Jump to content

аба

From Wiktionary, the free dictionary

Abaza

[edit]

Noun

[edit]

аба (aba)

  1. father

Abkhaz

[edit]

Adjective

[edit]

а-ба́ (a-bá)

  1. dry

Synonyms

[edit]

Bulgarian

[edit]

Etymology

[edit]

Borrowed from Ottoman Turkish عبا (aba), itself from Arabic عَبَاءَة (ʕabāʔa).

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): [ɐˈba]
  • Audio:(file)
  • Syllabification(key): а‧ба
  • Hyphenation(key): аба
  • Rhymes: -ba

Noun

[edit]

аба́ (abáf (relational adjective абе́н, diminutive аби́ца or аби́чка)

  1. frieze, homespun, coarse woollen cloth
  2. cloak

Declension

[edit]
Declension of аба́
singular plural
indefinite аба́
abá
аби́
abí
definite аба́та
abáta
аби́те
abíte

Derived terms

[edit]

References

[edit]
  • аба”, in Речник на българския език [Dictionary of the Bulgarian Language] (in Bulgarian), Sofia: Bulgarian Academy of Sciences, 2014
  • аба”, in Речник на българския език [Dictionary of the Bulgarian Language] (in Bulgarian), Chitanka, 2010
  • Georgiev, Vladimir I., editor (1971), “аба”, in Български етимологичен речник [Bulgarian Etymological Dictionary] (in Bulgarian), volume 1 (А – З), Sofia: Bulgarian Academy of Sciences Pubg. House, →ISBN, page 1

Buryat

[edit]

Etymology

[edit]

From Classical Mongolian ᠠᠪᠤ (abu), from Middle Mongol [Term?], Proto-Mongolic *abu. Cognate with Mongolian аав (aav), Kalmyk аав (aav), Dongxiang aba, awi, East Yugur awa, Mongghul aaba, Khitan [script needed] (ay).

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): /ä.bä/, [ä.β̞ɐ]
  • Hyphenation: а‧ба

Noun

[edit]
The template Template:bua-noun does not use the parameter(s):
1=C
Please see Module:checkparams for help with this warning.

аба (aba)

  1. (informal) dad
    Synonym: эсэгэ (esege)

Dargwa

[edit]

Alternative forms

[edit]

Etymology

[edit]

Inherited from Proto-Dargwa [Term?]. Cognates include Kaitag уба (uba).

Pronunciation

[edit]

Noun

[edit]

аба (aba) (Sanzhi)

  1. mother

Declension

[edit]

This noun needs an inflection-table template.

References

[edit]
  • Diana, Forker (2019), dictionaria/sanzhi: Sanzhi Dargwa dictionary (v1.2) [Data set][1], Zenodo, →DOI:aba 'mother'
  • Diana, Forker (2020), A grammar of Sanzhi Dargwa (Languages of the Caucasus; 2)‎[2], Berlin: Language Science Press, →DOI, →ISBN, page 368
  • Temirbulatova, S. M. (2022), Диалектологический словарь даргинского языка [Dialectological Dictionary of the Dargwa Language]‎[3] (in Russian), Makhachkala: G. Tsadasa Institute of Language, Literature and Art, page 34

Kaitag

[edit]

Alternative forms

[edit]

Pronunciation

[edit]

Noun

[edit]

а́ба (ába) (plural абне)

  1. mother

References

[edit]
  • Magomedov, Magomed; Gasanova, Uzlipat (2025), “аба”, in Kaitag Dictionary[4]

Kamassian

[edit]

Etymology

[edit]

Borrowed from a Turkic language. Compare Tatar аба (aba) and dialectal Khakas аба (aba).

