diri

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to navigation Jump to search

Azerbaijani[edit]

Etymology 1[edit]

From Proto-Turkic *dīri-.

The sense “undercooked, not overcooked (of rice)“ might have developed from the sense “undercooked (of meat)", the sense “undercooked“ in applying the notion of meat still containing blood, thus being “alive“. Compare Crimean Tatar tiri (undercooked, of meat).

Adjective[edit]

diri (comparative daha diri, superlative ən diri, intensive dimdiri)

  1. living, which is alive
    diri quşliving bird
    diri balıqliving fish
    diri ilanliving snake
    Synonyms: canlı, sağ
    Antonym: ölü
  2. lively, vivid, vivacious
    Synonyms: canlı, qıvraq, cəld
  3. of rice etc.
    1. stiff, undercooked, half-done, raw
      xorəyin düyüsü diridirthe rice of the dish is [stil] raw
      Synonym: çiy
    2. crumbly, friable, not overcooked

Etymology 2[edit]

Noun[edit]

diri (definite accusative dirini, plural dirilər)

  1. living person
    Ölülərimi, dirilərimi təhqir etdilər.
    They insulted dead and living relatives of mine.
    (literally, “They insulted my living and my dead.”)
Declension[edit]
    Declension of diri
singular plural
nominative diri
dirilər
definite accusative dirini
diriləri
dative diriyə
dirilərə
locative diridə
dirilərdə
ablative diridən
dirilərdən
definite genitive dirinin
dirilərin
    Possessive forms of diri
nominative
singular plural
mənim (my) dirim dirilərim
sənin (your) dirin dirilərin
onun (his/her/its) dirisi diriləri
bizim (our) dirimiz dirilərimiz
sizin (your) diriniz diriləriniz
onların (their) dirisi or diriləri diriləri
accusative
singular plural
mənim (my) dirimi dirilərimi
sənin (your) dirini dirilərini
onun (his/her/its) dirisini dirilərini
bizim (our) dirimizi dirilərimizi
sizin (your) dirinizi dirilərinizi
onların (their) dirisini or dirilərini dirilərini
dative
singular plural
mənim (my) dirimə dirilərimə
sənin (your) dirinə dirilərinə
onun (his/her/its) dirisinə dirilərinə
bizim (our) dirimizə dirilərimizə
sizin (your) dirinizə dirilərinizə
onların (their) dirisinə or dirilərinə dirilərinə
locative
singular plural
mənim (my) dirimdə dirilərimdə
sənin (your) dirində dirilərində
onun (his/her/its) dirisində dirilərində
bizim (our) dirimizdə dirilərimizdə
sizin (your) dirinizdə dirilərinizdə
onların (their) dirisində or dirilərində dirilərində
ablative
singular plural
mənim (my) dirimdən dirilərimdən
sənin (your) dirindən dirilərindən
onun (his/her/its) dirisindən dirilərindən
bizim (our) dirimizdən dirilərimizdən
sizin (your) dirinizdən dirilərinizdən
onların (their) dirisindən or dirilərindən dirilərindən
genitive
singular plural
mənim (my) dirimin dirilərimin
sənin (your) dirinin dirilərinin
onun (his/her/its) dirisinin dirilərinin
bizim (our) dirimizin dirilərimizin
sizin (your) dirinizin dirilərinizin
onların (their) dirisinin or dirilərinin dirilərinin
Derived terms[edit]

References[edit]

  • Tağıyev M. T. et al., editors (2006), “diri”, in Azərbaycanca-rusca lüğət [Azerbaijani–Russian Dictionary], volume I, Baku: Şərq-Qərb, page 791a

Esperanto[edit]

Etymology[edit]

Borrowed from French dire and Italian dire. Cognate with Catalan dir.

Pronunciation[edit]

  • IPA(key): [ˈdiri]
  • Audio:
    (file)
  • Rhymes: -iri
  • Hyphenation: di‧ri

Verb[edit]

diri (present diras, past diris, future diros, conditional dirus, volitive diru)

  1. to say, tell

Conjugation[edit]


Haitian Creole[edit]

Haitian Creole Wikipedia has an article on:
Wikipedia ht

Etymology[edit]

From French du riz (some rice).

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

diri

  1. rice
    W renmen manje diri blan?
    Do you like to eat white rice?

Hypernyms[edit]


Hungarian[edit]

Etymology[edit]

Clipping and -i diminutive of direktor.

