Jump to content

powiedzieć

From Wiktionary, the free dictionary

Old Polish

[edit]

Etymology

[edit]
Etymology tree
Proto-Indo-European *-o
Proto-Indo-European *h₂epó
Proto-Indo-European *h₂pó
Proto-Balto-Slavic *pa
Proto-Slavic *po
Proto-Slavic *po-
Proto-Indo-European *weyd-
Proto-Indo-European *wóyde
Proto-Balto-Slavic *waistei
Proto-Slavic *věděti
Proto-Slavic *pověděti
Old Polish powiedzieć

    Inherited from Proto-Slavic *pověděti. By surface analysis, po- +‎ wiedzieć. First attested in the second half of the 14th century.

    Pronunciation

    [edit]
    • IPA(key): (10th–15th CE) /pɔvʲɛd͡ʑʲɛt͡ɕʲ/
    • IPA(key): (15th CE) /pɔvʲɛd͡ʑʲɛt͡ɕʲ/

    Verb

    [edit]

    powiedzieć pf (frequentative powiadać)

    1. to say, to tell [with dative or k or ku (+ dative) ‘(to) whom’, along with o (+ locative) ‘about what’]
    2. to accuse

    Derived terms

    [edit]
    adverb
    nouns
    verbs
    [edit]
    adjectives
    adverbs
    nouns

    Descendants

    [edit]
    • Polish: powiedzieć
    • Silesian: powiedzieć, pedzieć

    References

    [edit]

    Polish

    [edit]

    Etymology

    [edit]
    Etymology tree
    Proto-Indo-European *-o
    Proto-Indo-European *h₂epó
    Proto-Indo-European *h₂pó
    Proto-Balto-Slavic *pa
    Proto-Slavic *po
    Proto-Slavic *po-
    Proto-Indo-European *weyd-
    Proto-Indo-European *wóyde
    Proto-Balto-Slavic *waistei
    Proto-Slavic *věděti
    Proto-Slavic *pověděti
    Old Polish powiedzieć
    Polish powiedzieć

      Inherited from Old Polish powiedzieć. By surface analysis, po- +‎ wiedzieć.

      Pronunciation

      [edit]
       
      • IPA(key): /pɔˈvjɛ.d͡ʑɛt͡ɕ/
      • Audio:(file)
      • Rhymes: -ɛd͡ʑɛt͡ɕ
      • Syllabification: po‧wie‧dzieć

      Verb

      [edit]

      powiedzieć pf (imperfective mówić)

      1. (transitive) to speak, to talk (to use one's voice to communicate) [with do (+ genitive) or dative ‘(to) whom’, along with o (+ locative) ‘about what’]
        Synonym: rzec
        Dlaczego mi nie powiedziałeś? ― Why didn't you tell me?
        Możesz mi powiedzieć, gdzie jest najbliższy przystanek autobusowy? ― Can you tell me where the nearest bus stop is?
        Ja tego nie powiedziałem. ― I didn't say that.
        Powiedział, że będzie tutaj jutro. ― He said he would be here tomorrow.
      2. (transitive) to call, to name (to speak using particular pronouns) [with do (+ genitive) or dative ‘whom’, along with per (+ nominative) or na (+ nominative) or nominative ‘by what name’]
        powiedzieć na ty ― to use T-forms with each other
      3. (transitive) to say; to go, to tell about (to contain or communicate specific information on a topic) [with dative ‘to whom’ and o (+ locative) ‘about what’]
      4. (transitive) to say, to tell (to communicate by non-verbal means)
      5. (transitive) to tell (to suggest a course of action) [with dative]
        Serce powiedziało mi... ― My heart told me...

      Conjugation

      [edit]
      Conjugation of powiedzieć pf
      person singular plural
      masculine feminine neuter virile nonvirile
      infinitive powiedzieć
      future tense 1st powiem powiemy
      2nd powiesz powiecie
      3rd powie powiedzą
      impersonal powie się
      past tense 1st powiedziałem,
      -(e)m powiedział       		powiedziałam,
      -(e)m powiedziała       		powiedziałom,
      -(e)m powiedziało       		powiedzieliśmy,
      -(e)śmy powiedzieli       		powiedziałyśmy,
      -(e)śmy powiedziały
      2nd powiedziałeś,
      -(e)ś powiedział       		powiedziałaś,
      -(e)ś powiedziała       		powiedziałoś,
      -(e)ś powiedziało       		powiedzieliście,
      -(e)ście powiedzieli       		powiedziałyście,
      -(e)ście powiedziały
      3rd powiedział powiedziała powiedziało powiedzieli powiedziały
      impersonal powiedziano
      conditional 1st powiedziałbym,
      bym powiedział       		powiedziałabym,
      bym powiedziała       		powiedziałobym,
      bym powiedziało       		powiedzielibyśmy,
      byśmy powiedzieli       		powiedziałybyśmy,
      byśmy powiedziały
      2nd powiedziałbyś,
      byś powiedział       		powiedziałabyś,
      byś powiedziała       		powiedziałobyś,
      byś powiedziało       		powiedzielibyście,
      byście powiedzieli       		powiedziałybyście,
      byście powiedziały
      3rd powiedziałby,
      by powiedział       		powiedziałaby,
      by powiedziała       		powiedziałoby,
      by powiedziało       		powiedzieliby,
      by powiedzieli       		powiedziałyby,
      by powiedziały
      impersonal powiedziano by
      imperative 1st niech powiem powiedzmy
      2nd powiedz powiedzcie
      3rd niech powie niech powiedzą
      passive adjectival participle powiedziany powiedziana powiedziane powiedziani powiedziane
      anterior adverbial participle powiedziawszy
      verbal noun powiedzenie