Noun

[edit]

аба (aba)

  1. father

Declension

[edit]
Declension of аба (aba)
singular plural
nominative аба (aba) абайәʼ (abajəʔ) абазаӈ (abazaŋ)
genitive абан (aban) абайән (abajən) абазан (abazan)
accusative абам (abam) абайәм (abajəm) абазаӈәм (abazaŋəm)
allative абанә (abanə) абайәнә (abajənə) абазаӈдә (abazaŋdə)
locative абагән (abagən) абайәгән (abajəgən) абазаӈгән (abazaŋgən)
ablative абагәʼ (abagəʔ) абайәгәʼ (abajəgəʔ) абазаӈгәʼ (abazaŋgəʔ)
instrumental абазьәʼ (abaźəʔ) абайәзьәʼ (abajəźəʔ) абазаӈзьәʼ (abazaŋźəʔ)
Possessive forms of аба (aba)
First Second Third
singular абам (abam) абал (abal) абат (abat)
dual абабәй (ababəj) абаләй (abaləj) абадәй (abadəj)
plural абабаʼ (ababaʔ) абалаʼ (abalaʔ) абадаʼ (abadaʔ)

Derived terms

[edit]

References

[edit]
  • Donner, Kai R. (1944), “å̀bå”, in Kamassisches Wörterbuch nebst Sprachproben und Hauptzügen der Grammatik[5], Helsinki: Suomalais-Ugrilainen Seura

Kazakh

[edit]
Alternative scripts
Arabic ابا
Cyrillic аба
Latin aba

Etymology 1

[edit]

Noun

[edit]

аба (aba) (archaic)

  1. corral
  2. bark

Etymology 2

[edit]

From Arabic عَبَاءَة (ʕabāʔa).

Noun

[edit]

аба (aba) (archaic)

  1. cape
Declension
[edit]
Declension of аба
singular plural
nominative аба (aba) абалар (abalar)
genitive абаның (abanyñ) абалардың (abalardyñ)
dative абаға (abağa) абаларға (abalarğa)
accusative абаны (abany) абаларды (abalardy)
locative абада (abada) абаларда (abalarda)
ablative абадан (abadan) абалардан (abalardan)
instrumental абамен (abamen) абалармен (abalarmen)
similative абадай (abadai) абалардай (abalardai)

Khakas

[edit]

Etymology

[edit]

Compare Chuvash упа (up̬a).

Noun

[edit]

аба (aba)

  1. bear (mammal)

Declension

[edit]
Declension of аба
singular plural
nominative аба (aba) абалар (abalar)
genitive абаның (abanıñ) абаларның (abalarnıñ)
dative абаа (abaa) абаларға (abalarğa)
accusative абаны (abanı) абаларны (abalarnı)
locative абада (abada) абаларда (abalarda)
ablative абадаң (abadañ) абалардаң (abalardañ)
lative абазар (abazar) абаларзар (abalarzar)
instrumental абанаң (abanañ) абаларнаң (abalarnañ)

Kumyk

[edit]

Etymology 1

[edit]

Borrowed from Arabic عَبَاءَة (ʕabāʔa, cloak).

Noun

[edit]

аба¹ (aba)

  1. (historical) aba (long robe worn by clergy)
Declension
[edit]
Declension of аба (aba)
singular plural
nominative аба (aba) абалар (abalar)
accusative абаны (abanı) абаланы (abalanı)
dative абагъа (abağa) абалагъа (abalağa)
locative абада (abada) абаларда (abalarda)
ablative абадан (abadan) абалардан (abalardan)
genitive абаны (abanı) абаланы (abalanı)
Possessive forms of аба (aba)
1st person singular
singular plural
nominative абаым (abaım) абаларым (abalarım)
accusative абаымны (abaımnı) абаларымны (abalarımnı)
dative абаымгъа (abaımğa) абаларыма (abalarıma)
locative абаымда (abaımda) абаларымда (abalarımda)
ablative абаымдан (abaımdan) абаларымдан (abalarımdan)
genitive абаымны (abaımnı) абаларымны (abalarımnı)
1st person plural
singular plural
nominative абаыбыз (abaıbız) абаларыбыз (abalarıbız)
accusative абаыбызны (abaıbıznı) абаларыбызны (abalarıbıznı)
dative абаыбызгъа (abaıbızğa) абаларыбызгъа (abalarıbızğa)
locative абаыбызда (abaıbızda) абаларыбызда (abalarıbızda)
ablative абаыбыздан (abaıbızdan) абаларыбыздан (abalarıbızdan)
genitive абаыбызны (abaıbıznı) абаларыбызны (abalarıbıznı)
2nd person singular
singular plural
nominative абаынгъ (abaınğ) абаларынгъ (abalarınğ)
accusative абаынгъны (abaınğnı) абаларынгъны (abalarınğnı)
dative абаынгъа (abaınğa) абаларынгъа (abalarınğa)
locative абаынгъда (abaınğda) абаларынгъда (abalarınğda)
ablative абаынгъдан (abaınğdan) абаларынгъдан (abalarınğdan)
genitive абаынгъны (abaınğnı) абаларынгъны (abalarınğnı)
2nd person plural
singular plural
nominative абаыгъыз (abaığız) абаларыгъыз (abalarığız)
accusative абаыгъызны (abaığıznı) абаларыгъызны (abalarığıznı)
dative абаыгъызгъа (abaığızğa) абаларыгъызгъа (abalarığızğa)
locative абаыгъызда (abaığızda) абаларыгъызда (abalarığızda)
ablative абаыгъыздан (abaığızdan) абаларыбыздан (abalarıbızdan)
genitive абаыгъызны (abaığıznı) абаларыгъызны (abalarığıznı)
3rd person
singular plural
nominative абаы (abaı) абалары (abaları)
accusative абаын (abaın) абаларын (abaların)
dative абаына (abaına) абаларына (abalarına)
locative абаында (abaında) абаларында (abalarında)
ablative абаындан (abaından) абаларындан (abalarından)
genitive абаыны (abaını) абаларыны (abalarını)