Pronunciation[edit]

  • IPA(key): [ˈdiri]
  • Hyphenation: di‧ri
  • Rhymes: -ri

Noun[edit]

diri (plural dirik)

  1. (colloquial, dated) Synonym of igazgató (principal [in school], director, manager)

Declension[edit]

Inflection (stem in long/high vowel, front unrounded harmony)
singular plural
nominative diri dirik
accusative dirit diriket
dative dirinek diriknek
instrumental dirivel dirikkel
causal-final diriért dirikért
translative dirivé dirikké
terminative diriig dirikig
essive-formal diriként dirikként
essive-modal
inessive diriben dirikben
superessive dirin diriken
adessive dirinél diriknél
illative diribe dirikbe
sublative dirire dirikre
allative dirihez dirikhez
elative diriből dirikből
delative diriről dirikről
ablative diritől diriktől
non-attributive
possessive - singular
dirié diriké
non-attributive
possessive - plural
diriéi dirikéi
Possessive forms of diri
possessor single possession multiple possessions
1st person sing. dirim dirijeim
2nd person sing. dirid dirijeid
3rd person sing. dirije dirijei
1st person plural dirink dirijeink
2nd person plural diritek dirijeitek
3rd person plural dirijük dirijeik

Further reading[edit]

  • diri in Bárczi, Géza and László Országh. A magyar nyelv értelmező szótára (’The Explanatory Dictionary of the Hungarian Language’). Budapest: Akadémiai Kiadó, 1959–1962. Fifth ed., 1992: →ISBN
  • diri in Ittzés, Nóra (ed.). A magyar nyelv nagyszótára (’A Comprehensive Dictionary of the Hungarian Language’). Budapest: Akadémiai Kiadó, 2006–2031 (work in progress; published A–ez as of 2022)

Indonesian[edit]

Etymology[edit]

From Malay diri, ultimately from Proto-Malayic *diri.

Noun[edit]

diri (first-person possessive diriku, second-person possessive dirimu, third-person possessive dirinya)

  1. ego, self

Prefix[edit]

diri-

  1. use similar to English suffix -self

Further reading[edit]


Malay[edit]

Etymology[edit]

From Proto-Malayic *diri, from Proto-Malayo-Polynesian *hadiʀi, from Proto-Austronesian *Sadiʀi.

Pronunciation[edit]

Verb[edit]

diri (Jawi spelling ديري‎)

  1. (intransitive) to stand
  2. (transitive) to establish

Derived terms[edit]

Descendants[edit]

  • Indonesian: diri

Noun[edit]

diri (Jawi spelling ديري‎, plural diri-diri, informal 1st possessive diriku, 2nd possessive dirimu, 3rd possessive dirinya)

  1. self

Derived terms[edit]

Descendants[edit]

Further reading[edit]


Mauritian Creole[edit]

Alternative forms[edit]

Etymology[edit]

From French du riz.

Noun[edit]

diri

  1. rice

References[edit]

  • Baker, Philip & Hookoomsing, Vinesh Y. 1987. Dictionnaire de créole mauricien. Morisyen – English – Français

Sumerian[edit]

Romanization[edit]

diri

  1. Romanization of 𒋛𒀀 (diri)

Tagalog[edit]

Etymology[edit]

From Proto-Malayo-Polynesian *zizi (disgusted; revolted). Cognate with Malay jijik.

Pronunciation[edit]

  • Hyphenation: di‧ri
  • IPA(key): /ˈdiɾi/, [ˈdiɾɪ]

Noun[edit]

diri

  1. disgust; revulsion; dislike of something dirty or foul
    Synonyms: rimarim, panririmarim, pangangani
  2. abhorrence; loathing; detestation
    Synonyms: suya, pagkasuya, suklam, pagkasuklam

Derived terms[edit]


Turkish[edit]

Etymology[edit]

From Ottoman Turkish دیری(diri), from Proto-Turkic *tīri-.

Cognate with Old Turkic [script needed] (tirig), Kazakh тірі (tırı), Kyrgyz тири (tiri) / тирүү (tirüü), Uzbek tirik, Turkmen diri, Chuvash чӗрӗ (čĕrĕ, alive, living).

Adjective[edit]

diri

  1. alive, living
  2. lively, energetic
  3. fresh

Related terms[edit]

References[edit]

  • Nişanyan, Sevan (2002–), “diri”, in Nişanyan Sözlük
  • Redhouse, James W. (1890), “دیری”, in A Turkish and English Lexicon, Constantinople: A. H. Boyajian, page 935
  • Avery, Robert et al., editors (2013) The Redhouse Dictionary Turkish/Ottoman English, 21st edition, Istanbul: Sev Yayıncılık, →ISBN

Waray-Waray[edit]

Adverb[edit]

diri

  1. no

Interjection[edit]

diri

  1. no