      Derived terms

      [edit]
      adjective
      interjection
      nouns
      particles
      phrases
      verbs
      verbs
      [edit]
      adjectives
      adverbs
      nouns

      Trivia

      [edit]

      According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), powiedzieć is one of the most used words in Polish, appearing 21 times in scientific texts, 20 times in news, 61 times in essays, 281 times in fiction, and 402 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 785 times, making it the 55th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

      References

      [edit]
      1. ^ Ida Kurcz (1990), “powiedzieć”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 1, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 419

      Further reading

      [edit]
      • powiedzieć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
      • powiedzieć in Polish dictionaries at PWN
      • “POWIEDZIEĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 26.03.2020
      • “POWIEDZIEĆ%20SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 07.06.2010
      • Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “powiedzieć”, in Słownik języka polskiego
      • Aleksander Zdanowicz (1861), “powiedzieć”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
      • A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1908), “powiedzieć”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 4, Warsaw, page 843
      • powiedzieć in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
      • Wanda Decyk-Zięba, editor (2018-2022), “powiedzieć”, in Dydaktyczny Słownik Etymologiczno-historyczny Języka Polskiego [A Didactic, Historical, Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), →ISBN

      Silesian

      [edit]

      Etymology

      [edit]
      Etymology tree
      Proto-Indo-European *-o
      Proto-Indo-European *h₂epó
      Proto-Indo-European *h₂pó
      Proto-Balto-Slavic *pa
      Proto-Slavic *po
      Proto-Slavic *po-
      Proto-Indo-European *weyd-
      Proto-Indo-European *wóyde
      Proto-Balto-Slavic *waistei
      Proto-Slavic *věděti
      Proto-Slavic *pověděti
      Old Polish powiedzieć
      Silesian powiedzieć

        Inherited from Old Polish powiedzieć.

        Pronunciation

        [edit]

        Verb

        [edit]

        powiedzieć pf

        1. (transitive) alternative form of pedzieć

        Conjugation

        [edit]
        Conjugation of powiedzieć pf
        person singular plural
        masculine feminine neuter virile nonvirile
        infinitive powiedzieć
        future tense 1st powiym powiymy
        2nd powiysz powiycie
        3rd powiy powiedzōm
        past tense 1st powiedziołch,
        powiedziołech,
        powiedzioł żech                 		powiedziałach
        powiedziała żech                 		powiedziałoch1)
        powiedziało żech        1)         		powiedzielimy,
        powiedzielichmy                 		powiedziałymy,
        powiedziałychmy
        2nd powiedziołś,
        powiedziołeś,
        powiedzioł żeś                 		powiedziałaś
        powiedziała żeś                 		powiedziałoś1)
        powiedziało żeś        1)         		powiedzieliście,
        powiedzieli żeście                 		powiedziałyście,
        powiedziały żeście
        3rd powiedzioł powiedziała powiedziało powiedzieli powiedziały
        pluperfect tense2)
        		 1st bōłch powiedzioł,
        bōłech powiedzioł,
        bōł żech powiedzioł                 		byłach powiedziała
        była żech powiedziała                 		byłoch powiedziało1)
        było żech powiedziało        1)         		byli my powiedzieli,
        bylichmy powiedzieli                 		były my powiedziały,
        byłychmy powiedziały
        2nd bōłś powiedzioł,
        bōłeś powiedzioł,
        bōł żeś powiedzioł                 		byłaś powiedziała
        była żeś powiedziała                 		byłoś powiedziało1)
        było żeś powiedziało        1)         		byliście powiedzieli,
        byli żeście powiedzieli                 		byłyście powiedziały,
        były żeście powiedziały
        3rd bōł powiedzioł była powiedziała było powiedziało1)
                 		były my powiedzieli,
        byłychmy powiedzieli                 		były powiedziały
        conditional 1st bych powiedzioł bych powiedziała byście powiedzieli by my powiedziały,
        bychmy powiedziały
        2nd byś powiedzioł byś powiedziała byście powiedzieli byście powiedziały
        3rd by powiedzioł by powiedziała by powiedziało by powiedzieli by powiedziały
        imperative 1st niych powiym powiydzmy
        2nd powiydz powiydzcie
        3rd niych powiy niych powiedzōm
        verbal noun powiedzynie
        1) Personal neuter forms might be considered nonstandard, protological, or nonce, appearing mostly in literature to refer to grammatically neuter nouns, however might also be used for people who prefer neuter forms.
        2) The pluperfect is either archaic or obsolete and now used for conditional in the past.

        Further reading

        [edit]
        Retrieved from "https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=powiedzieć&oldid=88549613"