Etymology 2

[edit]

from Proto-Turkic *apa (mother, grandmother). Cognate with Turkish aba, Azerbaijani aba (dialectal), Kazakh апа (apa), Kyrgyz апа (apa) Uzbek opa, Turkmen apa

Noun

[edit]

аба² (aba)

  1. (informal, endearing) grandmother, granny
    Аба, мен сени сюемен!
    Aba, men seni süyemen!
    Granny, I love you!
Declension
[edit]
Declension of аба (aba)
singular plural
nominative аба (aba) абалар (abalar)
accusative абаны (abanı) абаланы (abalanı)
dative абагъа (abağa) абалагъа (abalağa)
locative абада (abada) абаларда (abalarda)
ablative абадан (abadan) абалардан (abalardan)
genitive абаны (abanı) абаланы (abalanı)
Possessive forms of аба (aba)
1st person singular
singular plural
nominative абаым (abaım) абаларым (abalarım)
accusative абаымны (abaımnı) абаларымны (abalarımnı)
dative абаымгъа (abaımğa) абаларыма (abalarıma)
locative абаымда (abaımda) абаларымда (abalarımda)
ablative абаымдан (abaımdan) абаларымдан (abalarımdan)
genitive абаымны (abaımnı) абаларымны (abalarımnı)
1st person plural
singular plural
nominative абаыбыз (abaıbız) абаларыбыз (abalarıbız)
accusative абаыбызны (abaıbıznı) абаларыбызны (abalarıbıznı)
dative абаыбызгъа (abaıbızğa) абаларыбызгъа (abalarıbızğa)
locative абаыбызда (abaıbızda) абаларыбызда (abalarıbızda)
ablative абаыбыздан (abaıbızdan) абаларыбыздан (abalarıbızdan)
genitive абаыбызны (abaıbıznı) абаларыбызны (abalarıbıznı)
2nd person singular
singular plural
nominative абаынгъ (abaınğ) абаларынгъ (abalarınğ)
accusative абаынгъны (abaınğnı) абаларынгъны (abalarınğnı)
dative абаынгъа (abaınğa) абаларынгъа (abalarınğa)
locative абаынгъда (abaınğda) абаларынгъда (abalarınğda)
ablative абаынгъдан (abaınğdan) абаларынгъдан (abalarınğdan)
genitive абаынгъны (abaınğnı) абаларынгъны (abalarınğnı)
2nd person plural
singular plural
nominative абаыгъыз (abaığız) абаларыгъыз (abalarığız)
accusative абаыгъызны (abaığıznı) абаларыгъызны (abalarığıznı)
dative абаыгъызгъа (abaığızğa) абаларыгъызгъа (abalarığızğa)
locative абаыгъызда (abaığızda) абаларыгъызда (abalarığızda)
ablative абаыгъыздан (abaığızdan) абаларыбыздан (abalarıbızdan)
genitive абаыгъызны (abaığıznı) абаларыгъызны (abalarığıznı)
3rd person
singular plural
nominative абаы (abaı) абалары (abaları)
accusative абаын (abaın) абаларын (abaların)
dative абаына (abaına) абаларына (abalarına)
locative абаында (abaında) абаларында (abalarında)
ablative абаындан (abaından) абаларындан (abalarından)
genitive абаыны (abaını) абаларыны (abalarını)

