराभ्याम् (varābhyām) वरैः (varaiḥ)
Dative वरा (varā) वराभ्याम् (varābhyām) वरेभ्यः (varebhyaḥ)
Ablative वरात् (varāt) वराभ्याम् (varābhyām) वरेभ्यः (varebhyaḥ)
Genitive वरस्य (varasya) वरयोः (varayoḥ) वराणाम् (varāṇām)
Locative वरे (vare) वरयोः (varayoḥ) वरेषु (vareṣu)

Noun[edit]

वर (varám

  1. "chooser", one who solicits a girl in marriage, suitor, lover, bridegroom, husband (rarely "son-in-law") (RV. etc.)
  2. a bridegroom's friend (MW.)
  3. a dissolute man (= वित (vita) or षिड्ग (ṣiḍga)) (L.)
Declension[edit]
Masculine a-stem declension of वर
Nom. sg. वरः (varaḥ)
Gen. sg. वरस्य (varasya)
Singular Dual Plural
Nominative वरः (varaḥ) वरौ (varau) वराः (varāḥ)
Vocative वर (vara) वरौ (varau) वराः (varāḥ)
Accusative वरम् (varam) वरौ (varau) वरान् (varān)
Instrumental वरेण (vareṇa) वराभ्याम् (varābhyām) वरैः (varaiḥ)
Dative वराय (varāya) वराभ्याम् (varābhyām) वरेभ्यः (varebhyaḥ)
Ablative वरात् (varāt) वराभ्याम् (varābhyām) वरेभ्यः (varebhyaḥ)
Genitive वरस्य (varasya) वरयोः (varayoḥ) वराणाम् (varāṇām)
Locative वरे (vare) वरयोः (varayoḥ) वरेषु (vareṣu)

Adjective[edit]

वर (vára)

  1. "select", choicest, valuable, precious, best, most excellent or eminent among (genitive, locative, ablative, or compound) or for (genitive) (ŚrS., MBh. etc.)
  2. (at the end of a compound) royal, princely (Jātakam.)
  3. better, preferable, better than (ablative, rarely genitive) or among (ablative) (Mn., MBh. etc.)
  4. eldest (W.)
Declension[edit]
Masculine a-stem declension of वर
Nom. sg. वरः (varaḥ)
Gen. sg. वरस्य (varasya)
Singular Dual Plural
Nominative वरः (varaḥ) वरौ (varau) वराः (varāḥ)
Vocative वर (vara) वरौ (varau) वराः (varāḥ)
Accusative वरम् (varam) वरौ (varau) वरान् (varān)
Instrumental वरेण (vareṇa) वराभ्याम् (varābhyām) वरैः (varaiḥ)
Dative वराय (varāya) वराभ्याम् (varābhyām) वरेभ्यः (varebhyaḥ)
Ablative वरात् (varāt) वराभ्याम् (varābhyām) वरेभ्यः (varebhyaḥ)
Genitive वरस्य (varasya) वरयोः (varayoḥ) वराणाम् (varāṇām)
Locative वरे (vare) वरयोः (varayoḥ) वरेषु (vareṣu)
Feminine ā-stem declension of वर
Nom. sg. वरा (varā)
Gen. sg. वरायाः (varāyāḥ)
Singular Dual Plural
Nominative वरा (varā) वरे (vare) वराः (varāḥ)
Vocative वरे (vare) वरे (vare) वराः (varāḥ)
Accusative वराम् (varām) वरे (vare) वराः (varāḥ)
Instrumental वरया (varayā) वराभ्याम् (varābhyām) वराभिः (varābhiḥ)
Dative वरायै (varāyai) वराभ्याम् (varābhyām) वराभ्यः (varābhyaḥ)
Ablative वरायाः (varāyāḥ) वराभ्याम् (varābhyām) वराभ्यः (varābhyaḥ)
Genitive वरायाः (varāyāḥ) वरयोः (varayoḥ) वराणाम् (varāṇām)
Locative वरायाम् (varāyām) वरयोः (varayoḥ) वरासु (varāsu)
Neuter a-stem declension of वर
Nom. sg. वरम् (varam)
Gen. sg. वरस्य (varasya)
Singular Dual Plural
Nominative वरम् (varam) वरे (vare) वराणि (varāṇi)
Vocative वर (vara) वरे (vare) वराणि (varāṇi)
Accusative वरम् (varam) वरे (vare) वराणि (varāṇi)
Instrumental वरेण (vareṇa) वराभ्याम् (varābhyām) वरैः (varaiḥ)
Dative वरा (varā) वराभ्याम् (varābhyām) वरेभ्यः (varebhyaḥ)
Ablative वरात् (varāt) वराभ्याम् (varābhyām) वरेभ्यः (varebhyaḥ)
Genitive वरस्य (varasya) वरयोः (varayoḥ) वराणाम् (varāṇām)
Locative वरे (vare) वरयोः (varayoḥ) वरेषु (vareṣu)

Noun[edit]

वर (váram

  1. boon, gift, reward, benefit, blessing, favour (RV. etc.)
    वराय (várāya), वरम् आ (váram ā́), प्रति वरम् (práti váram) or वरं वरम् (váraṃ varam)according to wish, to one's heart's content
    मद्वरात् (mad-varāt)in consequence of the boon granted by me
    váraṃ-√vṛ — to choose a boon
    varaṃ-√yāc or ā-√kāṅkṣ or √brū or causative of pra-√arth — to prefer a request
    váraṃ √dā, varam pra-√dā or pra-√yam — to grant a boon or blessing
    varaṃ-√labh — to receive a boon or reward
  2. benefit, advantage, privilege (Daś.)
  3. charity, alms (VarBṛS.)
  4. dowry (Pañcat.)
  5. a kind of grain (= वरत (varata)) (KātyŚr., Sch.)
  6. bdellium (L.)
  7. sparrow (L.)
  8. name of a son of श्वफल्क (śvaphalka) (VP.)
  9. saffron (BhP.) (in compounds not always separable from the homographic word meaning "enclosing, etc")
Declension[edit]
Masculine a-stem declension of वर
Nom. sg. वरः (varaḥ)
Gen. sg. वरस्य (varasya)
Singular Dual Plural
Nominative वरः (varaḥ) वरौ (varau) वराः (varāḥ)
Vocative वर (vara) वरौ (varau) वराः (varāḥ)
Accusative वरम् (varam) वरौ (varau) वरान् (varān)
Instrumental वरेण (vareṇa) वराभ्याम् (varābhyām) वरैः (varaiḥ)
Dative वराय (varāya) वराभ्याम् (varābhyām) वरेभ्यः (varebhyaḥ)
Ablative वरात् (varāt) वराभ्याम् (varābhyām) वरेभ्यः (varebhyaḥ)
Genitive वरस्य (varasya) वरयोः (varayoḥ) वराणाम् (varāṇām)
Locative वरे (vare) वरयोः (varayoḥ) वरेषु (vareṣu)

Descendants[edit]

References[edit]

  • Sir Monier Monier-Williams (1898) A Sanskrit-English dictionary etymologically and philologically arranged with special reference to cognate Indo-European languages, Oxford: Clarendon Press, pages 0921, 0922