References

[edit]
  • Бамматов Б.Г., editor (2013), “аба”, in Кумыкско-русский словарь [Kumyk–Russian dictionary], Makhachkala: ИЯЛИ ДНЦ РАН
  • Бамматов Б.Г. (2011) "Кумыкско-русский словарь" Махачкала

Kyrgyz

[edit]

Etymology

[edit]

Ultimately from Arabic هَوَاء (hawāʔ).

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): /ɑˈbɑ/, [ɑwɑ́], [ɑβɑ́]
  • Hyphenation: а‧ба

Noun

[edit]

аба (aba) (Arabic spelling ابا)

  1. air

Declension

[edit]
Declension of аба
singular
(жекелик)
possession →
case ↓
first-person
singular
(менин)
second-person
singular informal
(сенин)
second-person
singular formal
(сиздин)
third-person
singular/plural
(анын/алардын)
first-person
plural
(биздин)
second-person
plural informal
(силердин)
second-person
plural formal
(сиздердин)
nominative (атооч) аба
aba
абам
abam
абаң
abaŋ
абаңыз
abaŋız
абасы
abası
абабыз
ababız
абаңар
abaŋar
абаңыздар
abaŋızdar
genitive (илик) абанын
abanın
абамдын
abamdın
абаңдын
abaŋdın
абаңыздын
abaŋızdın
абасынын
abasının
абабыздын
ababızdın
абаңардын
abaŋardın
абаңыздардын
abaŋızdardın
dative (барыш) абага
abaga
абама
abama
абаңа
abaŋa
абаңызга
abaŋızga
абасына
abasına
абабызга
ababızga
абаңарга
abaŋarga
абаңыздарга
abaŋızdarga
accusative (табыш) абаны
abanı
абамды
abamdı
абаңды
abaŋdı
абаңызды
abaŋızdı
абасыны
abasını
абабызды
ababızdı
абаңарды
abaŋardı
абаңыздарды
abaŋızdardı
locative (жатыш) абада
abada
абамда
abamda
абаңда
abaŋda
абаңызда
abaŋızda
абасында
abasında
абабызда
ababızda
абаңарда
abaŋarda
абаңыздарда
abaŋızdarda
ablative (чыгыш) абадан
abadan
абамдан
abamdan
абаңдан
abaŋdan
абаңыздан
abaŋızdan
абасынан
abasınan
абабыздан
ababızdan
абаңардан
abaŋardan
абаңыздардан
abaŋızdardan
plural
(көптөгөн)
possession →
case ↓
first-person
singular
(менин)
second-person
singular informal
(сенин)
second-person
singular formal
(сиздин)
third-person
singular/plural
(анын/алардын)
first-person
plural
(биздин)
second-person
plural informal
(силердин)
second-person
plural formal
(сиздердин)
nominative (атооч) абалар
abalar
абаларым
abalarım
абаларың
abalarıŋ
абаларыңыз
abalarıŋız
абалары
abaları
абаларыбыз
abalarıbız
абаларыңар
abalarıŋar
абаларыңыздар
abalarıŋızdar
genitive (илик) абалардын
abalardın
абаларымдын
abalarımdın
абаларыңдын
abalarıŋdın
абаларыңыздын
abalarıŋızdın
абаларынын
abalarının
абаларыбыздын
abalarıbızdın
абаларыңардын
abalarıŋardın
абаларыңыздардын
abalarıŋızdardın
dative (барыш) абаларга
abalarga
абаларыма
abalarıma
абаларыңа
abalarıŋa
абаларыңызга
abalarıŋızga
абаларына
abalarına
абаларыбызга
abalarıbızga
абаларыңарга
abalarıŋarga
абаларыңыздарга
abalarıŋızdarga
accusative (табыш) абаларды
abalardı
абаларымды
abalarımdı
абаларыңды
abalarıŋdı
абаларыңызды
abalarıŋızdı
абаларыны
abalarını
абаларыбызды
abalarıbızdı
абаларыңарды
abalarıŋardı
абаларыңыздарды
abalarıŋızdardı
locative (жатыш) абаларда
abalarda
абаларымда
abalarımda
абаларыңда
abalarıŋda
абаларыңызда
abalarıŋızda
абаларында
abalarında
абаларыбызда
abalarıbızda
абаларыңарда
abalarıŋarda
абаларыңыздарда
abalarıŋızdarda
ablative (чыгыш) абалардан
abalardan
абаларымдан
abalarımdan
абаларыңдан
abalarıŋdan
абаларыңыздан
abalarıŋızdan
абаларынан
abalarınan
абаларыбыздан
abalarıbızdan
абаларыңардан
abalarıŋardan
абаларыңыздардан
abalarıŋızdardan

Macedonian

[edit]

Pronunciation

[edit]

Noun

[edit]

аба (abaf

  1. abaya (woollen cloth, top (cloth))

Declension

[edit]
Declension of аба
singular plural
indefinite аба (aba) аби (abi)
definite unspecified абаот (abaot) абите (abite)
definite proximal абаов (abaov) абиве (abive)
definite distal абаон (abaon) абине (abine)
vocative абау (abau) аби (abi)
count form абаа (abaa)

References

[edit]
  • аба” in Дигитален речник на македонскиот јазик (Digitalen rečnik na makedonskiot jazik) [Digital dictionary of the Macedonian language] − drmj.eu

Russian

[edit]
Russian Wikipedia has an article on:
Wikipedia ru

Etymology 1

[edit]

Borrowed from Ottoman Turkish عبا (abâ) (Turkish aba), from Arabic عَبَاءَة (ʕabāʔa).

Alternative forms

[edit]

Pronunciation

[edit]

Noun

[edit]

аба́ (abáf inan (genitive абы́, uncountable)

  1. aba, a coarse woven cloth
  2. a cloak-like garment made from aba
Declension
[edit]
Derived terms
[edit]
See also
[edit]

References

[edit]
  • Vasmer, Max (1964–1973), “аба”, in Oleg Trubachyov, transl., Этимологический словарь русского языка [Etymological Dictionary of the Russian Language] (in Russian), Moscow: Progress

Etymology 2

[edit]

Limited spread suggests Bashkir аба (aba, expression of surprise, indignation), Chuvash апа (ap̬a, expression of surprise, indignation).

Alternative forms

[edit]

Pronunciation

[edit]

Interjection

[edit]

аба́ (abá)

  1. (dialectal, Ural) Well, I never! (expression of surprise)
    Synonym: неуже́ли (neužéli)

Etymology 3

[edit]

From dialectal Tatar аба (aba). According to Anikin, ultimately from Proto-Turkic *aba (father, bear), Proto-Mongolic *aba (father) > Mongolian ав (av). See also а́ва (áva), апа (apa).

Also compare Old East Slavic абба (abba).

Pronunciation

[edit]

Noun

[edit]

а́ба (ábaf anim (genitive а́бы, nominative plural а́бы, genitive plural аб)

  1. (dialectal, Omsk) elder sister
  2. (dialectal, Omsk) father's sister
Declension
[edit]
References
[edit]
  • Anikin, A. E. (2007), “аба”, in Русский этимологический словарь [Russian Etymological Dictionary] (in Russian), issue 1 (а – аяюшка), Moscow: Manuscript Monuments Ancient Rus, →ISBN, page 61

Serbo-Croatian

[edit]

Etymology

[edit]

Borrowed from Ottoman Turkish عبا (abâ) (Turkish aba), from Arabic عَبَاءَة (ʕabāʔa).

Noun

[edit]

аба f (Latin spelling aba)

  1. aba

Tabasaran

[edit]

Noun

[edit]

аба (aba)

  1. father

Tatar

[edit]
Other scripts
Cyrillic
Zamanälif aba
Jaꞑalif
Yaña imlâ

Noun

[edit]

аба (aba)

  1. (dialectal) father

Declension

[edit]
Declension of аба
singular plural
nominative аба (aba) абалар (abalar)
genitive абаның (abanıñ) абаларның (abalarnıñ)
definite accusative абаны (abanı) абаларны (abalarnı)
dative абага (abağa) абаларга (abalarğa)
locative абада (abada) абаларда (abalarda)
ablative абадан (abadan) абалардан (abalardan)
Possessive forms of аба
nominative
singular plural
минем (my) абам (abam) абаларым (abalarım)
синең (your) абаң (abañ) абаларың (abalarıñ)
аның (his/her/it) абасы (abası) абалары (abaları)
безнең (our) абабыз (ababız) абаларыбыз (abalarıbız)
сезнең (your) абагыз (abağız) абаларыгыз (abalarığız)
аларның (their) абасы (abası) абалары (abaları)
genitive
singular plural
минем (my) абамның (abamnıñ) абаларымның (abalarımnıñ)
синең (your) абаңның (abañnıñ) абаларыңның (abalarıñnıñ)
аның (his/her/it) абасының (abasınıñ) абаларының (abalarınıñ)
безнең (our) абабызның (ababıznıñ) абаларыбызның (abalarıbıznıñ)
сезнең (your) абагызның (abağıznıñ) абаларыгызның (abalarığıznıñ)
аларның (their) абасының (abasınıñ) абаларының (abalarınıñ)
definite accusative
singular plural
минем (my) абамны (abamnı) абаларымны (abalarımnı)
синең (your) абаңны (abañnı) абаларыңны (abalarıñnı)
аның (his/her/it) абасын (abasın) абаларын (abaların)
безнең (our) абабызны (ababıznı) абаларыбызны (abalarıbıznı)
сезнең (your) абагызны (abağıznı) абаларыгызны (abalarığıznı)
аларның (their) абасын (abasın) абаларын (abaların)
dative
singular plural
минем (my) абамга (abamğa) абаларымга (abalarımğa)
синең (your) абаңга (abañğa) абаларыңга (abalarıñğa)
аның (his/her/it) абасына (abasına) абаларына (abalarına)
безнең (our) абабызга (ababızğa) абаларыбызга (abalarıbızğa)
сезнең (your) абагызга (abağızğa) абаларыгызга (abalarığızğa)
аларның (their) абасына (abasına) абаларына (abalarına)
locative
singular plural
минем (my) абамда (abamda) абаларымда (abalarımda)
синең (your) абаңда (abañda) абаларыңда (abalarıñda)
аның (his/her/it) абасында (abasında) абаларында (abalarında)
безнең (our) абабызда (ababızda) абаларыбызда (abalarıbızda)
сезнең (your) абагызда (abağızda) абаларыгызда (abalarığızda)
аларның (their) абасында (abasında) абаларында (abalarında)
ablative
singular plural
минем (my) абамнан (abamnan) абаларымнан (abalarımnan)
синең (your) абаңнан (abañnan) абаларыңнан (abalarıñnan)
аның (his/her/it) абасыннан (abasınnan) абаларыннан (abalarınnan)
безнең (our) абабыздан (ababızdan) абаларыбыздан (abalarıbızdan)
сезнең (your) абагыздан (abağızdan) абаларыгыздан (abalarığızdan)
аларның (their) абасыннан (abasınnan) абаларыннан (abalarınnan)

Tofa

[edit]

Noun

[edit]

аба (aba)

  1. mother

Udi

[edit]

Etymology

[edit]

From Aghwan 𐔰𐔰 (aa). For the -в- (-v-) in the Nij form compare абазакӏ (abazaḳ).

Adjective

[edit]

аба (aba) (Vartashen)

  1. knowledgeable

Alternative forms

[edit]

Further reading

[edit]
  • Gippert J., Schulze W., Aleksidze Z., Mahé J.-P., editors (2009), The Caucasian Albanian Palimpsests of Mount Sinai (Monumenta Palaeographica Medii Aevi: Series Ibero-Caucasica; 2), volume 1, Turnhout: Brepols, →ISBN, page II-76
  • Gukasjan, Vorošil (1974), “аба”, in Удинско-азербайджанско-русский словарь [Udi–Azerbaijani–Russian Dictionary]‎[6], Baku: Academy Press, page 31

Yakut

[edit]

Etymology

[edit]

From ап (ap).

Noun

[edit]

аба (aba)

  1. (medicine) poison
    Synonym: дьаат (jaat)
  2. (figurative) bitterness, outrage, rancor

Derived terms

[edit]